Тогтоол №2389·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Сүхбаатар дүүргийн Татварын хэлтсийн татварын улсын байцаагчид “Р...” ХХК-ийн татварын ногдуулалт, төлөлтийн байдалд хяналт шалгалт хийж, аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварыг хуулийн хугацаанд төсөвт төлөөгүй зөрчил тогтоож, нийт 11,113,360.66 төгрөгийн төлбөр ногдуулсан.
- **Нэхэмжлэгч**: “Р...” ХХК нь татварын улсын байцаагчийн шийтгэлийн хуудсаар ногдуулсан төлбөрийг хасч багасгахыг шаардсан. Татварын албанаас татварын хуваарийг хүргүүлээгүй тул татварыг жилийн эцсийн тайлангийн хугацаанд төлсөн бөгөөд Зөрчлийн тухай хуулиар зөвхөн торгууль ногдуулахаар заасан байхад алданги тооцсон нь үндэслэлгүй гэж үзсэн.
- **Хариуцагч**: Татварын улсын байцаагч Д.А, С.Д нар нь “Р...” ХХК татварыг хугацаанд нь төлөөгүй тул Татварын ерөнхий хууль болон Зөрчлийн тухай хуулийн холбогдох заалтуудын дагуу торгууль, алданги ногдуулсан нь хууль зүйн үндэслэлтэй гэж үзсэн. Мөн улсын тэмдэгтийн хураамжийг төлөх боломжгүй гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-01-21, **Дугаар**: 128/ШШ2020/0057
- **Шийдвэр**: Гомдлын зарим хэсгийг хангаж, 2,237,358.2 төгрөгийн торгууль, алдангийг хасч, төлбөрийн хэмжээг 8,876,002.46 төгрөгөөр тогтоосон.
- **Үндэслэл**: Татварын ерөнхий хуулийн 43.5, Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуулийн 21.4, Зөрчлийн тухай хуулийн 11.19.2-т заасан.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2020-02-27, **Дугаар**: 152
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч болон Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж, алдангийг буруу хассан, мөн улсын тэмдэгтийн хураамжийг төлүүлэхээр шийдвэрлэсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн торгуулиас 540,000 төгрөгийг хасч, шийтгэлийн хуудасны бусад хэсгийг хэвээр үлдээж, нийт 10,573,360.66 төгрөгөөр тогтоож, улсын тэмдэгтийн хураамжийн 35,100 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулж нэхэмжлэгчид олгохоор өөрчилсөн. Нэхэмжлэгчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхиж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангасан.
- **Үндэслэл**: Зөрчлийн тухай хуулийн 11.19.2, Татварын ерөнхий хуулийн 21.4, 43.5, 74.1, Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 51.1, 47.2, 48.1.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-05-20, **Дугаар**: 210/МА2025/00515
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч, Хариуцагч Д.А
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэж, татварын хуваарь хүргүүлээгүй байхад торгууль, алданги ногдуулсан, мөн улсын тэмдэгтийн хураамжийг буруу шийдвэрлэсэн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, гомдлуудыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Татварын ерөнхий хуулийн 43.5, Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуулийн 21.4-т зааснаар аж ахуйн нэгж нь албан татварыг сар бүрийн 25-ны дотор урьдчилан төлөх үүрэгтэй. Татварын албанаас хуваарь ирүүлээгүй нь татвар төлөгчийг хуулиар тогтоосон хугацаанд татвар төлөх үүргээс чөлөөлөхгүй.
- Зөрчлийн тухай хуулийн 11.19.2 болон түүний тайлбарт татварыг хугацаанд нь төлөөгүй бол торгууль ногдуулах, мөн алданги тооцохоор заасан. Татварын ерөнхий хуулийн 74.1-д зааснаар хугацаанд нь төлөөгүй татварт алданги тооцсон нь хуульд нийцнэ.
- Татварын улсын байцаагчид 540,000 төгрөгийн торгуулийг үндэслэлгүйгээр илүү ногдуулсныг шүүх тогтоож, энэ хэсгээр нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангасан тул Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 47.2-т заасны дагуу нэхэмжлэгчийн төлсөн улсын тэмдэгтийн хураамжийн зарим хэсгийг хариуцагчаас гаргуулсан нь хуульд нийцнэ.