Тогтоол №3861

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийн хугацааг сунгахаас татгалзсан Кадастрын хэлтсийн даргын шийдвэрийг хүчингүй болгох, хугацаа сунгах хүсэлтийг хүлээн авч хуульд заасны дагуу шийдвэрлэхийг даалгах. - **Нэхэмжлэгч**: "******" ХХК нь хайгуулын тусгай зөвшөөрлийн хугацааг сунгуулах өргөдлийг хуулийн хугацаанд гаргасан боловч хариуцагч хугацаа хэтрүүлж, үндэслэлгүйгээр татгалзсан шийдвэр гаргасан гэж үзэж байна. - **Хариуцагч**: Ашигт малтмал, газрын тосны газрын Кадастрын хэлтсийн дарга нь нэхэмжлэгчийн 2022, 2023 оны хайгуулын тайланг хянуулаагүй, зардлын доод хэмжээг баталгаажуулаагүй тул хугацаа сунгахаас татгалзсан нь үндэслэлтэй гэж үзэж байна. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - Нэхэмжлэгч "******" ХХК нь 2024 оны 07 дугаар сарын 23-ны өдөр хайгуулын тусгай зөвшөөрлийн хугацааг сунгуулах өргөдлөө Ашигт малтмалын тухай хуулийн 22.1-д заасны дагуу гаргасан. - Хариуцагч Кадастрын хэлтсийн даргын 2025 оны 01 дүгээр сарын 23-ны өдрийн 54 дүгээр шийдвэрээр "2022, 2023 оны хайгуулын тухайн үе шатны ажлыг гүйцэтгэсэн тайланг хянуулаагүй, хайгуулын ажилд зарцуулсан зардлын доод хэмжээг баталгаажуулаагүй" үндэслэлээр өргөдлийг татгалзаж, бүртгэлээс хассан. - Хавтаст хэрэгт авагдсан Ашигт малтмал, газрын тосны газрын 2025 оны 06 дугаар сарын 12-ны өдрийн 1/2867 дугаартай албан бичгийн хавсралтаар нэхэмжлэгч нь 2022, 2023 оны хайгуулын тайланг хянуулж, зардлыг баталгаажуулсан нь тогтоогдсон. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: [yyyy-mm-dd], **Дугаар**: 210/МА2025/00XXX - Ашигт малтмал, газрын тосны газрын Кадастрын хэлтсийн даргын 2025 оны 01 дүгээр сарын 23-ны өдрийн 54 дүгээр шийдвэрийг хүчингүй болгож, "******" ХХК-ийн XV-****** дугаартай хайгуулын тусгай зөвшөөрлийн хугацааг сунгуулах хүсэлтийг хүлээн авч, хуульд заасан журмын дагуу шийдвэрлэхийг хариуцагчид даалгасан. Нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Ашигт малтмалын тухай хуулийн 22.1-д хайгуулын тусгай зөвшөөрлийн хугацаа сунгуулах өргөдөлд хавсаргах баримт бичгийг заасан. Үүнд 22.1.2-д "хайгуулын ажлын зардлын доод хэмжээнээс багагүй хэмжээний ажил гүйцэтгэсэн тухай баримт", 22.1.4-д "хайгуулын тухайн үе шатны ажлыг гүйцэтгэсэн тухай тайлан, түүнийг хүлээлгэн өгсөн баримт" багтана. - Ашигт малтмалын тухай хуулийн 22.2-д төрийн захиргааны байгууллага өргөдлийг хүлээн авснаас хойш ажлын 10 өдөрт багтаан хянаж, зөрчилгүй бол хугацааг сунгахыг заасан. - Шүүх хавтаст хэрэгт авагдсан баримтуудаар нэхэмжлэгчийг "2022, 2023 оны хайгуулын тухайн үе шатны ажлыг гүйцэтгэсэн тайланг хянуулсан, хайгуулын ажилд зарцуулсан зардлын доод хэмжээг баталгаажуулсан" болохыг тогтоосон. - Хариуцагч өөрөө шүүн нягтлах ёстой баримтуудыг нэхэмжлэгч бүрдүүлээгүй гэх үндэслэлээр татгалзсан нь үндэслэлгүй. Захиргааны байгууллагын дотоод зохион байгуулалт, системийн ажиллагааны улмаас үйл баримтыг буруу дүгнэсэн байна. - Зөвшөөрлийн тухай хуулийн 5.1.6-д заасан "эрх бүхий этгээд өөрт байгаа, эсхүл нийтийн мэдээллийн дэд бүтцийг ашиглан олж авах, солилцох боломжтой мэдээллийг зөвшөөрөл хүсэгчээс шаардахгүй" гэсэн заалт нь энэ хэрэгт хамаарахгүй. Учир нь хариуцагч нэхэмжлэгчээс мэдээлэл шаардаж татгалзаагүй, харин өөрсдийн системд байгаа мэдээллийг буруу дүгнэсэн байна.