Тогтоол №16112·Захиргаа · Анхан шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: "*******************" ХХК нь Байгаль орчин, аялал жуулчлалын яамнаас газар ашиглах эрх олгох тушаал авсан боловч тухайн газар нь шүүхийн маргаантай байсан тул гэрчилгээгээ гардан авч, улсын тэмдэгтийн хураамж төлөөгүй. Маргаан шийдвэрлэгдсэний дараа төлбөрөө төлж гэрчилгээ авах хүсэлт гаргахад Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайд өмнөх газар ашиглах эрхийг хүчингүй болгосон тушаал гаргажээ.
- **Нэхэмжлэгч**: "*******************" ХХК-ийн газар ашиглах эрхийг хүчингүй болгосон Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайдын 2024 оны А/82 дугаар тушаалыг хууль бус болохыг тогтоолгож, хүчингүй болгуулах.
- **Хариуцагч**: Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайдын 2024 оны А/82 дугаар тушаал нь хууль зүйн үндэслэлтэй тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох.
### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД
- Нэхэмжлэгч 2021 онд Богдхан уулын дархан цаазат газрын Арцатын аманд 37974 м.кв газар ашиглах хүсэлт гаргасан бөгөөд 2022 оны А/259 дүгээр тушаалаар эрх олгогдсон.
- Газрын байршил нь өмнө нь газар ашиглах эрх нь цуцлагдсан хуулийн этгээдийн газартай давхцалтай байсан бөгөөд шүүхийн маргаантай байсан тул нэхэмжлэгч гэрчилгээг гардан аваагүй, улсын тэмдэгтийн хураамж төлөөгүй.
- Шүүхийн маргаан 2023 оны 09 дүгээр сард эцэслэн шийдвэрлэгдсэний дараа нэхэмжлэгч 2024 оны 02 дугаар сард газрын төлбөрөө төлж, гэрчилгээгээ авах хүсэлт гаргасан.
- Хариуцагч 2024 оны 02 дугаар сарын 20-ны өдрийн А/82 дугаар тушаалаар нэхэмжлэгчийн газар ашиглах эрхийг "улсын тэмдэгтийн хураамж төлөөгүй", "шилжүүлж авсан эрхийн гэрчилгээгээ улсын бүртгэлд бүртгүүлж, шинээр гэрээ байгуулаагүй" гэх үндэслэлээр хүчингүй болгосон.
- Нэхэмжлэгч нь Захиргааны ерөнхий хуулийн 27.1, 27.2-т заасан сонсох ажиллагаа хийгдээгүй, Газрын тухай хуулийн 40.1.3-т заасан үндэслэл хамаарахгүй, Улсын тэмдэгтийн хураамж төлөөгүй нь өөрсдөөс нь үл хамаарах шалтгаантай байсан гэж маргасан.
### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР
- **Өдөр**: 2024-05-13, **Дугаар**: 210/МА2024/00551
- Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайдын 2024 оны 02 дугаар сарын 20-ны өдрийн А/82 дугаар тушаалын нэхэмжлэгчид холбогдох хэсгийг хариуцагчаас дахин шинэ акт гаргах хүртэл 1 сарын хугацаатай түдгэлзүүлсэн.
- Шүүхээс тогтоосон хугацаанд хариуцагч дахин шинэ акт гаргаагүй бол А/82 дугаар тушаал хүчингүй болохыг тогтоосон.
- Нэхэмжлэгчээс улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 70,200 төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106.3.11-д заасны дагуу хэргийн нөхцөл байдлыг цаашид тодруулах шаардлагатай гэж үзсэн.
- Газрын тухай хуулийн 40.1.3-т заасан "шилжүүлж авсан эрхийн гэрчилгээгээ улсын бүртгэлд бүртгүүлж, шинээр гэрээ байгуулаагүй" гэх үндэслэл нь нэхэмжлэгчийн газар ашиглах эрхийг хүчингүй болгохтой холбоотой харилцаанд хамааралгүй. Учир нь нэхэмжлэгч нь газар ашиглах эрхийг бусдаас шилжүүлэн аваагүй, харин шинээр олгосон байна.
- Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн тухай хуулийн 40.4.2-т заасан "Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуульд заасан хувь хэмжээгээр тэмдэгтийн хураамж төлөөгүй" гэх үндэслэлээр хүчингүй болгохдоо тухайн зөрчил нь газар ашиглагчийн үйлдэл, эс үйлдэлтэй шууд шалтгаант холбоотой байсан эсэхийг Захиргааны ерөнхий хуулийн 24.1, 24.2, 24.4, 26.1-д заасны дагуу хариуцагч тогтоох үүрэгтэй.
- Нэхэмжлэгчид олгосон газар нь өмнө нь маргаантай байсан, захиргааны байгууллага үүнийг мэдэж байсан, мөн "улсын тэмдэгтийн хураамжийг төлөх шаардлагагүй талаар чиглэл өгч байсан" гэх тайлбар нь нэхэмжлэгчийн буруугаас хураамж төлөөгүй гэж шууд дүгнэх боломжгүйг харуулж байна.
- Хариуцагч нь захиргааны шийдвэр гаргах ажиллагааны явцад бодит нөхцөл байдлыг тогтоож, нотлох баримт цуглуулж, оролцогчийн тайлбар саналыг авсан талаарх баримтыг шүүхэд гаргаж өгөөгүй. Мөн Захиргааны ерөнхий хуульд заасан сонсох ажиллагааг явуулсан талаарх баримт байхгүй байна.
- Шүүх нь захиргааны байгууллагын хийгээгүй ажиллагааг нөхөн гүйцэтгэх үндэслэлгүй тул хариуцагчийг дээр дурдсан асуудлуудыг бүрэн дүүрэн тогтоох зорилгоор холбогдох ажиллагааг дахин хийж, шинэ акт гаргах нь зүйтэй гэж үзсэн.