Тогтоол №8833

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч компани нь хариуцагч компанитай байгуулсан түрээсийн гэрээний төлбөрт 19,000,000 төгрөг гаргуулах шаардлага гаргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас 19,000,000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, улсын тэмдэгтийн хураамжийг хариуцагчаас гаргуулж нэхэмжлэгчид олгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, шүүх хуралдааныг хойшлуулах хүсэлтийг шийдвэрлэлгүй хэргийг шийдвэрлэсэн, талуудын хооронд байгуулагдсан гэрээ нь хуулийн шаардлагыг хангаагүй, хөөн хэлэлцэх хугацааг хэтрүүлсэн гэж гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд түрээсийн гэрээний харилцаа үүссэн, гэрээ хүчин төгөлдөр болох нь тогтоогдсон. Хариуцагчийн төлөөлөгч нь хуульд заасан хугацаанд тайлбар, татгалзлаа ирүүлээгүй тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг зөвшөөрсөнд тооцно. Түрээсийн төлбөрийг гаргуулах шаардах эрхийн хөөн хэлэлцэх хугацаа тасалдсан тул хэтрээгүй байна. Анхан шатны шүүх хэргийг хянан шийдвэрлэхдээ хууль тогтоосон журмыг зөрчөөгүй тул шийдвэрийг хэвээр үлдээж, давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхилоо.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч “М М” ХХК нь хариуцагч “Г Б Н М” ХХК-д түрээсийн гэрээний үүргийн биелэлт болох 3 188 543 төгрөг гаргуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагч “Г Б Н М” ХХК-аас 3 188 543 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч “М М” ХХК-д олгож, улсын тэмдэгтийн хураамжийн зардлыг мөн шийдвэрлэжээ. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч анхан шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж, оролцогчийн эрхийг хангаагүй гэж гомдол гаргасан. Дээд шатны шүүх уг гомдлыг хангахгүй орхиж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээжээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Хариуцагч нь гэрээнд заасан түрээсийн төлбөрийг хугацаанд нь төлөөгүй нь тогтоогдсон. Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн эрхээ эдэлж чадаагүй, шүүх оролцогчийн эрхийг зөрчсөн гэх үндэслэл хэрэгт авагдсан баримтаар тогтоогдоогүй. Хуулийг мэдэхгүй байх нь хариуцлагаас чөлөөлөх үндэслэл болохгүй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: "..." ХХК нь "..." ХХК-д автосамосвал түрээсэлсэн бөгөөд түрээсийн төлбөрийн үлдэгдэл болон алданги нэхэмжилжээ. Хариуцагч нь түрээсийн төлбөрийг зөвшөөрсөн ч, тэсэлгээний ажлыг буруу гүйцэтгэснээс үүссэн хохиролд 80,000,000 төгрөг гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: "..." ХХК нь түрээсийн гэрээний үүрэгт 62,812,096 төгрөг, алданги 4,120,473.76 төгрөг, нийт 66,932,569.76 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: "..." ХХК нь түрээсийн төлбөрийн үлдэгдлийг хүлээн зөвшөөрсөн боловч, нэхэмжлэгчээс гэрээнээс учирсан хохиролд 80,000,000 төгрөг гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-04-30, **Дугаар**: 102/ШШ2020/01377 - **Шийдвэр**: Хариуцагчаас түрээсийн төлбөрийн үлдэгдэл 62,812,096 төгрөг, алданги 4,120,476.76 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 232.4, 232.6, 318.1. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 73.1, 73.2. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-07-03, **Дугаар**: 1460 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг буруу үнэлж, үндсэн нэхэмжлэлтэй хамт шийдвэрлэх боломжгүй гэж үзсэн нь буруу. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн алданги гаргуулах заалтыг өөрчилж, 4,120,473.76 төгрөгийн алдангийг хэрэгсэхгүй болгож, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 318.1. Гэрээ цуцлагдсанаас хойш алданги шаардах эрхгүй байх Иргэний хуулийн 227.1, 232.6-г зөрчөөгүй. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2020-10-09, **Дугаар**: 00777 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн төлөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг үндсэн нэхэмжлэлтэй хамт шийдвэрлэх боломжгүй гэж үзсэн нь буруу. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн төлөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Шүүх зохигчийн хооронд байгуулагдсан "Механизмын түрээсийн гэрээ" нь Иргэний хуулийн 318.1-д заасан түрээсийн гэрээний шинжийг агуулсан, хүчин төгөлдөр болохыг хуульд нийцүүлэн дүгнэсэн. - Нэхэмжлэгч түрээсийн зүйлээ шилжүүлэн өгсөн, хариуцагч ажил үүрэг гүйцэтгэсэн, түрээсийн төлбөрийн үлдэгдэл байгаа талаар зохигчид маргаагүй. - Алданги гаргуулах шаардлагыг давж заалдах шатны шүүх хэрэгсэхгүй болгосон нь Иргэний хуулийн 227.1, 232.6-д нийцсэн. Учир нь гэрээ цуцлагдсанаас хойш алданги шаардах эрхгүй. - Сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлага нь үндсэн нэхэмжлэлийн шаардлагатай харилцан тооцогдохгүй, өөр гэрээнээс үүдэлтэй тул Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 73.1, 73.2-т заасны дагуу хамтатган шийдвэрлэх боломжгүй гэж үзсэн нь зөв.