Тогтоол №2814·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч компаниуд нь ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрлөөр эзэмшиж буй газрын ашиглагдаагүй хэсгийн газар эзэмших эрхийг дуусгавар болгох хүсэлт гаргасан боловч сумын Засаг дарга нар татгалзсан хариу өгч, эс үйлдэхүй гаргасан.
- **Нэхэмжлэгч**: "Ц" ХХК, "Ц м э э" ХХК, "Б т" ХХК нь ашиглагдаагүй талбай дээрх газар эзэмших эрхийг дуусгавар болгох боломжгүй гэсэн хариуг хууль бус болохыг тогтоож, хүчингүй болгуулах, мөн хариу өгөөгүй эс үйлдэхүйг хууль бус болохыг тогтоолгох.
- **Хариуцагч**: Төв аймгийн Баян сумын Засаг дарга, Баянжаргалан сумын Засаг дарга нар нь ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч нь Газрын төлбөрийн тухай хуулийн дагуу газрын төлбөр төлөх үүрэгтэй тул газар эзэмших эрхийг дуусгавар болгох боломжгүй гэж үзсэн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2021-09-22, **Дугаар**: 32
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Нэхэмжлэгчээс хуульд заагаагүй үндэслэлээр газар эзэмших эрхийг дуусгавар болгох хүсэлт гаргасан нь үндэслэлгүй. Сумын Засаг даргын бүрэн эрхийн хүрээнд гаргасан хариу нь үндэслэлтэй. Баянжаргалан сумын Засаг дарга амаар хариу өгсөн тул эс үйлдэхүй гэж үзэхгүй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2021-11-18, **Дугаар**: 627
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль бус гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Баян сумын Засаг даргын албан бичиг хууль бус гэж үзэх боломжгүй, Баянжаргалан сумын Засаг дарга амаар хариу өгсөн, нэхэмжлэгч хуулийн этгээдүүдийн сэргэх эрх, хууль ёсны ашиг сонирхол байхгүй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2022-02-08, **Дугаар**: 58
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Магадлалын дүгнэлт үндэслэлгүй, төрийн байгууллагын шийдвэр бичгээр гарах ёстой.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангасан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Ашигт малтмалын ашиглалтын тусгай зөвшөөрлөөр олгогдсон газарт тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчийн газар ашиглах эрх нь Ашигт малтмалын тухай хуулиар зохицуулагдах нарийвчилсан харилцаа юм.
- Ашигт малтмал ашиглах эрх нь тухайн тусгай зөвшөөрлөөр олгогдсон талбайд газар, түүний хэвлийг ашиглах эрхийг өөртөө шууд агуулна.
- Сумын Засаг дарга нь Ашигт малтмалын тухай хуулийн 4.1.19-д заасан "уурхайн эдэлбэр"-ийн зориулалтаар газар олгож, газар ашиглах гэрээг тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчтэй байгуулах үүрэгтэй. "Уурхайн талбай" болон "уурхайн эдэлбэр" нь ялгаатай ойлголт.
- Хариуцагч Засаг дарга нар "уурхайн талбай"-н хэмжээгээр Газрын тухай хуулийг баримтлан газар эзэмшүүлэхээр шийдвэрлэж, газрын төлбөр төлүүлэхээр захирамжилсан нь Ашигт малтмалын тухай хууль болон Монгол Улсын засаг захиргаа нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуулийн зохицуулалтуудтай нийцээгүй.
- Захиргааны байгууллагын хууль бус шийдвэрийн улмаас нэхэмжлэгч нарт газрын төлбөр төлөх үүрэг үүссэн тул тэдний эрх, хууль ёсны ашиг сонирхол хөндөгдсөн.
- Хариуцагч Баянжаргалан сумын Засаг дарга хүсэлтэд бичгээр хариу өгөөгүй нь Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106.3.4-т заасан эс үйлдэхүй бөгөөд хууль бус.
- Дээрх үндэслэлээр хариуцагчдын "ашиглагдаагүй талбай дээрх газар эзэмших эрхийг дуусгавар болгох боломжгүй" гэсэн хариу болон эс үйлдэхүйг хууль бус болохыг тогтоож, хүчингүй болгох нь зүйтэй.
ХуульTech