Тогтоол №1508·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Я.П нь 1998-2014 оны хооронд нийгмийн даатгалын шимтгэлд илүү төлөгдсөн 12,382,336 төгрөг болон үүнд ногдох 6,191,168 төгрөгийн анзыг хариуцагчаас гаргуулахыг шаардсан.
- **Нэхэмжлэгч**: Я.П нь нийгмийн даатгалын шимтгэлд илүү төлөгдсөн мөнгийг буцаан авах, тэтгэвэр тогтоох хувьд тооцогдоогүй 24 хоногт ногдох илүү төлөгдсөн 210,000 төгрөгийг гаргуулах, мөн анзыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: Баянзүрх дүүргийн Нийгмийн даатгалын хэлтэс нь нэхэмжлэгчийн тэтгэврийн нэмэгдэл тооцох хувь тогтоохдоо 18 сараар 2.25 хувиар тогтоосныг 24 сар болгож, 3 хувиар тогтоож тэтгэврийн нэмэгдлийг дахин тооцож олгохыг хүлээн зөвшөөрсөн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-05-18, **Дугаар**: 128/ШШ2018/0309
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагчийн хүлээн зөвшөөрсөн хэсгийг баталж, энэ шаардлагад холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Нийгмийн даатгалын тухай хуулийн 10.1, 15.1, 19.4, Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 5.1, Иргэний хуулийн 232.1.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2018-07-04, **Дугаар**: 221/МА2018/0383
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хуулийг буруу хэрэглэж, эрх ашгийг хохироосон.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн 1 дэх заалтыг өөрчилж, тэтгэврийн даатгалын шимтгэлд илүү төлөгдсөн 3,115,262 төгрөгийг гаргуулах тухай хэсгийг хүлээн авахаас татгалзаж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон. Бусад шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, шийдвэрийн бусад хэсгийг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 54.1.6, 109.2, Нийгмийн даатгалын тухай хуулийн 19.4.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-09-26, **Дугаар**: 221/МА2018/0383
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч Я.П
- **Гомдлолын шалтгаан**: Өмнөх шатны шүүхүүд хуулийг буруу хэрэглэж, нэг талыг баримталсан шийдвэр гаргасан.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Нийгмийн даатгалын тухай хуулийн 32 дугаар зүйл болон 15 дугаар зүйлийн 7-д даатгуулагчийн шимтгэл төлөх орлогын дээд хэмжээг Засгийн газар тогтооно гэж заасан.
- Засгийн газрын 1998 оны 92 дугаар тогтоолоор нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөх сарын хөдөлмөрийн хөлс, түүнтэй адилтгах орлогын дээд хэмжээг тухайн үеийн сарын хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг 10 дахин нэмэгдүүлсэнтэй тэнцүү байхаар хязгаарласан.
- Нэхэмжлэгчийн 1998 оны 7 дугаар сарын 01-нээс 2014 оны 3 дугаар сарын 31-ний өдрийг хүртэлх хугацаанд төлсөн нийгмийн даатгалын шимтгэл нь Засгийн газрын 92 дугаар тогтоолоор хязгаарласан хэмжээнээс хэтрээгүй нь тогтоогдсон.
- Иймд, Нийгмийн даатгалын тухай хуулийн 19 дүгээр зүйлийн 4-т заасан “илүү төлсөн шимтгэлийг эгүүлэн авах” эрх нэхэмжлэгчид үүсэхгүй.
- Төрийн албан хаагч нь албан журмаар нийгмийн даатгалд даатгуулах, хуульд заасан хувь хэмжээгээр шимтгэл төлөх үүрэгтэй тул нэхэмжлэгчийн "тэтгэврийн нэмэгдэлд оруулан тооцоогүй тул төлсөн шимтгэлээ буцаан авна" гэх үндэслэлээр 210,000 төгрөгийг буцаан олгох эрх зүйн үндэслэлгүй.
ХуульTech