Тогтоол №2144·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: С.С нь хүү С.Н-ыг эмэг эх А.Ш-д үрчлүүлэх тухай хүсэлт гаргаж, Дэлүүн сумын Засаг даргын захирамжаар үрчлэлт баталгаажсан боловч үрчлэн авагч А.Ш нас барсны улмаас үрчлэлтийг бүртгэх боломжгүй болсон.
- **Нэхэмжлэгч**: С.С нь Дэлүүн сумын улсын бүртгэгчид холбогдуулан “Үрчлэлтийг бүртгэж, төрсний бүртгэлийн гэрчилгээ олгохыг даалгах” шаардлага гаргасан. Сумын Засаг даргын захирамж хүчинтэй тул улсын бүртгэгч үрчлэлтийг бүртгэхээс татгалзаж байгаа нь хууль бус гэж үзсэн.
- **Хариуцагч**: Дэлүүн сумын улсын бүртгэгч нь үрчлэн авагч нас барсны улмаас хүүхдийн эрх ашиг сонирхол зөрчигдөхөөс сэргийлж, холбогдох хуулийг зөрчсөн тул бүртгэхээс татгалзсан нь хуульд нийцнэ гэж үзсэн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-05-31, **Дугаар**: 110/ШШ2019/0034
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, хариуцагчийн эс үйлдэхүйг хууль бус болохыг тогтоож, үрчлэлт хийхийг даалгасан.
- **Үндэслэл**: Гэр бүлийн тухай хуулийн 55.8, Иргэний улсын бүртгэлийн тухай хуулийн 11.6.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2019-09-18, **Дугаар**: 221/МА2019/0495
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр буруу бөгөөд үрчлэн авагч нас барсны дараа бүртгэл хийх нь хууль зөрчинө.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангасан.
- **Үндэслэл**: Үрчлэлтийг бүртгэх үйл ажиллагаа нь үрчлэн авагчийн хүсэлтэд үндэслэх ёстой бөгөөд хариуцагчийн буруутай үйл ажиллагаа тогтоогдоогүй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-12-19, **Дугаар**: 221/МА2019/0495
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж, хүүхдийн эрх ашгийг харгалзан үзээгүй.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалд өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106.3.4-т заасанчлан, захиргааны актаас татгалзсан шийдвэр, эс үйлдэхүй нь хууль бус бол шүүх акт гаргахыг даалгана.
- Үрчлэн авагч А.Ш нас барсан тул хүүхдийг асран хамгаалах, тэжээн тэтгэх боломжгүй болсон.
- Гэр бүлийн тухай хуулийн 54.1, Хүүхдийн эрхийн тухай хуулийн 5.3, Хүүхдийн эрхийн тухай конвенцын 3.1-д заасан хүүхдийн дээд ашиг сонирхлыг хангах зарчим зөрчигдөнө.
- Нас барсан этгээдэд хүүхэд үрчилсний бүртгэл хийхийг даалгах нь хүүхдийн эрх ашиг сонирхлыг зөрчинө.
- Улсын бүртгэлийн ерөнхий хуулийн 19.4.3-т зааснаар холбогдох хуулийг зөрчсөн тохиолдолд улсын бүртгэгч бүртгэхээс татгалзах эрхтэй.
- Хариуцагч улсын бүртгэгч үрчлэлтийг бүртгэхээс татгалзсан нь хуульд нийцсэн бөгөөд эс үйлдэхүй нь хууль бус биш.
- Давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохдоо тогтоох хэсэгт баримталсан хуулийн нэр, зүйл, заалтыг тусгаагүй бичвэрийн алдаа гаргасныг залруулсан.