Тогтоол №7078

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: "О" ХХК нь Дундговь аймгийн Өлзийт сумын нутагт хайгуулын тусгай зөвшөөрөл хүсч өргөдөл гаргасан боловч АМГТГКХД нь давхцалтай хэмээн татгалзсан шийдвэр гаргажээ. - **Нэхэмжлэгч**: "О" ХХК нь АМГТГКХД-ын 2017 оны 05 дугаар сарын 31-ний өдрийн 288 дугаар шийдвэрийг хүчингүй болгож, хуульд заасан үүргээ биелүүлээгүй эс үйлдэхүйг тогтоолгож, давхцаагүй хэсэгт хайгуулын тусгай зөвшөөрөл олгох боломжтойг мэдэгдэх, дахин гаргасан өргөдлийг шийдвэрлэхийг даалгуулах. - **Хариуцагч**: АМГТГКХД нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгох. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - Нэхэмжлэгчийн NE-026... дугаар өргөдлийн хүссэн талбай нь орон нутгийн тусгай хэрэгцээний газартай 387.93 га, хүчинтэй тусгай зөвшөөрлийн талбайтай 0.01 га, өмнө бүртгэгдсэн өргөдлийн талбайтай 0.11 га хэсгээр давхцалтай байсан. - Дундговь аймгийн Өлзийт сумын Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын 2015 оны 09 дүгээр сарын 29-ний өдрийн 05 дугаар тогтоолоор "Х х, Х у" нэртэй газрыг тусгай хамгаалалтад авсан. - Хариуцагч нь Захиргааны ерөнхий хуулийн 26, 27 дугаар зүйлд заасны дагуу сонсох ажиллагааг явуулсан. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2017-11-20, **Дугаар**: 128/ШШ2017/00913 - Нэхэмжлэгч "О" ХХК-ийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Ашигт малтмалын тухай хуулийн 19.2.3-т зааснаар хүсэлтэд дурдсан талбай нь ашигт малтмал эрэх, хайх, ашиглахыг хязгаарласан буюу хориглосон, тусгай хэрэгцээ, нөөцөд авсан, түүнчлэн хайгуулын тусгай зөвшөөрлөөр нэгэнт олгогдсон талбайтай бүхэлдээ буюу хэсэгчлэн давхацсан бол хайгуулын тусгай зөвшөөрөл олгох боломжгүй. - Нэхэмжлэгчийн өргөдөл нь орон нутгийн тусгай хэрэгцээний газартай давхцалтай байсан нь тогтоогдсон тул хариуцагчийн шийдвэр нь хуульд нийцсэн. - Ашигт малтмалын тухай хуулийн 19.2.5-д заасан давхцаагүй хэсэгт зөвшөөрөл олгох боломжтойг мэдэгдэх үүрэг нь 19.2.3-т заасан татгалзах үндэслэл үүссэн тохиолдолд үүсэхгүй. - Хэрэг шийдвэрлэх явцад Ашигт малтмалын тухай хуулийн 19 дүгээр зүйл хүчингүй болсон нь нэхэмжлэгчийн гомдолд хамааралгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрөл хүссэн өргөдлийг хүлээн авахаас татгалзсан нь хууль бус болохыг тогтоож, өргөдлийг хүлээн авч хуульд заасан журмаар ажиллагаа хийхийг даалгах шаардлага гаргасан. АНХАН ШАТ: Шүүхээс нэхэмжлэгчийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, өргөдлийг хүлээн авахаас татгалзсан нь хууль бус болохыг тогтоож, өргөдлийг хүлээн авч хуульд заасан үндэслэл журмын дагуу ажиллагаа хийхийг хариуцагчид даалгаж шийдвэрлэсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Хариуцагч нь өргөдөлд дурдсан талбай нь орон нутгийн тусгай хамгаалалтад авсан газар нутагтай давхцалтай тул Түгээмэл тархацтай ашигт малтмалын тухай хуулийн 14 дүгээр зүйлийн 14.3-т заасны дагуу олгох боломжгүй гэсэн үндэслэлээр татгалзсан. Гэтэл давхцал үүсгэсэн гэх орон нутгийн хамгаалалтын тогтоол нь хуулийн хугацаанд улсын бүртгэлд бүртгэгдээгүй, давхцалтай эсэхийг тогтоох эрх бүхий байгууллагаас албан ёсны лавлагаа аваагүй, мөн давхцалтай гэж үзсэн компаниудтай давхцалгүй гэсэн хариуг өмнө нь өгч байсан зэрэг нь хууль зөрчсөн үйлдэл гэж шүүх үзсэн. Түгээмэл тархацтай ашигт малтмалын тухай хуулийн 14 дүгээр зүйлийн 14.1.3, 14.1.4-т заасан өргөдөл хүлээн авмагц хийх ёстой анхан шатны шүүлт, давхцал тогтоох ажиллагааг хариуцагч хийгээгүй нь хууль бус шийдвэр гаргах үндэслэл болсон.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: "Т.У" ХХК нь Дорноговь аймгийн Гөлтөг, Өлзийт сумдын нутагт байрлах "Хад овоо" нэртэй талбайд ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрөл хүссэн боловч Ашигт малтмал, газрын тосны газрын Кадастрын хэлтэс тусгай зөвшөөрөл олгохоос татгалзсан. - **Нэхэмжлэгч**: "Т.У" ХХК нь Ашигт малтмал, газрын тосны газрын Кадастрын хэлтсийн даргын 2017 оны 06 дугаар сарын 05-ны өдрийн № 295 дугаар шийдвэрийг хүчингүй болгож, хайгуулын тусгай зөвшөөрөл олгохыг даалгахыг хүссэн. - **Хариуцагч**: Ашигт малтмал, газрын тосны газрын Кадастрын хэлтэс нь нэхэмжлэгчийн өргөдөл гаргасан талбай нь орон нутгийн тусгай хамгаалалтад авсан газартай давхцаж байгаа тул тусгай зөвшөөрөл олгох боломжгүй гэж үзсэн. