Тогтоол №1613·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Д.Н, Б.Ж, Я.А нар нь Улаанбаатар хотын АДХ-ын гүйцэтгэх захиргааны 1991 оны 54 дүгээр тогтоолоор 16 айлын орон сууцны барилгад зориулан олгогдсон 0.4 га газрын дотор 1995 оноос ашиглаж, эзэмшиж ирсэн газартай нь давхцуулан гуравдагч этгээд Л.П-т газар олгосон захиргааны актуудыг хүчингүй болгуулах, илт хууль бус болохыг тогтоолгох, газар олгохыг даалгах шаардлага гаргасан.
- **Нэхэмжлэгч**: Баянзүрх дүүргийн Газрын албанаас Д.Д-ийн нэр дээр 272 м.кв эдлэн газрыг улсын бүртгэлд бүртгэсэн үйлдлийг, Баянзүрх дүүргийн Засаг даргын 2008 оны 142 дугаар захирамжийн Л.П-т холбогдох хэсгийг тус тус илт хууль бус захиргааны акт болохыг тогтоолгох, Нийслэлийн Засаг даргын 2010 оны 204 дүгээр захирамжийг хүчингүй болгож, өөрсдөдөө амины орон сууцны зориулалтаар газар олгохыг даалгах.
- **Хариуцагч**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг эсэргүүцэж, өмнөх шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгуулах.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-04-10, **Дугаар**: 128/ШШ2018/0234
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, Баянзүрх дүүргийн Газрын албаны үйлдлийг илт хууль бус болохыг тогтоож, Баянзүрх дүүргийн Засаг даргын 2008 оны 142 дугаар захирамжийн Л.П-т холбогдох хэсгийг илт хууль бус болохыг тогтоож, Нийслэлийн Засаг даргын 2010 оны 204 дүгээр захирамжийг хүчингүй болгож газар олгохыг даалгасан.
- **Үндэслэл**: Газрын тухай хуулийн 21.2.3, 21.5.3, 31.2, 31.3, Захиргааны хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль /2002 он/-ийн 9.1.1, 9.1.3, Кадастрын зураглал ба газрын кадастрын тухай хуулийн 16.1.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2018-08-15, **Дугаар**: 221/МА2018/0455
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч, гуравдагч этгээдийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч.
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Кадастрын зураглал ба газрын кадастрын тухай хуулийн 3.1.14, 3.10, Захиргааны хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль /2002 он/-ийн 9.1.1, 9.1.3, Газрын тухай хуулийн 27.1, 27.4, 61.1, Монгол Улсын Засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуулийн 20.2.7, 30.1.8.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-10-25, **Дугаар**: 221/МА2018/0445
- **Гомдлол гаргагч**: Гуравдагч этгээд Л.П-ийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч.
- **Гомдлолын шалтгаан**: Өмнөх шатны шүүхүүд хуулийг буруу хэрэглэж, үйл баримтыг үндэслэлгүй дүгнэсэн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, гуравдагч этгээдийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Улаанбаатар хотын АДХ-ын гүйцэтгэх захиргааны 1991 оны 54 дүгээр тогтоолоор нэхэмжлэгч нарт газар эзэмших эрх олгогдсон болох нь шүүхийн хүчин төгөлдөр шийдвэрүүдээр тогтоогдсон.
- Нэхэмжлэгч нар нь 1995 оноос бодитойгоор ашиглаж, эзэмшиж ирсэн газартай нь давхцуулан Баянзүрх дүүргийн Газрын албанаас Д.Д-ийн нэр дээр нэгж талбарын дугаар үүсгэн бүртгэсэн нь Захиргааны хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль /2002 он/-ийн 9.1.7-д заасан үндэслэлээр илт хууль бус акт болно.
- Д.Д, Д.Түмэнжаргал нарын Л.П-тэй байгуулсан газрыг худалдсан хэлцэл болон үүнийг үндэслэн Л.П-т газар эзэмшүүлсэн Баянзүрх дүүргийн Засаг даргын 2008 оны 142 дугаар захирамж нь Газрын тухай хуулийн холбогдох заалтуудад нийцээгүй, нэхэмжлэгч нарын эрх бүхий газартай давхацсан нь тогтоогдсон.
- Шүүхийн хүчин төгөлдөр шийдвэрээр нэгэнт тогтоогдсон үйл баримтыг Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 34.4-т заасны дагуу дахин нотлохгүй.
- Нэхэмжлэгч нар нь нэхэмжлэлийн шаардлагаа шүүх хуралдааны өмнө хэдийд ч өөрчлөх эрхтэй бөгөөд Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106.3.3-т заасны дагуу маргаан бүхий акт хууль бус байсан болохыг тогтоох боломжтой.
- Хэргийг анхан шатны шүүх бүрэлдэхүүнгүй хянан шийдвэрлэсэн нь Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 74.2-т нийцсэн.
- Дээрх үндэслэлүүдээр давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээх нь зүйтэй.