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: М**********п ХХК-ийн эзэмшлийн XV-19909 дугаартай ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийн хугацааг сунгах хүсэлтийг Ашигт малтмал, газрын тосны газар (АМГТГ)-ын Геологи, уул уурхайн кадастрын хэлтэс татгалзсан. Нэхэмжлэгч энэхүү татгалзлыг хууль бус болохыг тогтоолгож, тусгай зөвшөөрлийн хугацааг сунгахыг даалгахыг хүссэн. - **Нэхэмжлэгч**: М**********п ХХК нь хайгуулын тусгай зөвшөөрлийн хугацааг сунгахаас татгалзсан хариуцагчийн эс үйлдэхүйг хууль бус болохыг тогтоолгож, хугацааг сунгахыг даалгахыг хүссэн. - **Хариуцагч**: АМГТГ-ын Геологи, уул уурхайн кадастрын хэлтсийн дарга нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг эс зөвшөөрч, нэхэмжлэгч хуульд заасан хугацаанд өргөдлөө гаргаагүй тул тусгай зөвшөөрлийн хугацаа дууссан гэж тайлбарласан. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - Нэхэмжлэгч нь 2016 онд XV-019909 дугаартай хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг шилжүүлэн авснаас хойш 2021 оны 01 дүгээр сарын 10-ны өдрийг хүртэлх хугацаанд иргэдийн болон Алтанбулаг сумын Засаг даргын хууль бус үйл ажиллагаанаас үүдэлтэй шүүхийн маргаанд оролцсон тул хайгуулын ажил гүйцэтгэх боломжгүй байсан. - 2019 онд АМГТГ-ын Кадастрын хэлтсийн даргын шийдвэрээр шүүхийн маргаантай байсан хугацааг хасч, тусгай зөвшөөрлийн хугацааг 2020 оны 02 дугаар сарын 03-ны өдрөөр тооцон, 2 дахь жилийн төлбөрийг шилжүүлэн тооцсон. - Нэхэмжлэгч нь 2021 оны 02 дугаар сарын 01-ний өдөр АМГТГ-т хандаж, тусгай зөвшөөрлийн хугацааг 2 дахь жилээс нь эхлүүлэн тооцуулах хүсэлт гаргасан боловч АМГТГ нь Ашигт малтмалын тухай хуулийн 22 дугаар зүйлд заасан хугацаанд өргөдөл гаргаагүй гэх үндэслэлээр татгалзсан. - Хариуцагч нь Ашигт малтмалын тухай хуулийн 22.1-д заасан хугацаанд буюу 2021 оны 01 дүгээр сарын 03-ны өдрөөс өмнө өргөдөл гаргаагүй тул тусгай зөвшөөрлийн хугацаа дууссан гэж үзсэн. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2021-11-24, **Дугаар**: 128/ШШ2021/0791 Нэхэмжлэгч М**********п ХХК-ийн ХV-19909 дугаартай ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийн хугацааг сунгахаас татгалзсан АМГТГ-ын Геологи, уул уурхайн кадастрын хэлтсийн даргын эс үйлдэхүйг хууль бус болохыг тогтоож, хайгуулын тусгай зөвшөөрлийн хугацааг сунгахыг даалгах шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Ашигт малтмалын тухай хуулийн 22.1-д хайгуулын тусгай зөвшөөрлийн хугацаа дуусахаас 1 сарын өмнө өргөдлөө төрийн захиргааны байгууллагад гаргахыг заасан. - Нэхэмжлэгч М**********п ХХК нь хуульд заасан хугацаанд багтаж сунгуулах өргөдлөө гаргаагүй нь тогтоогдсон. - Тусгай зөвшөөрлийн хугацаанд нэхэмжлэгчийн үйл