Тогтоол №2971·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: "Жөн Юан" ХХК нь Архангай аймгийн Ихтамир сумын нутаг дэвсгэрт орших 2089 га талбай бүхий ашигт малтмалын хайгуулын 13402Х тоот тусгай зөвшөөрлийг эзэмшиж байхад, тус сумын ИТХ-аас 2015 оны 03 дугаар сарын 16-ны өдрийн 06 дугаар тогтоолоор "Мөнгөт" хэмээх газар нутгийг орон нутгийн хамгаалалтад авсан нь хайгуулын талбайтай давхцсан.
- **Нэхэмжлэгч**: "Жөн Юан" ХХК нь ИТХ-ын 06 дугаар тогтоолыг хүчингүй болгож, хэвийн үйл ажиллагаа явуулах боломжоор хангахыг даалгахыг хүссэн. Тусгай хамгаалалтад авсан үндэслэл нь хууль бус, учир нь тухайн газар нь ой, амьтан, усны нөөц газар биш, мөн компанид мэдэгдэлгүй, нөхөн олговор олгох талаар тохиролцоо хийгээгүй.
- **Хариуцагч**: Архангай аймгийн Ихтамир сумын ИТХ нь иргэдийн хүсэлт, өргөх бичгийг үндэслэн уг тогтоолыг гаргасан бөгөөд тусгай хамгаалалтад авсан газар нь түүх соёлын дурсгалтай, усны нөөцтэй байж болно гэж үзсэн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2015-10-19, **Дугаар**: 31
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн тухай хуулийн 3.1.3, 3.1.4, 3.2, 20.5, 23.1.2, 23.1.3, 28.3, Соёлын өвийг хамгаалах тухай хуулийн 5.1.5, Монгол улсын Засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуулийн 18.1.2.к, Газрын тухай хуулийн 20.1.3, Ашигт малтмалын тухай хуулийн 12.1.4.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2015-12-17, **Дугаар**: 582
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрсөн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Анхан шатны шүүх хууль зүйн үндэслэлтэй дүгнэлт хийсэн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2016-02-17, **Дугаар**: 210/МА2016/00078
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангах.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- ИТХ нь нутаг дэвсгэрийнхээ тодорхой хэсгийг орон нутгийн хамгаалалтад авах, хил зааг, хамгаалалтын горимыг тогтоох эрхтэй. (Газрын тухай хуулийн 16.2, Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн тухай хуулийн 28.3, Ашигт малтмалын тухай хуулийн 14.1)
- Маргаан бүхий газар нь хүрэл зэвсгийн үеийн хиргэсүүр, булш, оршуулгын дурсгал бүхий 31 дурсгалт зүйлтэй, мөн усны хамгаалалтын бүс болон ойн сан бүхий газрын хилийн заагтай хэсэгчилсэн давхцалтай болох нь тогтоогдсон. (Шинжлэх ухааны академи, түүх археологийн хүрээлэнгийн 2015-10-06-ны өдрийн 1/401 дүгээр албан бичиг, БОНХАЖЯ-ны 2015-10-14-ний өдрийн 05/6225 дугаар албан бичиг)
- Гол, мөрний урсац бүрэлдэх эх, усны сан бүхий газрын хамгаалалтын бүс, ойн сан бүхий газарт ашигт малтмал хайх, ашиглахыг хориглоно. (Гол, мөрний урсац бүрэлдэх эх, усны сан бүхий газрын хамгаалалтын бүс, ойн сан бүхий газарт ашигт малтмал хайх, ашиглахыг хориглох тухай хуулийн 4.1)
- Нэхэмжлэгчийн захиалгаар хийгдсэн судалгаанууд нь ашигт малтмал хайхыг зөвшөөрсөн мэргэжлийн байгууллагын дүгнэлт гэж үзэх боломжгүй.
- Ашигт малтмалын хайгуул хийхдээ соёлын өвийг хамгаалах, палеонтологи, археологи, угсаатны мэргэжлийн байгууллагаар урьдчилан хайгуул, судалгаа хийлгэж, зөвшөөрөл авахгүйгээр ашигт малтмал эрэх, хайх, ашиглахыг хориглоно. (Ашигт малтмалын тухай хуулийн 401.2, Соёлын өвийг хамгаалах тухай хуулийн 9.2, 14.1.5, 38.1.2)
- Тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч болон тухайн газрыг тусгай хэрэгцээнд авах шийдвэр гаргасан байгууллага хоорондоо тохиролцон нөхөн олговрын хэмжээ, төлөх хугацааг тогтоох бөгөөд тохиролцоонд хүрээгүй бол эрх бүхий хөндлөнгийн этгээдийн дүгнэлтийг үндэслэн төрийн захиргааны байгууллага тогтооно. (Ашигт малтмалын тухай хуулийн 14.5)
ХуульTech