Тогтоол №3145·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Баянгол дүүргийн Татварын хэлтсийн татварын улсын байцаагч нар "Б х" ХХК-ийн 2016-2019 оны татварын ногдуулалт, төлөлтийн байдалд хяналт шалгалт хийж, 2021 оны 12 дугаар сарын 28-ны өдрийн НА-********** дугаар нөхөн ногдуулалтын актаар нийт 863,794,826.01 төгрөгийн нөхөн татвар, торгууль, алданги ногдуулсан.
- **Нэхэмжлэгч**: "Б х" ХХК нь нөхөн ногдуулалтын актыг хүчингүй болгуулахыг хүссэн. Учир нь 2017 онд үүссэн нүүрсний үлдэгдлийг 2019-2021 онд борлуулж, холбогдох татваруудыг төлсөн бөгөөд татварын байцаагч хуучин хууль хэрэглэж, жишиг үнийн аргыг буруугаар ашиглан нэг талыг барьсан шийдвэр гаргасан гэж маргасан.
- **Хариуцагч**: Татварын улсын байцаагч нар нэхэмжлэлийн шаардлагыг эс зөвшөөрсөн. Учир нь нэхэмжлэгч 2017-2019 онуудад олборлосон нүүрсний хэмжээг санхүүгийн болон татварын тайланд тусгаагүй, үүрэг зөрчсөн. Мөн жишиг үнийн аргыг хуулийн дагуу хэрэглэсэн бөгөөд нүүрс шатсан гэх нотлох баримт байхгүй гэж тайлбарласан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2022-12-22, **Дугаар**: 128/ШШ2023/0005
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Татварын ерөнхий хуулийн 48.5, 74.1, Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуулийн 7.1.1, 8.1.1, Ашигт малтмалын тухай хуулийн 47.3.1, Нягтлан бодох бүртгэлийн тухай хуулийн 8.4, Зөрчлийн тухай хуулийн 11.19.1-д заасныг баримтлан нэхэмжлэгч татвар ногдох зүйлээ үнэн зөв тодорхойлж тайлагнаагүй нь татвар төлөгчийн үүргээ зөрчсөн гэж үзсэн.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2023-04-06, **Дугаар**: 221/МА2023/0227
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй биш гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангаагүй.
- **Үндэслэл**: Анхан шатны шүүхийн дүгнэлтийг үндэслэлтэй гэж үзсэн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-05-23, **Дугаар**: 208
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: "2020 болон 2021 онд борлуулж холбогдох татварыг төлсөн бараанд 2017 онд борлуулсан гэж үзэж татвар ногдуулсан нь 1 орлогод 2 удаа татвар ногдуулсан" гэж маргасан.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Нэхэмжлэгч нь 2017 онд 107,665.31 тн нүүрсний үлдэгдэлтэй байсан бөгөөд уг үлдэгдлийг нягтлан бодох бүртгэлийн болон татварын тайланд тайлагнаагүй нь тогтоогдсон.
- Татвар төлөгч нь Татварын ерөнхий хуулийн 18.1.1, Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуулийн 4.1.5-д заасан татвар ногдох зүйлээ үнэн зөв тодорхойлж, тогтоосон хугацаанд төлөх үүргээ зөрчсөн.
- Нэхэмжлэгч 2017 оны үлдэгдэл нүүрсийг 2019-2021 онд борлуулж, холбогдох татварыг төлсөн гэж маргасан боловч, хариуцагчийн шалгалтын үед холбогдох баримтуудыг гаргаж өгөөгүй тул шүүхээс энэ тайлбарыг хүлээн авах боломжгүй.
- Татвар төлөгч татвар ногдох зүйлээ үнэн зөв тайлагнаагүй, нягтлан бодох бүртгэлд тусгаагүй үйл баримт тогтоогдсон тул "нэг орлогод хоёр удаа татвар төлсөн" гэх гомдлыг хангах үндэслэлгүй.
- Иймд анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлал нь үндэслэлтэй байна.