Үйл явдал
Газар эзэмших эрх — газар эзэмшигч иргэдийн газрыг зориулалтын дагуу ашиглаагүй гэж үзэн газар эзэмших эрхийг хүчингүй болгосон захирамжийг илт хууль бус болгох маргаан. Нэхэмжлэгч иргэд газар эзэмшигч байх хугацаандаа гэр хорооллын дахин төлөвлөлтийн төсөлд хамрагдаж, төсөл хэрэгжүүлэгчтэй хоёр талт гэрээ байгуулсан боловч төслийн хэрэгжилт болон гурван талт гэрээ байгуулах үйл явц нь зориулалтын дагуу ашиглах боломжгүй болгосон гэж үзэв.
Талуудын байр суурь
- Нэхэмжлэгч: Захиргааны байгууллагын газар эзэмшигчдийг газрыг 2 жил ашиглаагүй гэж үзэн эрхийг нь хүчингүй болгосон нь хууль бус, учир нь дахин төлөвлөлтийн төслийн улмаас газрыг зориулалтын дагуу ашиглах бодит боломжгүй байсан.
- Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Газар зохион байгуулалтын албаны хяналт шалгалтаар тухайн газрыг зориулалтын дагуу ашиглаагүй нөхцөл байдал тогтоогдсон тул Газрын тухай хууль 40.1.6-д үндэслэн хүчингүй болгосон.
Шийдвэр ба үндэслэл
Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргав.
- Нэхэмжлэгч нарын зарим нь газар эзэмших эрхийн сунгалт хийлгэсэн байсан тул тэдний газар эзэмших эрх хүчингүй болгосон захирамж нь тэдний эрх, ашиг сонирхлыг зөрчөөгүй, учир нь тэдний эрх анхнаасаа хууль ёсоор үүсээгүй байсан.
- Нэхэмжлэгч Б.М, Г.Ж нарын хувьд газар эзэмших эрхийн 5 жилийн хугацаа 2019 онд дуусгавар болсон тул Газрын тухай хууль 39.1.1-д заасны дагуу сунгуулах хүсэлт гаргаагүй байх үед эрх нь шууд дуусгавар болсон байна.
- Дахин төлөвлөлтийн төсөлд хамрагдаж хоёр талт гэрээ байгуулсан нь газар эзэмшигч байх хууль ёсны эрхийг зөвтгөх үндэслэл болохгүй, учир нь төсөл хэрэгжүүлэгчтэй гурван талт гэрээ байгуулах нь Хот, суурийн газрыг дахин хөгжүүлэх тухай хуульд заасан нөхцөл боловч бодит байдал дээр байгуулагдаагүй байна.
- Захиргааны байгууллага хуулиар нэгэнт дуусгавар болсон эрхийг дахин хүчингүй болгож шийдвэрлэсэн нь үндэслэлгүй боловч, Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 106.3.2, 106.3.4-т заасны дагуу захиргааны актын улмаас нэхэмжлэгчийн хууль ёсны ашиг сонирхол зөрчигдсөн баримт тогтоогдоогүй тул актыг хүчингүй болгох үндэслэлгүй.
Хууль зүйн гол дүгнэлт
- Газар эзэмшигч иргэд хугацаанд нь сунгуулах хүсэлт гаргаагүй бол газар эзэмших эрх хуулиар шууд дуусгавар болно (Газрын тухай хууль 39.1.1).
- Дахин төлөвлөлтийн төслийн хүрээнд төсөл хэрэгжүүлэгчтэй хоёр талт гэрээ байгуулсан нь тухайн этгээдийг хууль ёсны газар эзэмшигч болгох үндэслэл болохгүй (Хот, суурийн газрыг дахин хөгжүүлэх тухай хууль 4.1.7, 11.2).
- Захиргааны актыг хүчингүй болгохын тулд тухайн актын улмаас иргэний хууль ёсны эрх, ашиг сонирхол бодитоор зөрчигдсөн байх шаардлагатай (Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 106.3.2).