Тогтоол №1199

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь Тагнуулын ерөнхий газраас хилээр нэвтрүүлэхгүй байх тухай гаргасан албан бичгүүд болон хилийн боомтод саатуулсан үйлдэл, мөн БНСУ дахь Монголын Элчин сайдын яамны Консулын газраас бусад этгээдэд буцах үнэмлэх олгосон шийдвэрийг хууль бус болохыг тогтоолгох нэхэмжлэл гаргажээ. Түүний нэр дээр хуурамч бичиг баримт ашиглан бусад этгээд улсын хилээр хууль бусаар нэвтэрч, эрүүгийн хэрэгт холбогдсон нь өөрийнх нь хилээр гарах эрхийг хязгаарлахад хүргэсэн гэж маргасан байна.

АНХАН ШАТ: Тагнуулын ерөнхий газрын нэхэмжлэгчид холбогдох албан бичгийн хэсгийг илт хууль бус болохыг тогтоож, хүчингүй болгосон. Харин нэхэмжлэгчийг хилийн боомтод саатуулсан үйлдэл болон БНСУ дахь Элчин сайдын яамны Консулын газраас буцах үнэмлэх олгосон шийдвэрийг хууль бус болохыг тогтоолгох шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. Мөн Тагнуулын ерөнхий газрын өөр нэг албан бичгийг хууль бус болохыг хүлээн зөвшөөрүүлэх шаардлагыг хүлээн авахаас татгалзаж, холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэжээ.

ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, Тагнуулын ерөнхий газрын шийдвэрүүд болон саатуулсан үйлдэл, консулын газрын буцах үнэмлэх олгосон шийдвэр нь үндсэн хуулийн болон бусад хуулийн заалтыг зөрчсөн, илт хууль бус байхад анхан шатны шүүх нотлох баримтуудыг хангалттай үнэлээгүй, үндэслэлгүй шийдвэр гаргасан гэж гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг анхан шатны шүүхээр дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан.

ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг бүрэн гүйцэд явуулаагүй, нотлох баримтыг цуглуулах, үнэлэх үүргээ хангалтгүй биелүүлсэн нь шийдвэрийг хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий болгож чадаагүй. Хэрэв Тагнуулын ерөнхий газрын албан бичгийг илт хууль бус гэж тогтоосон бол нэхэмжлэгчийг хилээр саатуулсан үйлдэл нь ч хууль бус болохыг тогтоож, хүчингүй болгох учиртай. Мөрдөн байцаах ажиллагааны явцад гаргасан албан бичиг нь захиргааны акт мөн эсэхийг, мөн уг маргаан нь захиргааны шүүхийн харьяалалд хамаарах эсэхийг шүүх тодруулах шаардлагатай. Шүүх нэхэмжлэгчийн ямар эрх, хууль ёсны ашиг сонирхол зөрчигдсөнийг нарийвчлан тогтоож, түүнийг хэрхэн сэргээх боломжтойг нягтлан, холбогдох нотлох баримтуудыг бүрдүүлэн, нарийвчилсан зохицуулалт бүхий хууль, журмыг зөв хэрэглэж хэргийг шийдвэрлэхийг даалгасан.