Тогтоол №3298·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: П.Х нь иргэний үнэмлэхээ үрэгдүүлсэн тул дахин авах хүсэлт гаргахад Улсын бүртгэлийн байгууллагаас "Иргэний үнэмлэхийн дүрмийн 2.7.1-д заасан улсын бүртгэлийн тогтоосон журам зөрчсөн" гэж үзэн, 30,000 төгрөгөөр торгох шийтгэл оногдуулсан.
- **Нэхэмжлэгч**: Н.Э (прокурор) нь уг шийтгэлийн хуудсыг хүчингүй болгуулахыг шаардсан. Тэрбээр иргэн өөрөө үнэмлэхээ гээгдүүлсэн нь хариуцлага хүлээх үндэслэлгүй бөгөөд "Иргэний үнэмлэхийн дүрэм"-ийн 2.8-2.12 дахь заалтад бусдын иргэний үнэмлэхийг хадгалж байсан этгээд гээсэн тохиолдолд хариуцлага хүлээлгэхээр заасан гэж үзсэн.
- **Хариуцагч**: Улсын бүртгэгч Н.Ө нь иргэний үнэмлэх бүртгэлийн дүрэм нь нийтээр дагаж мөрдөх эрх зүйн акт бөгөөд иргэд иргэний үнэмлэхээ хадгалах, эзэмших үүрэгтэй тул энэ нь захиргааны зөрчил мөн гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-06-25, **Дугаар**: 128/ШШ2024/0541
- **Шийдвэр**: Прокурорын дүгнэлтийг хангахгүй орхиж, шийтгэлийн хуудсыг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Иргэн үнэмлэхээ гээгдүүлсэн нь "Иргэний бүртгэлийн дүрэм"-ийн 2.7.1-д заасан үүргээ зөрчсөн бөгөөд энэ нь "Иргэний улсын бүртгэлийн талаар тогтоосон журам зөрчсөн" зөрчилд хамаарна.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2024-07-23, **Дугаар**: 221/МА2024/0478
- **Гомдлол гаргагч**: Прокурор Н.Э
- **Гомдлолын шалтгаан**: Прокурорын гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Иргэн иргэний үнэмлэхээ өөрөө эзэмшиж, цэвэр гамтай хадгалах үүрэгтэй бөгөөд П.Ху нь үүргээ биелүүлээгүй тул Зөрчлийн тухай хуулийн 15.24 дүгээр зүйлийн 4-т зааснаар торгох шийтгэл оногдуулсан нь үндэслэлтэй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-10-10, **Дугаар**: 358
- **Гомдлол гаргагч**: Н.Э (прокурор)
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж, иргэний үнэмлэхээ гээгдүүлсэн иргэнд хариуцлага хүлээлгэсэн нь үндэслэлгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр, давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, Сүхбаатар дүүргийн Улсын бүртгэлийн хэлтсийн улсын ахлах байцаагчийн шийтгэлийн хуудсыг хүчингүй болгосон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Зөрчлийн тухай хуулийн 1.1, 2.1 дүгээр зүйлд заасан "зөрчил" нь нийтийн эрх зүйн хүрээнд хариуцлага хүлээлгэх хэм хэмжээ бөгөөд нийтийн эрх ашиг сонирхолд сөргөөр нөлөөлсөн байхыг шаарддаг.
- Засгийн газрын 2018 оны 396 дугаар тогтоолоор батлагдсан "Монгол Улсын иргэний үнэмлэхийн дүрэм"-ийн 2.7.1-д заасан "цэвэр гамтай эзэмших, хадгалах" үүргээ зөрчиж үнэмлэхээ гээсэн нь нийтийн эрх зүйн хүрээнд зөрчилд тооцогдохгүй.
- Иргэн өөрийн үнэмлэхээ гамгүй эзэмшсэн, гээсэн нь нийтийн эрх ашигт нөлөөлөхгүй, зөвхөн хувь иргэнд өөрт нь эрх зүйн үр дагавар үүсгэх тул улсын бүртгэлийн байгууллага иргэнийг зөрчил үйлдсэнд тооцож, Зөрчлийн тухай хуулиар хариуцлага хүлээлгэсэн нь буруу.
- Дүрмийн 2.5-д иргэн үнэмлэхээ гээсэн тохиолдолд өргөдөл, шийдвэрт үндэслэн дахин олгоно гэж заасан байхад торгууль шаардсан нь хууль зүйн үндэслэлгүй.
- Прокурор Зөрчил шалган шийдвэрлэх тухай хуулийн 7.2.8-д заасны дагуу эрх бүхий албан тушаалтны шийдвэрийг хүчингүй болгуулах үндэслэлтэй гэж үзэн шүүхэд дүгнэлт гаргах эрхтэй.
- Шүүхийн шийдвэр нь цаашид хууль хэрэглээний нэгдмэл байдлыг тогтоох ач холбогдолтой ба нэгэнт төлөгдсөн торгуульд хамаарахгүй.