Тогтоол №1834·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: А.Т нь Сургалтын төрийн сангаас дэлхийн шилдэг их сургуульд суралцах зээлийн гэрээ байгуулж, сургалтын төлбөр болон амьжиргааны зардлыг авсан. Үндэсний аудитын газар нь уг амьжиргааны зардлыг хууль бус гэж үзэн акт тавьсан.
- **Нэхэмжлэгч**: Үндэсний аудитын газрын 2016 оны 5 дугаар сарын 16-ны өдрийн 1/24 дүгээр актын А.Т-д холбогдох хэсгийг хүчингүй болгуулахыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг эсэргүүцсэн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-12-26, **Дугаар**: 128/ШШ2019/0009
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, Үндэсний аудитын газрын 2016 оны 5 дугаар сарын 16-ны өдрийн 1/24 дүгээр актын А.Т-д холбогдох хэсгийг хүчингүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Дээд боловсролын санхүүжилт, суралцагчдын нийгмийн баталгааны тухай хуулийн 8.7, Төсвийн тухай хуулийн 5.1.3, 6.4.1.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2019-02-26, **Дугаар**: 221/МА2019/0110
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрсөн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Анхан шатны шүүхийн үндэслэлийг хэвээр баримталсан.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-05-02, **Дугаар**: 221/МА2019/0110
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Өмнөх шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хууль зүйн үндэслэлгүй гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Монгол Улсын Засгийн газрын 2014 оны 3 дугаар сарын 7-ны өдрийн 71 дүгээр тогтоолоор “Дэлхийн шилдэг их сургуульд оюутан суралцуулах журам”-ын 2.3, 2.6 дахь хэсэгт өөрчлөлт оруулж, "сургалтын зээл" гэх ойлголтоос "амьжиргааны зардал"-ыг хасч, уг тогтоолыг 2014-2015 оны хичээлийн жилээс (2014 оны 9 дүгээр сарын 1-ний өдрөөс) эхлэн дагаж мөрдөхөөр шийдвэрлэсэн.
- Нэхэмжлэгч А.Т нь Сургалтын төрийн сантай 2014 оны 6 дугаар сарын 16-ны өдөр гэрээ байгуулж, 2014 оны 07 дугаар сарын 08-ны өдөр сургалтын төлбөр болон амьжиргааны зардал шилжүүлсэн нь журамд өөрчлөлт орсон боловч шинэ журам үйлчилж эхлэхээс өмнө хийгдсэн байна.
- Шүүхүүд төлбөр шилжүүлсэн цаг хугацааг Засгийн газрын 2014 оны 71 дүгээр тогтоол үйлчилж эхлэх өдрөөс өмнө байна гэсэн үндэслэлээр маргаан бүхий актыг хууль бус гэж дүгнэсэн нь буруу. Учир нь шинэ журам 2014 оны 9 дүгээр сарын 1-нээс эхлэн үйлчлэхээр тогтоогдсон.
- Нэхэмжлэгчийн амьжиргааны зардлыг шаардаж байгаа нь үндэслэлгүй. Тэрээр төрийн санхүүжилтээр суралцаж төгссөн тул төрөөс амьжиргааны зардлыг төлөөгүйгээс түүний эрх, хууль ёсны ашиг сонирхол зөрчигдсөн гэж үзэхгүй.
- Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нь амьжиргааны зардлыг хэсэгчлэн төлөх хүсэлт гаргаж байсан нь аудитын актын хууль ёсныг хүлээн зөвшөөрсөн үйлдэл болно.
- Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 53.3-т заасныг зөрчсөн гэх гомдол нь үндэслэлгүй. Учир нь, хэрэг үүсгэхээс татгалзсан шүүгчийн захирамжийг давж заалдах шатны шүүх хүчингүй болгож, хэрэг үүсгэсэн захирамжид хариуцагч гомдол гаргаагүй.
- Төсвийн тухай хуулийн 6.4.1, Төрийн аудитын тухай хуулийн 15.1.12-т заасан үндэслэлээр хариуцагчийн акт хууль ёсны байна.