Тогтоол №9838

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Нэхэмжлэгч байгууллага хариуцагчид улсын нөөцөөс үрийн улаанбуудайг зээлээр олгох гэрээ байгуулсан боловч хариуцагч төлбөрөө хугацаандаа төлөөгүй тул үндсэн төлбөр болон алданги нэхэмжилсэн.
• Нэхэмжлэгч: Онцгой байдлын ерөнхий газар. Улсын нөөцөөс бараа олгох гэрээний үүрэгт үндсэн төлбөр 96,000,000 төгрөг, алданги 48,000,000 төгрөг, нийт 144,000,000 төгрөг гаргуулах.
• Хариуцагч: Иргэн/Хуулийн этгээд. Үндсэн төлбөрийг хүлээн зөвшөөрөх боловч цаг агаарын нөхцөл байдлаас шалтгаалан ургац алдсан тул алдангийг төлөх боломжгүй гэж маргасан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2020-07-06, Дугаар: 183/ШШ2020/01888
• Шийдвэр: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, хариуцагчаас 144,000,000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгохоор шийдвэрлэв.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 243.1, 232.6. Талуудын хооронд худалдах-худалдан авах гэрээ байгуулагдсан ба гэрээнд алдангийн тохиролцоо туссан тул нэхэмжлэл үндэслэлтэй.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2020-09-02, Дугаар: 1867
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
• Гомдлолын шалтгаан: Шүүх нэхэмжлэгчийн дурдаагүй үндэслэлээр (алданги) хэргийг шийдвэрлэж, хууль буруу тайлбарласан.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхив.
• Үндэслэл: Гэрээний 6.1-д заасан алдангийн тохиролцоо нь Иргэний хуулийн 232.3, 232.6-д заасан шаардлагад нийцсэн.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2022-11-01
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
• Гомдлолын шалтгаан: Нэхэмжлэгч хохирол нэхэмжилсэн байхад шүүх алданги гэж үзэж шийдвэрлэсэн нь хууль буруу хэрэглэсэн явдал мөн.
• Шийдвэр: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээв.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Талуудын хооронд Иргэний хуулийн 243.1-т заасан худалдах-худалдан авах гэрээний харилцаа үүссэн байна.
• Гэрээний 6.1-д хугацаа хэтрүүлсэн хоног тутамд 0.5 хувийн алданги тооцохоор тохиролцсон нь Иргэний хуулийн 232.3-т заасан анзын гэрээг бичгээр хийх шаардлагыг хангасан, хүчин төгөлдөр тохиролцоо юм.
• Нэхэмжлэгч нэхэмжлэлийн шаардлагаа тодорхойлох нь диспозитив зарчмын хүрээнд түүний эрх боловч, уг шаардлагын хууль зүйн үндэслэлд дүгнэлт өгөх, хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэх нь шүүхийн бүрэн эрхэд хамаарна.
• Хариуцагч төлбөр төлөх үүргээ 2014 оноос хойш биелүүлээгүй тул нэхэмжлэгч алданги шаардах эрхтэй бөгөөд алдангийн хэмжээг Иргэний хуулийн 232.6-д зааснаар гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүнгийн 50 хувиар хязгаарлан тооцсон нь үндэслэлтэй.