Тогтоол №2521·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Орхон аймгийн Татварын хэлтсийн дарга нь нийслэлийн Захиргааны хэргийн шүүхийн шийдвэр, Татварын ерөнхий газрын албан бичгүүдийг үндэслэн “Э х” ХК-ийн татварын өрийг сэргээх тухай тушаал гаргажээ. Өмнө нь тус компанийн татварын өрөнд үл хөдлөх хөрөнгө авч, улмаар өргүй болсон байсан.
- **Нэхэмжлэгч**: “Э х” ХК-ийн Татварын хэлтсийн даргын 2014 оны 05 дугаар сарын 30-ны өдрийн А/41 дүгээр тушаалыг илт хууль бус болохыг тогтоолгохыг хүссэн. Тушаал нь татварын өрийг сэргээх эрх хэмжээгүй албан тушаалтнаас гарсан, татварын ерөнхий хуульд өр сэргээх ойлголт байхгүй, хууль тогтоогчоос бус захиргааны актаар татвар үүсгэсэн гэж маргасан.
- **Хариуцагч**: Тушаал нь татварын хууль тогтоомжийг хэрэгжүүлэх, дээд шатны байгууллагын чиглэлийг биелүүлэх хүрээнд гарсан хууль ёсны акт.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-03-24, **Дугаар**: 10
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Татварын ерөнхий хуулийн 18.1.1, 27.2, 27.3, 28.1, 28.1.1, 28.1.8, 43.1, 55.1, 55.1.1-д заасныг баримтлан хариуцагчид төлөгдсөн татварын өрийг сэргээх, татвар төлөх үүргийг бий болгох бүрэн эрх олгогдсон гэж үзсэн.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2020-05-21, **Дугаар**: 346
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх Татварын ерөнхий хуулийн холбогдох зүйл заалтыг буруу тайлбарлан хэрэглэж, нотлох баримтыг буруу үнэлсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсэгт заалт нэмж өөрчлөн, бусад хэсгийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэлийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Татварын ерөнхий хуулийн 27.1, 61.1, 61.2 зэрэг заалтуудыг нэмж үндэслэл болгосон.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-08-11, **Дугаар**: 00515
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Өмнөх шатны шүүхүүд Татварын ерөнхий хуулийг буруу тайлбарлаж, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг ноцтой зөрчиж, нотлох баримтыг хуульд зааснаар үнэлээгүй.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Захиргааны акт "илт хууль бус" болохыг тогтоолгох нэхэмжлэлийн шаардлага нь тухайн үед хүчин төгөлдөр үйлчилж байсан Захиргааны хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 9.1-д заасан үндэслэлд хамаарах ёстой.
- Хариуцагч нь захиргааны акт гаргах эрх хэмжээгүй байсан эсэх нь гол маргаан байсан.
- Маргаан бүхий тушаал нь нийслэлийн Захиргааны хэргийн шүүхийн 2013 оны 399 дүгээр шийдвэр болон Татварын ерөнхий газрын албан бичгүүдийг үндэслэн гарсан.
- Шүүхийн шийдвэрээр “Э х” ХК-иас татварын өр төлбөрийг нөхөн барагдуулах эрхтэй гэж дурдсан нь татварын байгууллагын үйл ажиллагааны үндэслэл болсон.
- Татварын ерөнхий хуулийн 18.1.1, 55.1, 55.1.1, 61.1, 61.2-т зааснаар татвар төлөгч нь татвар ногдох зүйл, татвараа өөрөө үнэн зөв тодорхойлж төлөх, энэхүү үүргээ биелүүлээгүйгээс үүсэх татварын өрийг татварын алба барагдуулах үүрэгтэй.
- Татварын ерөнхий хуулийн 22.1.1, 22.1.2, 27.1, 27.2, 27.3-д зааснаар Үндэсний татварын алба нь татварын хууль тогтоомжийг хэрэгжүүлэх, хяналт тавих чиг үүрэгтэй бөгөөд харьяа татварын газар, хэлтэс, байцаагч зэрэг бүх шатны татварын албаны үйл ажиллагааг мэргэжил арга зүйгээр хангаж, хяналт тавих бүрэн эрхтэй.
- Татварын өрийг сэргээсэн тушаал нь татварын хууль тогтоомжийг хэрэгжүүлэх, дээд шатны байгууллагын чиглэлийг биелүүлэх зорилгоор гарсан хууль ёсны захиргааны акт мөн.
- Уг тушаалаар шинэ төрлийн татвар бий болгоогүй, харин өмнө нь тогтоогдож нэгэнт үүссэн татварын өрийг барагдуулах зорилгоор сэргээсэн, өөрөөр хэлбэл, төлөгдөж барагдаагүй үлдсэн өрийг тодорхойлж, сэргээсэн захиргааны акт байсан.
- Шүүхүүд Татварын ерөнхий хуулийн холбогдох заалтыг маргааны үйл баримтад зөв тайлбарлан хэрэглэж нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлтэй.
ХуульTech