Тогтоол №1330·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: "Т х" ХХК нь Дархан-Уул аймгийн Хонгор, Сэлэнгэ аймгийн Баянгол сумдын нутагт хайгуулын тусгай зөвшөөрөл хүссэн боловч аймгийн Засаг дарга нараас татгалзсан хариу ирүүлсэн тул Ашигт малтмал, газрын тосны газрын Кадастрын хэлтсийн даргын шийдвэрийг хүчингүй болгуулж, тусгай зөвшөөрөл олгохыг даалгах, хамгийн түрүүнд өргөдөл гаргасан эрх зүйн харилцаа байгааг тогтоолгохыг хүссэн.
- **Нэхэмжлэгч**: "Т х" ХХК нь хайгуулын тусгай зөвшөөрөл хүссэн талбай нь хуулиар хориглосон, хязгаарласан талбайтай давхцаагүй байхад Засаг дарга хуулийн үндэслэлгүйгээр татгалзсан тул хайгуулын тусгай зөвшөөрөл олгохыг даалгахыг хүссэн.
- **Хариуцагч**: Ашигт малтмал, газрын тосны газрын Кадастрын хэлтсийн дарга нь нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох үндэслэлтэй гэж үзсэн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-01-03, **Дугаар**: 128/ШШ2018/0011
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Ашигт малтмалын тухай хуулийн 11.1.16, 19.5-д заасныг баримталсан.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2018-02-28, **Дугаар**: 221/МА2018/0148
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгчийн захирал монгол хэл мэдэхгүй байсан, итгэмжлэлийн орчуулгагүй гэсэн үндэслэлээр.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан.
- **Үндэслэл**: Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 8.2-т заасан монгол хэл мэдэхгүй бол өөрийн эх хэлээр мэдүүлэг тайлбар гаргах зэрэг процессын зөрчил.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-05-18, **Дугаар**: 221/МА2018/0148
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэхдээ анхан шатны шийдвэрийг хяналгүй, процессын үйл ажиллагааг дангаар хянан шийдвэрлэсэн нь учир дутагдалтай.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал нь хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий биш байна.
- Нэхэмжлэгчийн Засаг дарга нарт холбогдуулан гаргасан "дэмжсэн санал гаргахыг даалгах" тухай нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон шүүхийн шийдвэрүүд хуулийн хүчин төгөлдөр болсон.
- Засаг дарга нар хууль зүйн үндэслэлгүй хариу ирүүлсэн гэх нэхэмжлэгчийн тайлбар үндэслэлгүй, учир нь шүүхээс Засаг даргын эс үйлдэхүйг хууль бус гэж үзээгүй.
- Ашигт малтмалын тухай хуулийн 19 дүгээр зүйлд заасан өргөдлийг бүртгэх, хянан шийдвэрлэх журам 2017 оны 11 дүгээр сарын 10-ны өдрөөр хүчингүй болж, 2018 оны 1 дүгээр сарын 1-нээс эхлэн хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг зөвхөн сонгон шалгаруулалтаар олгох болсон тул хуулийг буцаан хэрэглэх боломжгүй.
- "Сонсох ажиллагаа хийгээгүй" гэх тайлбар үндэслэлгүй, учир нь энэ нь хэргийн нөхцөл байдалд нөлөөлөхгүй.
- Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын үндэслэл болсон "нэхэмжлэгч компанийг төлөөлөх гадаадын иргэн монгол хэл мэддэг эсэх" нь шүүхийн шийдвэрт хэрхэн нөлөөлсөн нь тодорхойгүй бөгөөд хэргийн оролцогчдын маргаагүй асуудлаар дүгнэлт хийсэн нь ЗХШХШТХ-ийн 106.5-д нийцэхгүй.
- Нэхэмжлэгч нь нэхэмжлэлийн үндэслэлээ өөрөө тодорхойлж, нотлох баримтаа гаргах үүрэгтэй тул "үүсэх үр дагаврыг ойлгож, гарын үсэг зурсан эсэх" нь нэхэмжлэгчид хамаатай.
- Давж заалдах шатны шүүх давж заалдах гомдлын хүрээнд хянах ёстой байсан бөгөөд гомдлын хүрээнээс хэтэрч, шийдэлд нөлөөлөөгүй асуудлаар хэргийг буцаасан нь буруу.
ХуульTech