ажиллагаа явуулах боломжгүй байсан, байгаль орчны менежментийн төлөвлөгөө батлаагүй Засаг даргын эс үйлдэхүйтэй холбоотой шүүхийн маргаан явагдаж байсан нь үнэн боловч, нэхэмжлэгч энэ талаарх нэхэмжлэлийн шаардлагаа тодорхойлоогүй тул шүүх Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106.5-д заасны дагуу нэхэмжлэлийн шаардлагын хүрээнд хэргийг шийдвэрлэсэн. - Нэхэмжлэгч хуульд заасан журмын дагуу сунгуулах өргөдөл гаргаагүй тул хайгуулын тусгай зөвшөөрлийн хугацаа дууссан. Иймд хариуцагчийн эс үйлдэхүйг хууль бус болохыг тогтоож, хугацааг сунгахыг даалгах үндэслэлгүй. - Маргаантай хугацааг нөхөн тооцохгүй байгаа хариуцагчийн эс үйлдэхүйг хууль бус болохыг тогтоолгож, уг хугацааг нөхөн тооцуулах асуудлаар нэхэмжлэл гаргахад энэхүү шийдвэр саад болохгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Ашигт малтмал, газрын тосны газраас тусгай зөвшөөрөл сунгахаас татгалзсан нь хууль бус болохыг тогтоолгож, тусгай зөвшөөрөл сунгахыг даалгаж, тусгай зөвшөөрлийн хүчин төгөлдөр байх хугацааг дуусгавар болгосон бүртгэлийг хүчингүй болгуулах шаардлага бүхий компанийн гаргасан нэхэмжлэлийг шийдвэрлэсэн. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэгч компанийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Тусгай зөвшөөрөл сунгуулах өргөдлийг хуульд заасан хугацаанд гаргаагүй бөгөөд компани нь хүндэтгэн үзэх шалтгаантай байсан нь нотлогдохгүй байна. Үүнтэй холбогдуулан тусгай зөвшөөрлийн хугацаа дууссан гэж бүртгэсэн нь хуульд нийцсэн байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч компанийн ашигт малтмал хайгуулын тусгай зөвшөөрөл сунгуулах хүсэлтийг хугацаа хэтрүүлсний улмаас хариуцагч шийдвэрлээгүй нь хууль бус болохыг тогтоолгож, тусгай зөвшөөрлийг нь сунгахыг хариуцагчид даалгах, мөн хугацаа нь дуусгавар болсон тухай бүртгэлийг хүчингүй болгуулахаар шаардсан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, хариуцагчийн үйлдэл хууль бус болохыг тогтоож, тусгай зөвшөөрөл сунгах өргөдлийг хүлээн авч шийдвэрлэхийг хариуцагчид даалгаж, хугацаа дууссан бүртгэлийг хүчингүй болгосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Нэхэмжлэгч нь хүндэтгэн үзэх шалтгаантай тул тусгай зөвшөөрөл сунгуулах өргөдлөө хуульд заасан хугацаанд гаргаж чадаагүй гэх үндэслэлтэй. Энэхүү шалтгааныг нотлох баримтууд болон холбогдох хуулийн заалтуудыг үндэслэл болгосон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Тусгай зөвшөөрлийн нөхцөл шаардлагыг хангалтгүй биелүүлсэн үндэслэлээр тусгай зөвшөөрлийн хугацааг сунгахаас татгалзсан, хүчингүй болгох шийдвэрийг эс зөвшөөрч, тусгай зөвшөөрлийг сунгахыг даалгах шаардлага бүхий нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүхээс хариуцагчийн гаргасан тусгай зөвшөөрлийн нөхцөл шаардлагын биелэлтийг дүгнэсэн дүгнэлтийг үндэслэлтэй гэж үзсэн. Компани нь тусгай зөвшөөрлийн хүчинтэй хугацаанд тавьсан нөхцөл шаардлагыг бүрэн хангаагүй байсан тул тусгай зөвшөөрлийг сунгахаас татгалзах, хүчингүй болгох нь хуульд нийцсэн шийдвэр гэж үзсэн.