Тогтоол №2010·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: З аймгийн А сумын ИТХ-ын 2016 оны сонгуулийн дахин сонгуулийн санал хураалтын дүнг хүчингүй болгосон боловч өнөөг хүртэл дахин сонгуулийг зохион байгуулаагүй, сонгуулийн зардлыг шийдвэрлээгүйгээс иргэдийн сонгох, сонгогдох эрх зөрчигдсөн.
- **Нэхэмжлэгч**: З аймгийн А сумын МАН-ын хороо. А сумын ИТХ-ын дахин сонгуулийн зардал, төсвийг хэлэлцэн батлахыг А сумын ИТХ-д, дахин сонгуулийг зохион байгуулахыг А сумын ИТХ болон А сумын СХ-нд даалгуулах.
- **Хариуцагч**: З аймгийн А сумын ИТХ, А сумын СХ. Нэхэмжлэгч шүүхэд төлөөлөх эрхгүй, А сумын СХ нь эрх зүйн чадамжгүй, нэхэмжлэл гаргах хөөн хэлэлцэх хугацаа өнгөрсөн, сонгуулийн төсөв байхгүй.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-04-09, **Дугаар**: 08
- **Шийдвэр**: А сумын ИТХ-д дахин сонгуулийн зардлын төсвийг хэлэлцэж батлахыг, А сумын СХ-нд дахин сонгуулийг товлон зарлаж зохион байгуулахыг тус тус даалгасан. А сумын ИТХ-д дахин сонгуулийг зохион байгуулахыг даалгах нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуулийн 18.1.2.б, Сонгуулийн тухай хуулийн 38.5, 34.1.13, 163.2.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2019-06-13, **Дугаар**: 221/МА2019/0335
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч нар.
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрсөн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагч нарын давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байсан.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-08-01, **Дугаар**: 237/МА2019/00096
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч нар.
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг эс зөвшөөрч, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгуулах.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагч нарын хяналтын гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Анхан болон давж заалдах шатны шүүх хэргийн үйл баримтыг зөв дүгнэж, холбогдох хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.
- А сумын СХ нь 2016 оны 17 дугаар тогтоолоороо дахин сонгуулийг товлон зарлахыг өөртөө даалгасан бөгөөд уг тогтоол нь Улсын Дээд шүүхийн тогтоолоор хүчин төгөлдөр болсон. Гэвч өнөөдрийг хүртэл уг үүргээ биелүүлээгүй нь Үндсэн хуулиар хамгаалагдсан иргэдийн сонгох, сонгогдох эрхийг ноцтой зөрчсөн.
- Сонгуулийн тухай хуулийн 153.2-т зааснаар намын салбар байгууллагын дарга сонгуульд оролцох хүсэлтэд гарын үсэг зурж баталгаажуулдаг тул намын салбар хорооны дарга нь сонгуулийн маргаанд намынхаа эрх ашгийг төлөөлөн оролцох эрхтэй. Захиргааны ерөнхий хуулийн 6.1-д заасан "хуулиар бүрэн эрх олгогдсон удирдах албан тушаалтан хуульд заасны дагуу итгэмжлэлгүйгээр төлөөлнө" гэдэг нь үүнд хамаарна.
- А сумын СХ-г татан буулгасан эрх бүхий этгээдийн шийдвэр байхгүй тул уг хороо нь эрх зүйн чадамжтай хэвээр байна.
- Маргааны гол агуулга нь дахин сонгуулийг зохион байгуулахгүй байгаа хариуцагч нарын эс үйлдэхүйтэй холбоотой тул Сонгуулийн тухай хуулийн 115.1, 115.4, ЗХШХШтХ-ийн 112.4.1-ийн дагуу тусгай журмаар шийдвэрлэсэн нь зөв.
- Хүчингүй болсон хуулийг буцаан хэрэглэх боломжгүй бөгөөд "төсөв байхгүй" гэх шалтгаан нь хуулиар хүлээсэн үүргээ биелүүлэхгүй байхыг зөвтгөх үндэслэл болохгүй.
- Нэхэмжлэгчдэд А сумын ИТХ-ын Тэргүүлэгчдээс "2019 оны төсвөөр сонгуулийн зардлыг бүрдүүлж, дахин сонгууль зохион байгуулна" гэсэн хариу удаа дараа өгч байсан тул хөөн хэлэлцэх хугацааг хэтрүүлсэн гэж үзэх боломжгүй.
ХуульTech