Тогтоол №5406·Захиргаа · Давж шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: С.Д-д олгосон газрын эзэмших эрхийг цуцалсан захирамжийг хүчингүй болгуулах тухай маргаан.
- **Нэхэмжлэгч**: С.Д, Архангай аймгийн Цэнхэр сумын Засаг даргын 2021 оны 9 дүгээр сарын 28-ны өдрийн А/180 дугаар захирамжийн С.Д-д холбогдох хэсгийг хүчингүй болгуулах.
- **Хариуцагч**: Архангай аймгийн Цэнхэр сумын Засаг дарга, захирамж хуульд нийцсэн, учир нь газар нь газрын төлөвлөгөөнд тусгагдаагүй, дуудлага худалдаагаар олгогдоогүй, зориулалтын дагуу ашиглаагүй, мөн захирамжгүйгээр гэрчилгээ олгосон.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2022-06-17, **Дугаар**: 23
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэгч С.Д-гийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, Архангай аймгийн Цэнхэр сумын Засаг даргын 2021 оны 9 дүгээр сарын 28-ны өдрийн А/180 дугаар захирамжийн С.Д-д холбогдох хэсгийг хүчингүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Газрын тухай хуулийн 27.1, 33.1.2, 34.2, 40.1.6, 61.1, Захиргааны ерөнхий хуулийн 4.2.1, 4.2.5, 24.2-т заасан.
### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР
- **Өдөр**: 2022-09-08, **Дугаар**: 210/МА2025/00109
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх Газрын тухай хуулийг буруу тайлбарлаж, нэхэмжлэгчид газар эзэмших эрх үүссэн эсэх, эрүүгийн хэрэг үүсгэгдсэн талаарх нөхцөл байдлыг тогтоох ажиллагаа хийгээгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн 2022 оны 6 дугаар сарын 17-ны өдрийн 23 дугаар шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Захиргааны ерөнхий хуулийн 48.3-т заасны дагуу эерэг нөлөөлөл бүхий захиргааны актыг гаргасан өдрөөс хойш 5 жилийн дотор хүчингүй болгох боломжтой. Нэхэмжлэгчээс үл хамаарах үндэслэлээр (газрын төлөвлөгөөнд тусгагдаагүй, дуудлага худалдаагаар олгогдоогүй) 5 жилийн хугацаа өнгөрсний дараа газар эзэмших эрхийг хүчингүй болгох нь хууль бус.
- Газар эзэмших гэрээг 2020 оны 10 дугаар сарын 8-ны өдөр байгуулснаас хойш хуульд заасан 2 жилийн хугацаа болоогүй.
- Хариуцагчаас гэрчилгээг шинэчлэн гаргаж, кадастрын зураг үйлдэн бүртгэсний дараа нэхэмжлэгч байгаль орчинд нөлөөлөх байдлын үнэлгээ хийлгэснийг буруутгах үндэслэлгүй.
- Нэхэмжлэгч газраа ашиглаж чадаагүй нь нутгийн иргэдийн эсэргүүцэл, хашаа нураах зэрэг бусдын буруугаас шалтгаалсан бодит нөхцөл байдалтай холбоотой нотлох баримтууд хэрэгт авагдсан тул зөвхөн нэхэмжлэгчийг буруутгах нь үндэслэлгүй.
- Маргаан бүхий захирамж гарахаас өмнө 2020 оны 10 дугаар сарын 8-ны өдөр газар эзэмшүүлэх гэрээг 1 жилийн хугацаатай байгуулсан байхад гэрээний хугацаа дуусаагүй байхад газар эзэмших эрхийг хүчингүй болгосон нь Газрын тухай хуульд нийцээгүй.
- С.Д-д газар эзэмшүүлэх захирамж гарсан эсэх нь тодорхойгүй, энэ талаарх баримт газрын хувийн хэрэгт байхгүй, шууд гэрчилгээ бичигдсэн гэх үйл баримтыг нэхэмжлэгчээс илүүтэй хариуцагчид өөрт нь хамааралтай байдлаар дүгнэснийг буруутгах үндэслэлгүй.
- Шүүхийн шийдвэр хуулийн хүчин төгөлдөр болсон тохиолдолд 2007 оны 80 дугаар захирамжтай холбоотой эрүүгийн хэрэг хэрхэн шийдвэрлэгдсэнээс хамаарч шинээр илэрсэн нөхцөл байдлын улмаас шүүхийн шийдвэрийг дахин хянуулах эрх хэргийн оролцогчдод байгаа.