Тогтоол №3171·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайдын тушаалаар нэхэмжлэгч Т.Г-ын газар ашиглах эрхийг "гэрээнд заасан зориулалтын дагуу тухайн газраа 2 жил дараалан ашиглаагүй, газрын төлбөрөө хугацаанд нь бүрэн төлөөгүй" гэх үндэслэлээр хүчингүй болгосон.
- **Нэхэмжлэгч**: Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайдын 2021 оны А/50 дугаар тушаалын 38, 39, 40 дэх хэсэг болон А/260 дугаар тушаалын "Э" ХХК-д холбогдох хэсгийг тус тус хүчингүй болгуулах. Захиргаа нотлох баримтыг цуглуулах ажиллагааг хийгээгүй, шийдвэр гаргах ажиллагаанд оролцуулаагүй, мэдэгдээгүй, тайлбар, санал гаргах боломж олгоогүй.
- **Хариуцагч**: Нэхэмжлэгч компани гурвалсан гэрээ байгуулах хүсэлт зоригоо илэрхийлж байгаагүй, мэдэгдэл хүргүүлсэн боловч хаягт байхгүй хэмээн буцаж ирсэн. Газрын төлбөрийг 4 жил 6 сар нэг ч удаа төлөөгүй, газраа зориулалтын дагуу ашиглаагүй.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-03-20, **Дугаар**: 249
- **Шийдвэр**: Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайдын 2021 оны А/50 дугаар тушаалын 38 дахь хэсгийг хүчингүй болгож, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Газар ашиглах гурвалсан гэрээ огт байгуулаагүй нь газрын төлбөр төлөх нөхцөл бүрдээгүй гэж үзэхээр байна. Зайсангийн аманд байрлах газарт барилгын ажил явагдаж байсан ул мөр буюу дутуу баригдсан барилгууд байсан нь тодорхой хэмжээний үйл ажиллагаа явуулж байсныг тогтоож байна. Харин Хүүшийн ам болон Нүхтийн аманд үйл ажиллагаа явуулаагүй тул Газрын тухай хуулийн 40.1.6-д заасан үндэслэл бүрдсэн.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2023-06-08, **Дугаар**: 389
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх Зайсангийн аманд байрлах газарт холбогдох нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, бусдыг хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлгүй.
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангасан.
- **Үндэслэл**: Нэхэмжлэгч нь маргаан бүхий гурван газарт үйл ажиллагаа явуулахаар байгаль орчны нөлөөллийн үнэлгээ, архитектур төлөвлөлтийн даалгавар, барилгын ажлын зөвшөөрөл, техникийн нөхцөлүүдийг авч байсан. Захиргааны байгууллага Захиргааны ерөнхий хуулийн 24 дүгээр зүйлд зааснаар бодит нөхцөл байдлыг тогтоох үүргээ биелүүлээгүй. Газрын төлбөр төлөх үүрэгтэй боловч гурвалсан гэрээ анхнаасаа байгуулагдаагүй тул төлбөр төлөх нөхцөл бүрдээгүй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-09-19, **Дугаар**: 308
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч, Гуравдагч этгээд
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал нь хууль буруу хэрэглэсэн, шүүхийн хууль хэрэглээний зөрүүг арилгах үндэслэлтэй.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Анхан шатны шүүхээс газар ашиглах гурвалсан гэрээ огт байгуулаагүй нь газрын төлбөр төлөх нөхцөл бүрдсэн гэж үзэхээргүй байна гэсэн дүгнэлт нь үндэслэлгүй боловч хариуцагч уг шийдвэрийг хүлээн зөвшөөрсөн тул хяналтын шатны шүүх нэхэмжлэгчийн эрх зүйн байдлыг дордуулсан дүгнэлт хийгээгүй.
- Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн тухай хуулийн 37.1, Газрын тухай хуулийн 34.2-т зааснаар захиргааны байгууллага газар ашиглах зөвшөөрөл олгосон атлаа гэрээ байгуулаагүй нь буруутай боловч энэ нь нэхэмжлэгчийг хуулиар хүлээсэн газрын төлбөр төлөх үүргээс чөлөөлөхгүй.
- Газрын тухай хуулийн 35.3.3-т зааснаар газар эзэмшигч нь газрын төлбөрийг хуульд заасан хугацаанд төлөх үүрэгтэй тул нэхэмжлэгч 2016 онд эрх үүссэнээс хойш төлбөрөө төлөх үүрэгтэй байсан. "Захиргаа гэрээ байгуулаагүй" гэх шалтгаанаар төлбөр төлөөгүй нь хуульд нийцэхгүй.
- Нэхэмжлэгчээс "захиргааны байгууллагад гэрээ байгуулахаар удаа дараа хандаж байсан" гэх тайлбар нь нотлох баримтаар тогтоогдоогүй.
- Гуравдагч этгээд нь Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 22.1-д зааснаар өөрийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхол нь хөндөгдөж буй хүрээнд маргах, гомдол гаргах эрхтэй. Нүхтийн аманд байрлах газрын тухайд түүний ашиг сонирхол хөндөгдсөн нь үндэслэлтэй.
- Газрын тухай хуулийн 40.1.6-д зааснаар хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр гэрээнд заасан зориулалтын дагуу тухайн газраа 2 жил дараалан ашиглаагүй бол газар эзэмших эрхийн гэрчилгээг хүчингүй болгоно. Нэхэмжлэгч нь Нүхтийн ам болон Хүүшийн аманд байрлах газрыг зориулалтын дагуу ашиглаагүй болох нь шүүхийн үзлэгээр тогтоогдсон.
- Давж заалдах шатны шүүх "холбогдох техникийн нөхцөлүүдийг авч, газрыг ашиглахтай холбоотой үйл ажиллагааг явуулж байсан" гэж хэрэгт авагдсан баримтыг буруу үнэлсэн. Техникийн нөхцөл олгогдсоноос хойш 2 жилийн хугацаа дуусч, эрх зүйн үйлчлэлгүй болсон тул газрыг зориулалтын дагуу ашиглаж байсан гэж үзэхгүй.
- Иймд давж заалдах шатны шүүхийн магадлал нь хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн тул хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.