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: "УЖ" ХХК нь "Ү-А" ХХК-тай байгуулсан түрээсийн гэрээний үүргийн биелэлтийг шаардаж, 52,500,000 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: "УЖ" ХХК нь "Ү-А" ХХК-иас түрээсийн гэрээний үүрэгт 28,258,000 төгрөг, алдангид 14,129,000 төгрөг, нийт 42,387,000 төгрөгийг гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: "Ү-А" ХХК нь гэрээ зохих ёсоор хэрэгжээгүй, түрээслүүлэгч үүргээ биелүүлээгүй, тоног төхөөрөмжийг хүлээн авч ашиглаагүй тул нэхэмжлэлийг бүхэлд нь эс зөвшөөрсөн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-05-13, **Дугаар**: 183/ШШ2020/01269 - **Шийдвэр**: Хариуцагч "Ү-А" ХХК-иас түрээсийн гэрээний үүрэгт 28,258,000 төгрөг, алданги 14,129,000 төгрөг, нийт 42,387,000 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэгч "УЖ" ХХК-д олгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 318.1, 232.4, 232.6. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-06-29, **Дугаар**: 1404 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрсөн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2020-09-08, **Дугаар**: 210/МА2020/01015 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүхийн шийдвэр болон магадлал нь Иргэний хуулийн 318.1, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38.1-д заасныг зөрчсөн, нэхэмжлэгч нотлох баримт ирүүлээгүй байхад хэргийг шийдвэрлэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг тус тус хүчингүй болгож, хэргийг дахин хянан хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан болон давж заалдах шатны шүүх нь талуудын нотолгооны зүйл, нотлох үүргийн хуваарилалтыг анхаараагүйгээс Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 6.1, 6.3, 25.1.1-д заасан зарчимд нийцээгүй дүгнэлт хийсэн. - Нэхэмжлэгч нь түрээсийн зүйл болох бульдозерыг хариуцагчийн эзэмшилд хэрхэн хүлээлгэн өгсөн буюу үүргээ биелүүлснээ нотлох үүрэгтэй боловч энэ нь тогтоогдоогүй. - Иргэний хуулийн 318.1-д зааснаар түрээслүүлэгч эд хөрөнгөө шилжүүлж үүргээ гүйцэтгэснээр түрээсийн төлбөр шаардах эрх үүсэх урьдчилсан нөхцөлийг шүүх тодруулаагүй, хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглээгүй. - Нэхэмжлэгчийн төлсөн төлбөрийн талаарх тайлбар зөрүүтэй байхад шүүх хэнээс хэнд, хэдий хэмжээний мөнгөн хөрөнгө шилжсэн, ямар баримтыг үндэслэж төлөгдсөн гэж үзэхийг тодруулаагүй нь учир дутагдалтай. - Хэргийн ач холбогдол бүхий нөхцөл байдал тогтоогдоогүй тул хууль хэрэглээний асуудлаар хяналтын шатны шүүх дүгнэлт хийх боломжгүй байна.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Талуудын хооронд зуучлалын үйлчилгээ үзүүлэх харилцаа үүсэж, тооцоо нийлсэн актаар баталгаажсан өр төлбөрийг гаргуулахтай холбоотой маргаан. - **Нэхэмжлэгч**: "П" ХХК. Тооцоо нийлсэн актаар баталгаажсан 1,859.98 ам.долларыг тухайн үеийн ханшаар тооцон 5,308,104 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: "З" ХХК. Тооцоо нийлэхдээ төөрөгдсөн, ам.доллар биш төгрөг гэж ойлгосон, бодит ажил гүйцэтгээгүй тул төлбөр төлөх үндэслэлгүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-11-03, **Дугаар**: 102/ШШ2020/03286 - **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 5,308,104 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгосугай. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 410.1-д заасан зуучлалын гэрээний харилцаа үүссэн, тооцоо нийлсэн актаар төлбөрийн үлдэгдэл тогтоогдсон. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2021-01-20, **Дугаар**: 203 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Тооцоо нийлсэн акт нь төөрөгдүүлсэн, хүчин төгөлдөр бус баримт бөгөөд өөр нотлох баримт байхгүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээв. - **Үндэслэл**: Талуудын нягтлан бодогч нар гарын үсэг зурж, тамгаар баталгаажуулсан тооцооны үлдэгдлийн баталгааг үндэслэлтэй гэж үзсэн. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2022-11-29, **Дугаар**: 001/ХТ2022/01170 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүх нотлох баримтыг буруу үнэлсэн, төлбөрийн үүрэг үүсгэсэн гэрээ болон бусад баримт хэрэгт авагдаагүй. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээв. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Талуудын хооронд Иргэний хуулийн 410.1-д заасан зуучлалын гэрээний харилцаа үүссэн талаарх доод шатны шүүхүүдийн дүгнэлт зөв байна. - "Тооцооны үлдэгдлийн баталгаа" баримтад талуудын нягтлан бодогч нар гарын үсэг зурж, тамга даран 1,859.98 ам.долларын өртэйг баталгаажуулсан нь Иргэний хуулийн 218.1-д нийцсэн. - Хариуцагч нь "төөрөгдсөн", "ажил гүйцэтгээгүй" гэх тайлбараа Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 25.2.2, 38.1-д заасны дагуу баримтаар нотлоогүй. - Шүүх хэргийн нотлох баримтыг тал бүрээс нь бодитой үнэлж, хэрэглэвэл зохих хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн байна.