Тогтоол №3391·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: "Ч т" ХХК нь Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайдын тушаалаар олгогдсон 0.92 га газрыг аялал жуулчлалын зориулалтаар ашиглах эрхийн гэрчилгээний хугацааг сунгуулах хүсэлтээ удаа дараа гаргасан боловч шийдвэрлэгдээгүй. Хариуцагч нь тус компанийн газар ашиглах эрхийг "хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр 2-оос дээш жил ашиглаагүй, газрын төлбөрийг хугацаанд нь бүрэн төлөөгүй" гэсэн үндэслэлээр хүчингүй болгосон.
- **Нэхэмжлэгч**: "Ч т" ХХК нь Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайдын 2023 оны 12 дугаар сарын 28-ны өдрийн А/664 дүгээр тушаалыг хүчингүй болгуулахыг шаардсан. Газар ашиглах эрхийн хугацааг сунгуулах хүсэлтээ хуулийн дагуу гаргасан, газрын төлбөрийг төлсөн, цар тахлын улмаас үйл ажиллагаа хязгаарлагдсан, захиргааны байгууллагаас мэдэгдэх, сонсгох ажиллагаа хийгээгүй нь хууль бус гэж маргасан.
- **Хариуцагч**: Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайд нь нэхэмжлэгчийн газар сунгах хүсэлт нь бүрдүүлбэр хангаагүй тул буцаагдсан, 2 жил гаруй хугацаанд газрыг ашиглаагүй, газрын төлбөрийг төлөөгүй тул газар ашиглах эрхийг хүчингүй болгосон нь хууль ёсны гэж тайлбарласан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-11-11, **Дугаар**: 128/ШШ2024/0887
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Газрын тухай хуулийн 27.1, 27.3, 27.4-т зааснаар нэхэмжлэгчийн газар ашиглах эрхийн гэрээ, гэрчилгээний хугацаа 2021 оны 07 дугаар сарын 21-ний өдрөөр дуусгавар болсон тул маргаан бүхий тушаалыг хүчингүй болгуулах эрхгүй гэж үзсэн.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2025-01-28, **Дугаар**: 221/МА2024/0073
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хуулийг буруу хэрэглэсэн, үйл баримтыг буруу үнэлсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Газрын тухай хуулийн 40.1.5, 40.1.6-д заасан нөхцөл байдал үүссэн, маргаан бүхий захиргааны акт гарах үед газар ашиглах эрхийн хугацаа хэдийнэ дууссан, сунгагдаагүй байсан тул тушаалыг хүчингүй болгосноор нэхэмжлэгчийн газар ашиглах эрх шууд сэргэх үр дагавар үүсгэхгүй гэж үзсэн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2025-04-15, **Дугаар**: 001/ШХТ2025/0170
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн төлөөлөгч, өмгөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүхүүд хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны ноцтой зөрчил гаргасан.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангасан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Нэхэмжлэгч газар ашиглах эрхийн гэрчилгээний хугацааг сунгуулах хүсэлтээ 2021 оны 06 дугаар сарын 18-ны өдөр, мөн 2022, 2023 онд дахин гаргасан нь тогтоогдсон.
- Захиргааны байгууллага нэхэмжлэгчийн хүсэлтүүдийг шийдвэрлээгүй орхигдуулсан нь Иргэдээс төрийн байгууллага албан тушаалтанд гаргасан өргөдөл, гомдлыг шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.1-ийг зөрчсөн.
- Газрын тухай хуулийн 40.1.6-д заасан "хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр гэрээнд заасан зориулалтын дагуу тухайн газраа 2 жил дараалан ашиглаагүй" гэх үндэслэлийг шүүхүүд буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн.
- Нэхэмжлэгч нь байгаль орчны үнэлгээ, хөрсний шинжилгээ, хэрэгжилтийн тайлан зэргийг хийлгэсэн нь газрыг зориулалтын дагуу ашиглаж байсныг харуулна.
- КОВИД-19 цар тахлын улмаас тогтоосон хөл хорио нь хүндэтгэн үзэх шалтгааны хүрээнд хамаарна. Иймд нэхэмжлэгчийг 2 жил дараалан газар ашиглаагүй гэж үзэх боломжгүй.
- Нэхэмжлэгч нь 2016-2021 оны 2 дугаар улирал хүртэл газрын төлбөрөө бүрэн төлсөн нь тогтоогдсон. Захиргааны байгууллага газар ашиглах эрхийн хугацааг сунгаагүй тодорхойгүй нөхцөл байдал үүсгэсэн тул 2022, 2023 оны газрын төлбөрийг төлөөгүй гэж буруутгах нь үндэслэлгүй.
- Шүүхүүд Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106.5-д заасан "хэргийн оролцогчдын маргаагүй асуудлаар дүгнэлт хийж, шийдвэр гаргахгүй" гэсэн зохицуулалтыг зөрчиж, нэхэмжлэлийн шаардлагын хүрээнээс хэтэрсэн дүгнэлт хийсэн.
- Улсын Дээд шүүхийн 2008 оны 03 дугаар сарын 31-ний өдрийн 15 дугаар тогтоолын 1.10 дахь заалтыг шүүхүүд буруу хэрэглэсэн.
ХуульTech