Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Б.Э нь "Ө-Ө" ХХК-ийн 100 хувийн хувьцааг "Ф и а к м" ХХК-д худалдсан бөгөөд хувьцааны үнээс гадна Хөөвөр булгийн ордын нүүрсний борлуулалтын орлогоос 3%-ийн роялти авах, эсвэл олборлолтыг хугацаанд нь эхлүүлээгүй тохиолдолд сар бүр 10,000 ам.доллар авах гэрээний нөхцөлтэй байсан. "Ф и а к м" ХХК нь хувьцааны үнийг төлсөн боловч олборлолтыг хугацаанд нь эхлүүлээгүй тул нэхэмжлэгч гэрээний үүрэг болон алданги нэхэмжилжээ.
• Нэхэмжлэгч: Б.Э нь гэрээний үүрэгт 720,000 ам.доллар (1,625,598,500 төгрөг), алданги 359,980 ам.доллар (812,744,563.40 төгрөг) нийт 2,438,343,063 төгрөг гаргуулахыг шаардсан.
• Хариуцагч: "Ф и а к м" ХХК нь 2011.07.17-ны өдрийн хувьцаа худалдах-худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэлд тооцуулж, гэрээний төлбөрт төлсөн 500,000 ам.доллар болон ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрлийн үнэ цэнийн зөрүү 6,370,000,000 төгрөг нийт 7,794,735,000 төгрөг гаргуулах сөрөг нэхэмжлэлийг гаргасан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2021-10-21, Дугаар: 183/ШШ2021/02334
• Шийдвэр: Хариуцагчаас 2,031,998,125 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 406,399,625 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. Сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 186.1, 232.4, 232.8-д заасныг баримтлан нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, Иргэний хуулийн 56.1.1, 56.5, 492.1.1-д заасныг баримтлан сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2022-03-16, Дугаар: 489
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг бүхэлд нь хүчингүй болгож, үндсэн болон сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг хүссэн.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг бүхэлд нь хүчингүй болгож, үндсэн болон сөрөг нэхэмжлэлийг тус тус хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Гэрээний зарим нөхцөл Ашигт малтмалын тухай хуулийн 5.1-д заасныг зөрчсөн тул хүчин төгөлдөр бус гэж үзсэн.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2022-05-24, Дугаар: 001/ШХТ2022/00463
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу хэрэглэж, гэрээг буруу тайлбарлаж, хэргийн нөхцөл байдлыг буруу дүгнэсэн, мэтгэлцэх зарчмыг зөрчсөн.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан. Хариуцагчаас 606,951,700 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Талуудын байгуулсан гэрээ нь хувьцаа худалдах-худалдан авах хэлцлээс гадна ашигт малтмалын олборлолтоос ашиг хүртэх, эсвэл олборлолт эхлүүлээгүй тохиолдолд сар бүр мөнгөн төлбөр төлөх агуулгатай холимог, нэрлэгдээгүй гэрээний шинжтэй бөгөөд Иргэний хуулийн 189.1, 186.1-д нийцсэн, хууль зөрчөөгүй хүчин төгөлдөр гэрээ байна.
• Ашигт малтмалын тухай хуулийн 5.1-д заасан төрийн өмч нь байгалийн байдлаараа оршиж байгаа ашигт малтмал бөгөөд гэрээний 2.2(в)-д заасан борлуулалтын орлогоос роялти олгох нөхцөл нь олборлож гаргасан, тухайн компанийн өмч болсон ашигт малтмалын борлуулалтын орлогоос ашиг хуваах тухай тохиролцоо тул хууль зөрчөөгүй.
• Хариуцагч "Ф и а к м" ХХК нь 2014 оны 01 сараас 2015 оны 9 сар хүртэлх хугацаанд олборлолтыг эхлүүлээгүй тул гэрээний 2.2.(е)-д зааснаар сар бүр 10,000 ам.доллар төлөх үүрэгтэй.
• Тухайн үеийн зах зээлийн нөхцөл байдал, нүүрсний ханшийн үзүүлэлт, олборлолт эхлүүлэх боломжгүй нөхцөл байдал зэргийг харгалзан, ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл авсан 2015 оны 9 сараас 2020 оны 12 сарын 31 хүртэлх хугацааны төлбөрийг гаргуулах нь зохисгүй гэж үзсэн.
• Иймд 2014 оны 01 сараас 2015 оны 9 сар хүртэлх 21 сарын төлбөр 210,000 ам.доллар болон гэрээний 2.2.(j)-д заасан алданги 105,000 ам.доллар нийт 315,000 ам.долларыг тухайн үеийн ханшаар тооцон 606,951,700 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулах нь зүйтэй.