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - Нэхэмжлэгч 2015 оны 09 дүгээр сарын 28-ны өдөр хайгуулын тусгай зөвшөөрөл хүссэн өргөдөл гаргасан бөгөөд 2015 оны 10 дугаар сарын 01-ний өдөр бүртгэгдсэн. - Дорноговь аймгийн Засаг дарга 2015 оны 11 дүгээр сарын 18-ны өдрийн № 24 тоот албан бичгээр тусгай зөвшөөрөл олгохыг "дэмжихгүй" гэсэн санал өгсөн. - Дорноговь аймгийн Өлзийт сумын Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын 2015 оны 09 дүгээр сарын 29-ний өдрийн № 05 дугаар тогтоолоор "зарим газрыг орон нутгийн тусгай хамгаалалтад" авсан бөгөөд нэхэмжлэгчийн өргөдөл гаргасан талбайтай хэсэгчлэн давхцсан. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2017-08-01, **Дугаар**: 210/МА2017/01111 - Нэхэмжлэгч "Т.У" ХХК-ийн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Дорноговь аймгийн Засаг даргын 2015 оны 11 дүгээр сарын 18-ны өдрийн № 24 тоот албан бичиг нь Ашигт малтмалын тухай хуулийн 19.5-д заасан хуулийн хүчин төгөлдөр санал байна. - Дорноговь аймгийн Засаг даргын 2017 оны 05 дугаар сарын 10-ны өдрийн № 2/494 тоот албан бичигт "2015 оны 11 дүгээр сарын 18-ний өдрийн № 24 дүгээр саналаас өөр санал Ашигт малтмал, газрын тосны газарт хүргүүлж байгаагүй" болохыг дурдсан. - Дорноговь аймгийн Өлзийт сумын Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын 2015 оны 09 дүгээр сарын 29-ний өдрийн № 05 дугаар тогтоолоор "зарим газрыг орон нутгийн тусгай хамгаалалтад" авсан нь нэхэмжлэгчийн өргөдөл гаргасан талбайтай хэсэгчлэн давхцжээ. - Ашигт малтмалын тухай хуулийн 17.2.2-т "тусгай хэрэгцээний газар, ашигт малтмал хайх, ашиглахыг хориглосон газар, нөөцөд авсан талбайтай ямар нэг байдлаар давхцаагүй" байх шаардлага тавигддаг. - Ашигт малтмалын тухай хуулийн 19.2.3-т хүсэлтэд дурдсан талбай нь тусгай хэрэгцээнд авсан газартай давхцсан бол хайгуулын тусгай зөвшөөрөл олгох боломжгүйг заасан. - Ашигт малтмал, газрын тосны газрын Кадастрын хэлтсийн даргын 2017 оны 06 дугаар сарын 05-ны өдрийн № 295 дугаар шийдвэрээр дээрх үндэслэлээр нэхэмжлэгчид хайгуулын тусгай зөвшөөрөл олгохоос татгалзсан нь үндэслэлтэй байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч компани нь хайгуулын тусгай зөвшөөрөл хүссэн өргөдлийг нь үндэслэлгүйгээр хүлээж авахаас татгалзсан хариуцагчийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, зөвшөөрөл олгохыг даалгахыг шаардсан. АНХАН ШАТ: Хайгуулын тусгай зөвшөөрөл олгохоос татгалзсан шийдвэрийг хууль зүйн үндэслэлтэй гэж үзэн, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Нэхэмжлэгчийн хайгуулын тусгай зөвшөөрөл хүссэн талбайн хэсгийг орон нутгийн тусгай хэрэгцээнд авсан нь Ашигт малтмалын тухай хуулийн холбогдох зүйл заалтуудтай нийцэж байсан. Аймгийн Засаг даргын "дэмжихгүй" санал нь хуульд нийцсэн эсэхийг шалгах үүрэг хариуцагчид үүсэхгүй. Өргөдлөөр хайгуулын тусгай зөвшөөрөл олгох журам нь хууль тогтоомжийн өөрчлөлтөөр хүчингүй болсон тул өргөдлийг хангах боломжгүй байсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Компани нь ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрөл хүсэхэд орон нутгаас зөвшөөрөл олгох боломжгүй гэсэн хариу авсан. Компанийн зүгээс энэ шийдвэрийг хууль бус гэж үзэн, эрхээ хамгаалах шаардлага гаргасан. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүх компанийн гаргасан нэхэмжлэлийн нэг хэсэг болох, хайгуулын тусгай зөвшөөрөл хүссэн өргөдлийг хууль ёсны дагуу шийдвэрлээгүй эс үйлдэхүй нь хууль бус болохыг тогтоох, мөн компани нь тухайн талбайд түрүүлж өргөдөл гаргасан бөгөөд хайгуулын тусгай зөвшөөрөл авах боломжтой этгээд гэж үзэх эрх зүйн харилцаа байгааг тогтоож, хүлээн зөвшөөрөх шаардлагыг хангасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Орон нутгийн тусгай хэрэгцээнд газрыг авсан тогтоол нь компани хайгуулын тусгай зөвшөөрөл хүссэн хугацаанаас хойш гарсан байсан бөгөөд шүүх энэ үндэслэлээр хайгуулын тусгай зөвшөөрөл олгохоос татгалзсан шийдвэрийг хууль бус гэж үзэх боломжгүй байсан. Компанийн өргөдлийг шийдвэрлэлгүй орхигдуулсан нь хууль бус үйлдэл болох нь тогтоогдсон.