Тогтоол №2380·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Хуульчийн мэргэжлийн үйл ажиллагаа эрхлэх зөвшөөрөл авахад 150,000 төгрөгийн хураамж төлөхийг шаардсан Монголын Хуульчдын холбооны зөвлөлийн тогтоол, журмыг хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоолгож, төлсөн хураамжийг буцаан гаргуулахыг нэхэмжилсэн.
- **Нэхэмжлэгч**: Монголын Хуульчдын холбооны зөвлөлийн 2014 оны 12 дугаар сарын 27-ны өдрийн 108 дугаар тогтоолын хавсралтын хүснэгтийн 1 дүгээр мөрөнд заасан хуульчдын холбооны гишүүнээр элсэх хураамжийн хэмжээг 150,000 төгрөгөөр тогтоосон хэсгийг, мөн зөвлөлийн 2013 оны 12 дугаар сарын 24-ний өдрийн 21 дүгээр тогтоолын хавсралтаар батлагдсан “Монголын Хуульчдын холбооны бүртгэлийн нэгдсэн журам”-ын 3.3.1-д заасныг тус тус хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоолгож, 150,000 төгрөг гаргуулах.
- **Хариуцагч**: Нэхэмжлэлд дурдсан тогтоол, журам нь захиргааны хэм хэмжээний акт биш тул захиргааны хэргийн шүүхийн харьяалалд хамаарахгүй, мөн урьдчилан шийдвэрлүүлэх ажиллагааны журам хангагдаагүй гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-хх-хх, **Дугаар**: 128/ШШ2019/0295
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Захиргааны ерөнхий хуулийн 59.1, Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 52.5.6, Хуульчийн эрх зүйн байдлын тухай хуулийн 44.5, 44.6, 48.1.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2020-01-28, **Дугаар**: 221/ШШ2020/0001
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүх хуулийг буруу хэрэглэсэн, хэрэглэх ёстой хуулийг хэрэглээгүй, нотлох баримтыг буруу үнэлсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Захиргааны ерөнхий хуулийн 59.1, Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 52.5.6, Хуульчийн эрх зүйн байдлын тухай хуулийн 44.5, 44.6, 48.1.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-03-09, **Дугаар**: 210/МА2020/00030
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Маргаан бүхий тогтоол, журам нь Захиргааны ерөнхий хуульд нийцээгүй, нэхэмжлэгчийн эрх зөрчигдсөн байхад шүүх үндэслэлгүй дүгнэлт хийсэн.
- **Шийдвэр**: Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн 221/ШШ2020/0001 дүгээр шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг өөрчилж, маргаан бүхий журмын 3.3.1 болон 108 дугаар тогтоолын хавсралтаар тогтоосон 150,000 төгрөгийн хураамжийн заалтуудыг хариуцагч дахин шинэ акт гаргах хүртэл 6 сарын хугацаагаар түдгэлзүүлж, 150,000 төгрөг гаргуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Улсын дээд шүүхийн 2019 оны 10 дугаар сарын 16-ны өдрийн 319 дүгээр тогтоолоор маргаан бүхий тогтоолууд нь захиргааны хэм хэмжээний акт мөн болохыг тогтоосон.
- Хуульчийн холбооны гишүүнээр элсэхэд 150,000 төгрөг төлөх үүрэг хүлээлгэсэн нь Хуульчийн мэргэжлийн үйл ажиллагаа эрхлэх эрхийг хязгаарласан.
- Хуульчийн эрх зүйн байдлын тухай хуулийн 19.1, 19.2, 19.3-т заасан шаардлагуудыг хангасан иргэнийг Хуульчдын холбооны гишүүнээр элсүүлэхэд хуулиар шаардаагүй нэмэлт нөхцөл, шаардлагыг хэм хэмжээний актаар тогтоох нь Захиргааны ерөнхий хуулийн 60.1-д заасныг зөрчсөн.
- Хариуцагч Хуульчдын холбооны зөвлөл нь "бүртгэл хөтлөх журам тогтоох" эрхтэй боловч гишүүнээр элсэхэд нэмэлт нөхцөл, шаардлага тогтоох эрхгүй.
- Маргаан бүхий журмын 3.3.1 болон 108 дугаар тогтоолоор тогтоосон 150,000 төгрөгийн хураамжийн заалтууд нь хуульд нийцээгүй.
- "Гэрчилгээний үнэ", "сургалтын багц цагийн төлбөр" зэрэг бодит зардлыг хууль тогтоомжийн дагуу хуульчдад үйлчилгээ үзүүлсний төлбөрт гаргуулах нь Хуульчийн эрх зүйн байдлын тухай хуулийн 62.3-т нийцэх боловч, шүүх аль зардал нь бодитой эсэхийг тогтоох боломжгүй тул хариуцагчаас хуульд нийцүүлж дахин шинэ акт гаргах нь зүйтэй.
- Иймд, 150,000 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангах үндэслэлгүй.
- Захиргааны ерөнхий хуулийн 60.1.6-д заасныг баримтлан, маргаан бүхий заалтуудыг захиргааны байгууллагаас дахин шинэ акт гаргах хүртэл 6 сарын хугацаагаар түдгэлзүүлж шийдвэрлэсэн.