Дорнод аймаг дахь Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Захиргааны маргаан — эрх зүйн актын хэрэгжилтийг даамжлуулах, мөрдөхийг даалгах. Нэхэмжлэгч нь өмнөх хугацаанд батлагдсан аймгийн Ардын Хурлын Тэргүүлэгчдийн тогтоол болон Улсын Их Хурлын тогтоолыг үндэслэн сумын хилийн цэсийг өмнөх хэмжээнд нь тогтоож, эдгээр актыг мөрдөж ажиллахыг аймгийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурал болон Засаг дарга нарт даалгах нэхэмжлэл гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: УИХ-ын тогтоол болон аймгийн Ардын Хурлын Тэргүүлэгчдийн 1990 оны тогтоол нь сумын хилийн цэс, нутаг дэвсгэрийн хэмжээг баталгаажуулсан тул эдгээрийг мөрдөж ажиллахгүй байгаа нь иргэдийн эрх ашиг зөрчсөн гэж үзсэн.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): 1990 оны тогтоол нь мэргэжлийн комисс байгуулах, холбогдох сумдын иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлаас санал авах зэрэг хууль тогтоомжийн журмыг зөрчсөн, хууль зүйн зөрчилтэй акт тул хэрэгжүүлэх боломжгүй, мөн нутаг дэвсгэрийн хил тогтоох эцсийн шийдвэрийг Улсын Их Хурлаас гаргах ёстой гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргав. Учир нь нэхэмжлэлийн агуулга нь захиргааны байгууллагад шинээр шийдвэр гаргах эсвэл тодорхой үйлдэл хийхийг даалгах "эс үйлдэхүй" бүхий шаардлага тул тухайн актын хууль зүйн үндэслэл, хүчин төгөлдөр байх нөхцөл байдлыг шалгах шаардлагатай, учир нь захиргааны актыг мөрдөхийг даалгах нь дээд шатны байгууллагын эрх мэдлийг хөндөх асуудалтай холбоотой. Мөн УИХ-ын тогтооол нь хүчин төгөлдөр хэвээр байгаа тул түүнийг хэрэгжүүлэхгүй байгааг буруутгах үндэслэл, эс үйлдэхүй тогтоогдохгүй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Захиргааны актыг мөрдөж ажиллахыг даалгах нэхэмжлэлийн агуулга нь "эс үйлдэхүй" бүхий шинжтэй тул тухайн актын хууль зүйн үндэслэл, хүчин төгөлдөр байх нөхцөлийг тодорхойлох шаардлагатай (Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль).
• Дээд шатны захиргааны байгууллага, албан тушаалтанд захиргааны актыг мөрдөхийг даалгах нь тухайн актын үйлчлэл, хэрэгжих боломжтой нөхцөл байдлыг шалгах үндэслэлгүй бол захиргааны актыг хэрэгжүүлэх арга замыг тодорхойлж болохгүй.
• Улсын Их Хурлын тогтооол нь хүчин төгөлдөр хэвээр байгаа тул түүнийг хэрэгжүүлэхгүй байгааг буруутгах үндэслэл, эс үйлдэхүй тогтоогдохгүй (УИХ-ын 1994 оны 05 дугаар сарын 06-ны өдрийн 33 дугаар тогтоол).