Тогтоол №8419

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийн өмчлөлийн оффис, үйлчилгээний зориулалттай байрыг 2007 оноос хойш 10 гаруй жил түрээсийн гэрээний дагуу ашиглаж байсан. Гэрээний хугацаа 2018.12.31-нд дуусгавар болсон бөгөөд хариуцагч гэрээг сунгахгүй гэдгээ мэдэгдсэн. Нэхэмжлэгч нь байрыг 2019.01.01-нээс 2019.05.31-ний өдөр хүртэл ашигласан гэж үзэн, түрээсийн төлбөр болон хохирлыг шаардсан.
• Нэхэмжлэгч: Тус байрыг 2019.01.01-нээс 2019.05.31-ний өдөр хүртэл ашигласан болохыг тогтоолгох, хугацааны төлбөрт 504,075,000 төгрөг, хохиролд 16,190,788 төгрөг гаргуулах, мөн 2019.05.31-ний байдлаар байрыг хүлээж авахыг хариуцагчид даалгах. Иргэний хуулийн 289.7-д заасан давуу эрхээ эдлүүлээгүй бөгөөд 296.1-д заасны дагуу гэрээг сунгасанд тооцох ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Түрээсийн гэрээний хугацаа 2018.12.31-нд дууссан. Гэрээг сунгахгүй гэдгээ нэхэмжлэгчид албан бичгээр мэдэгдсэн. Нэхэмжлэгч бус "Мобиком корпораци" ХХК нь 2019.01.01-нээс 2019.05.31-ний өдөр хүртэл байрыг ашигласан тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2019-10-24, Дугаар: 102/ШШ2019/02830
• Шийдвэр: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 318.1, 227.1. Түрээсийн гэрээ 2018.12.31-нд дуусгавар болсон бөгөөд сунгасан үндэслэлгүй. Хариуцагч гэрээний үүргээ зөрчөөгүй тул хохирол гаргуулах үндэслэлгүй.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2020-01-22, Дугаар: 160
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон нь буруу, ялангуяа хохирол гаргуулах шаардлагыг шийдвэрлээгүй.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтад "Нэхэмжлэгчид учирсан хохиролд 16,190,788 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэгчид олгосугай" гэж нэмж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
• Үндэслэл: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 10.4, 56.2. Гэрээ дууссан ч нэхэмжлэгч байрыг үргэлжлүүлэн ашиглаж байсан бөгөөд түрээсийн зүйлийг буцаан хүлээлгэж өгөх шаардлага тавихад хариуцагч хүлээж аваагүй нь үндэслэлгүй. Иргэний хуулийн 224.1-д зааснаар хариуцагч үүрэг гүйцэтгэгчид учирсан хохирлыг арилгах үүрэгтэй.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2020-04-23, Дугаар: 00515
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч болон Хариуцагчийн өмгөөлөгч
• Гомдлолын шалтгаан: Нэхэмжлэгч: Давж заалдах шатны шүүх хохирлыг шийдвэрлэсэн ч байрыг ашигласан болохыг тогтоолгох шаардлагыг хангалгүй орхисон. Хариуцагч: Давж заалдах шатны шүүх хохирол гаргуулахаар шийдвэрлэсэн нь алдаатай, учир нь нэхэмжлэгч түрээсийн байрыг ашиглаагүй, хариуцагч үүргээ зөрчөөгүй.
• Шийдвэр: Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн 2020 оны 01 дүгээр сарын 22-ны өдрийн 160 дугаар магадлалыг хүчингүй болгож, Баянгол дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн 2019 оны 10 дугаар сарын 24-ний өдрийн 102/ШШ2019/02830 дугаар шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтын хууль хэрэглээг өөрчлөн, шийдвэрийн бусад хэсгийг хэвээр үлдээсэн.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Талуудын хооронд байгуулагдсан түрээсийн гэрээ 2018.12.31-нд дуусгавар болсон. Хариуцагч гэрээг сунгахгүй гэдгээ удаа дараа мэдэгдсэн.
• Нэхэмжлэгч Иргэний хуулийн 296.1-д зааснаар "хөлслүүлэгч татгалзаагүй бол гэрээг сунгасанд тооцно" гэж шаардах нь үндэслэлгүй. Учир нь хариуцагч гэрээг сунгахаас татгалзсан мэдэгдлийг удаа дараа илгээсэн.
• Нэхэмжлэгч түрээсийн зүйлийг гэрээнд заасан хугацаанд хүлээлгэн өгөх үүргээ биелүүлээгүй буруутай байхад, гэрээний хугацаа дууссанаас хойш 5 сарын дараа хүлээн авахыг мэдэгдсэнийг "хугацаанд нь гүйцэтгэсэн үүргийн гүйцэтгэл" гэж үзэхгүй.
• Хариуцагч нэхэмжлэгчээс бус, харин байрыг бодитойгоор ашиглаж буй гуравдагч этгээдээс хүлээн авна гэсэн үндэслэлээр хүлээн аваагүйг "үүргийн гүйцэтгэлийг хүлээж аваагүй гэм буруутай" гэж үзэхгүй.
• Иргэний хуулийн 224.1, 223.1-д заасан хугацаа хэтрүүлсэн гэм буруутай үүрэг гүйцэтгүүлэгчийн хохирлыг арилгах үүргийг хариуцагчид хүлээлгэх үндэслэлгүй.
• Нэхэмжлэгч түрээсийн гэрээ дуусгавар болсныг мэдсээр байж, дамжуулан түрээслэгч нь байрнаас гарсны дараах хугацааны харуул хамгаалалт, ашиглалтын зардлыг сайн дураар төлснийгөө "хариуцагчийн буруугаас өөрт учирсан хохирол" гэж шаардах нь үндэслэлгүй.
• Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэж, хариуцагчийг хохирол хариуцах үүрэгтэй гэж дүгнэсэн нь алдаатай.
• Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хохирлыг хэрэгсэхгүй болгосон нь агуулгын хувьд зөв боловч, хууль хэрэглээний хувьд Иргэний хуулийн 296.1, 223.1, 224.1 дэх хэсгүүдийг баримтлах нь илүү оновчтой.