Тогтоол №919·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Баян-Өлгий аймгийн Ногооннуур сумын Сонгуулийн хороо нь нэхэмжлэгч З.С-ийг нэр дэвшигчээр бүртгэхээс татгалзсан бөгөөд шүүхийн шийдвэрээр уг татгалзлыг хүчингүй болгосон боловч Сонгуулийн хороо шүүхийн шийдвэрийг биелүүлээгүй. Иймд З.С нь сонгуулийн дүнг хүчингүй болгож, дахин сонгууль явуулахыг даалгах нэхэмжлэл гаргасан.
- **Нэхэмжлэгч**: Ногооннуур сумын Сонгуулийн хорооны 2016 оны 10 дугаар сарын 19-ний өдрийн 9 дүгээр тойргийн сонгуулийн дүнг гаргасан шийдвэрийг хүчингүй болгож, дахин сонгууль зохион байгуулахыг даалгах.
- **Хариуцагч**: Нэхэмжлэгчийг нэр дэвшигчээр бүртгэж, үнэмлэх олгох асуудлыг шийдвэрлээгүй байхад дахин сонгууль явуулах боломжгүй, мөн бусад нэр дэвшигчдийн эрх ашгийг зөрчинө гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2017-04-26, **Дугаар**: 110/ШШ2017/0033
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, Ногооннуур сумын Сонгуулийн хорооны 2016 оны 10 дугаар сарын 19-ний өдрийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, дахин сонгууль зохион байгуулахыг даалгасан.
- **Үндэслэл**: Сонгуулийн тухай хуулийн 34.1.13, 162.2, 163.1, 163.1.1, 163.2, 163.3-т заасныг баримтлан нэхэмжлэгчийн "сонгогдох эрх" зөрчигдсөнийг шүүхийн шийдвэрээр тогтоосон.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2017-06-02, **Дугаар**: 221/МА2017/0389
- **Гомдлол гаргагч**: Гуравдагч этгээд нар
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгох.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 54.1.8, 109.2, Сонгуулийн тухай хуулийн 113.3-т заасан нэхэмжлэл гаргах хугацаа хэтэрсэн гэж үзсэн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2017-07-28, **Дугаар**: 221/МА2017/0389
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх Сонгуулийн тухай хуулийн холбогдох заалтыг буруу тайлбарлаж, хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Сонгуулийн хороо нь шүүхийн хүчин төгөлдөр шийдвэрийг биелүүлээгүй бөгөөд нэхэмжлэгчийн “сонгогдох эрх”-ийг эдлүүлээгүй үр дагаврыг арилгаагүй.
- Сонгуулийн тухай хуулийн 162.2-т зааснаар сонгуулийн хууль тогтоомж зөрчсөний улмаас бусдын эрх, эрх чөлөө, хууль ёсны ашиг сонирхол зөрчигдсөн нь шүүхийн шийдвэрээр тогтоогдсон хэмжээгээр сонгуулийн дүн гаргасан шийдвэр хүчингүй болно.
- Сонгуулийн тухай хуулийн 163.1.1-т сонгуулийн дүн гаргасан шийдвэр хүчингүй болсон тохиолдолд дахин сонгууль явуулахаар зохицуулсан.
- Анхан шатны шүүх нэхэмжлэгчийн "сонгогдох эрх" зөрчигдсөн үйл баримтад холбогдуулж, Сонгуулийн тухай хуулийн дээрх заалтуудыг зөв тайлбарлаж хэрэглэсэн.
- Давж заалдах шатны шүүх Сонгуулийн тухай хуулийн 113.3-т заасан “нэхэмжлэл гаргах” хугацааны зохицуулалтыг тухайн маргаанд хэрэглэсэн нь буруу. Учир нь энэ заалт нь "сонгуулийн дүн гаргасан шийдвэр хүчингүй болгох", "дахин сонгууль явуулах", "дахин сонгууль зохион байгуулж явуулах" зэрэг Сонгуулийн байгууллагын хуулиар тогтоосон чиг үүргээ хэрэгжүүлэх, эс хэрэгжүүлсэнтэй холбоотой маргаанд хамаарахгүй.
- Хариуцагч шүүхийн шийдвэрийг биелүүлээгүйгээс үүссэн үр дагаврыг арилгахтай холбоотой харилцаанд шүүх хөөн хэлэлцэх хугацаа тооцох, нэхэмжлэгчийн зөрчигдсөн эрхийг сэргээлгэх боломжийг хязгаарласан нь буруу.