Тогтоол №1795·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч “М-И” ХК нь БНХАУ-ын “ШИНХУА АЯРН, СТЕЛ” корпорацтай арматур төмөр худалдан авах гэрээ байгуулсан. Энэ гэрээний дагуу импортолсон барааны гаалийн үнийг Замын-Үүд дэх Гаалийн газрын улсын байцаагч "уялдуулан хэрэглэх үнийн арга"-аар тодорхойлж, нэхэмжлэгчид илүү татвар ногдуулсан.
- **Нэхэмжлэгч**: "М-И" ХК нь Гаалийн улсын байцаагчийн 2013 оны 9 дүгээр сарын 20-ны өдрийн “Гаалийн үнийг тодорхойлсон тайлбар хуудас”-ыг хүчингүй болгуулж, илүү төлсөн 73,070,651.43 төгрөгийг гаргуулах.
- **Хариуцагч**: Замын-Үүд дэх Гаалийн газар нь нэхэмжлэгчийн гэрээгээр тогтоогдсон төлбөр төлсөн хугацаа хэтэрсэн, дутуу төлсөн, барааны тоо хэмжээ зөрсөн зэрэг нь хэлцлийн үнийн аргыг хэрэглэхгүй байх үндэслэл болно гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-10-11, **Дугаар**: 115/ШШ2018/0028
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, гаалийн улсын байцаагчийн “Гаалийн үнийг тодорхойлсон тайлбар хуудас”-ыг хүчингүй болгож, илүү ногдуулсан 73,070,651.43 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулж нэхэмжлэгчид буцаан олгосон.
- **Үндэслэл**: Гаалийн тариф, гаалийн татварын тухай хуулийн 9.1, 10.1, 10.2, 43.2, 43.2.3, Татварын ерөнхий хуулийн 17.1.4.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2019-02-01, **Дугаар**: 221/МА2019/0071
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрсөн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Анхан шатны шүүхийн дүгнэлтийг зөв гэж үзсэн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-03-29, **Дугаар**: 210/МА2019/00515
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгч тээврийн зардлыг мэдүүлээгүй нь хэлцлийн үнийн аргыг хэрэглэхгүй байх үндэслэл болно гэсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн хяналтын журмаар гаргасан гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Нэхэмжлэгчийн гэрээгээр тохиролцсон төлбөр төлсөн хугацаа хэтэрсэн, дутуу төлсөн, барааны тоо хэмжээ зөрсөн зэрэг нь гэрээг үгүйсгэх буюу хэлцлийн үнэд нөлөөлөхгүй.
- Гаалийн байгууллага Гаалийн тариф, гаалийн татварын тухай хуулийн 8.3-т заасныг үндэслэн "уялдуулан хэрэглэх үнийн арга"-аар гаалийн үнийг тодорхойлсон нь хууль бус.
- Нэхэмжлэгч БНХАУ-ын Эрээн хотоос Замын-Үүд өртөө хүртэлх тээврийн зардлыг хариуцах үүрэг хүлээхгүй тул уг зардлыг мэдүүлээгүй нь хэлцлийн үнийн аргыг хэрэглэхгүй байх үндэслэл болохгүй.
- Анхан болон давж заалдах шатны шүүх хэргийн үйл баримтыг зөв дүгнэж, хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.