Тогтоол №1767·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан, спортын яамны Санхүүгийн хяналт, шалгалтын улсын ахлах байцаагч М.М, дотоод аудитор Р.А нар нь Насан туршийн боловсролын үндэсний төвийн санхүүгийн үйл ажиллагаанд хийсэн шалгалтын үр дүнд Л.Б-д 3 акт тогтоож, төсвийн орлогод оруулах шийдвэр гаргасан.
- **Нэхэмжлэгч**: Л.Б нь дээрх актуудыг Захиргааны ерөнхий хуулийн 47.1.1, 47.1.3, 47.1.6-д заасан үндэслэлээр илт хууль бус болохыг тогтоолгохыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: Актууд нь хуульд нийцсэн, шалгалт хийх эрх, чиг үүргийн хүрээнд хийгдсэн, илэрсэн зөрчлүүд нь Л.Б-ийн хууль зөрчсөн үйлдэлтэй шууд хамааралтай тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг хүссэн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-12-10, **Дугаар**: 128/ШШ2018/0796
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг хангаж, актуудыг илт хууль бус болохыг тогтоосон.
- **Үндэслэл**: Захиргааны ерөнхий хуулийн 40.2, 40.2.3, 40.3, 47.1, 47.1.1, 47.1.6, Төрийн хяналт шалгалтын тухай хуулийн 31.1.1, 4.1.2, 5.2, 5.4, 5.7, 53.1, 53.2, 14.2 дахь хэсгийг баримтлан шалгалтын төрөл, арга хэлбэр, хүрээ хязгаар тодорхойгүй, удирдамжид заагаагүй хугацааны үйл ажиллагааг шалгасан нь утга агуулгын илэрхий алдаатай гэж үзсэн.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2019-02-28, **Дугаар**: 221/МА2019/0127
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн өмгөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Захиргааны ерөнхий хуулийн 47.1, 47.1.1, 47.1.6, Төрийн хяналт шалгалтын тухай хуулийн 5.1, 5.2, 53.1, 53.2, 10.12, 10.12.1-д заасныг баримтлан шалгалт нь сайдын тушаал, удирдамжийн дагуу хийгдсэн, утга агуулгын илэрхий алдаатай гэж үзэх үндэслэлгүй. Актууд нь нэхэмжлэгчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхолд халдах хуульд заасан үндэслэлтэй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-04-29, **Дугаар**: 221/МА2019/0127
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч Ж.Э
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, анхан шатны шүүхийн дүгнэлтийг хууль зүйн үндэслэлтэй няцаагаагүй.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан, спортын яамны дотоод аудитын алба нь сайдын шийдвэрийн дагуу өмнө хийгдсэн аудитын шалгалтын хэрэгжилт, үр дүнг тооцох, зөрчлийг дахин шалгаж тогтоох зорилготой "гүйцэтгэлийн аудит" хийх эрхтэй.
- Төсвийн тухай хуулийн 69.1, Засгийн газрын 2015 оны 483 дугаар тогтоолоор батлагдсан "Дотоод аудитын дүрэм"-ийн 5.1.6-д зааснаар тусгайлан явуулах аудит хийх эрхтэй.
- Анхан шатны шүүхээс актуудыг "утга агуулгын илэрхий алдаатай" гэж үзсэн нь үндэслэлгүй.
- Нэхэмжлэгч нь гүйцэтгэлийн аудит явуулахаар шийдвэрлэсэн Сайдын А/197 дугаар тушаалтай маргаагүй тул актыг илт хууль бус гэж үзэх үндэслэлгүй.
- Актыг үйлдсэн улсын ахлах байцаагч М.М нь Дотоод аудитын дүрмийн 7.5-д заасны дагуу шалгалтаар тогтоосон зөрчилд акт бичих эрхтэй тул Захиргааны ерөнхий хуулийн 47.1.3-т заасан "чиг үүрэгт үл хамаарах асуудлаар захиргааны акт гаргасан" гэж үзэхгүй.
- Актуудад Авлигын эсрэг хууль, Төсвийн тухай хууль, Нийтийн албанд нийтийн болон хувийн ашиг сонирхлыг зохицуулах, ашиг сонирхлын зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх тухай хуулийн заалтуудыг үндэслэсэн нь захирал Л.Б-ийн хууль зөрчсөн үйлдэлтэй шууд хамааралтай.
- Төрийн хяналт шалгалтын тухай хуулийн 10.12.2-т зааснаар хууль бусаар олсон орлого, эд хөрөнгийг акт үйлдэж улсын орлого болгох эрхтэй тул Захиргааны ерөнхий хуулийн 47.1.6-д заасан "иргэн, хуулийн этгээдийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхолд халдах хуульд заасан үндэслэл байгаагүй" гэдэгт хамааруулах үндэслэлгүй.
- Шалгалтын удирдамжид хамрах хүрээг 2015, 2016 оны санхүүгийн үйл ажиллагаанд гэж тодорхойлсон бөгөөд 2016 оны 2 дугаар сараас 2016 оны 12 дугаар сарын хугацаанд хийгдсэн гэрээ, санхүүгийн баримтууд хянагдаж акт тогтоогдсон нь удирдамжид заасан хугацаанд хамаарна.