Тогтоол №8693·Захиргаа · Давж шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: "М***" ХХК-ийн ашигт малтмал ашиглалтын тусгай зөвшөөрөлтэй 1110.49 га талбайг Өмнөговь аймгийн Гурвантэс сумын Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурал орон нутгийн тусгай хэрэгцээнд авсан нь давхацсан.
- **Нэхэмжлэгч**: "М***" ХХК, тус сумын Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын 2023 оны 12 дугаар сарын 07-ны өдрийн 14/05 дугаар тогтоолын "М***" ХХК-ийн ашигт малтмал ашиглалтын MV-01*** дугаартай тусгай зөвшөөрлийн талбай бүхий 1110.49 га газрыг орон нутгийн тусгай хэрэгцээнд авсан хэсгийг илт хууль бус болохыг тогтоолгох.
- **Хариуцагч**: Өмнөговь аймгийн Гурвантэс сумын Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурал, тогтоол нь хууль зүйн үндэслэлтэй, бүрэн эрхийнхээ хүрээнд гаргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2025-01-30, **Дугаар**: 120/ШШ2025/0002
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангасан.
- **Үндэслэл**: Засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуулийн 33.1, Газрын тухай хуулийн 2.2, 20.1.2, 55.1, Ашигт малтмалын тухай хуулийн 27.1.8, 27.1.11, Захиргааны ерөнхий хуулийн 4.2.6, 4.2.8-д зааснаар сумын Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хуралд "түүх, соёлын дурсгалт газар"-ын ангиллаар газрыг тусгай хэрэгцээнд авах эрх олгогдоогүй. Соёлын өвийг хамгаалах тухай хуулийн 13.1, 13.1.12, 45.1-д зааснаар ийм эрх Засгийн газарт байдаг тул захиргааны акт нь Захиргааны ерөнхий хуулийн 47.1.3-т заасан илт хууль бус байна.
### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР
- **Өдөр**: 2025-04-23, **Дугаар**: 221/МА2025/0276
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн, Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурал нь орон нутгийн тусгай хэрэгцээнд газар авах бүрэн эрхтэй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуулийн 35.1.18, Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн тухай хуулийн 28.3, Газрын тухай хуулийн 20.1.3, болон "Газар нутгийг орон нутгийн тусгай хамгаалалтад авах тухай" журмын 4.1, 4.2-т зааснаар сумын Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурал нь Засаг даргын өргөн мэдүүлснийг үндэслэн газрыг орон нутгийн тусгай хэрэгцээнд авах, хилийн зааг, ашиглах журмыг тогтоох бүрэн эрхтэй.
- Сумын Засаг дарга нь Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хуралд орон нутгийн тусгай хэрэгцээнд авах газрын саналаа хууль, журамд заасан шаардлагын дагуу ирүүлсэн.
- Археологийн судалгаагаар түүх, соёлын дурсгалт зүйлс тогтоогдсон тул "түүх соёлын дурсгалт газар"-ын ангиллаар 15 жилийн хугацаатай орон нутгийн тусгай хэрэгцээнд авахаар шийдвэрлэсэн нь хууль тогтоомжид заасан журмыг зөрчөөгүй.
- Газар нутгийг орон нутгийн тусгай хамгаалалтад авах тухай журмын 2.1, 2.2-т "байгалийн унаган төрх, түүх, соёлын дурсгалт зүйлийг хадгалах, хамгаалах" зорилгоор газар нутгийг орон нутгийн хамгаалалтад авах шалгуурыг тодорхойлсон тул хариуцагч нь бүрэн эрхийнхээ хүрээнд шийдвэр гаргасан байна.
- Анхан шатны шүүх Захиргааны ерөнхий хуулийн 47.1.3-т заасан "чиг үүрэгт үл хамаарах асуудлаар захиргааны акт гаргасан" гэж дүгнэсэн нь буруу. Мөн 47.1.1, 47.1.6, 47.1.7-д заасан илт хууль бус захиргааны акт гэж үзэх боломжгүй.
- Энэхүү магадлал нь нэхэмжлэгчээс тусгай зөвшөөрлийн давхацсан хэсэгт Ашигт малтмалын тухай хуульд заасан журмын дагуу нөхөх олговор нэхэмжлэхэд саад болохгүй.
ХуульTech