Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Л.Д нь 2015 онд караокены тохижилт, үйл ажиллагааг Б.Н-т зарсан бөгөөд "…пропертиз" ХХК-д байршуулсан гэрээний барьцаа болох 5,204,000 төгрөгийг Б.Н-ээс хожим авахаар тохиролцсон байна. Гэвч Б.Н нь уг мөнгөөр түрээсийн төлбөрөө төлсөн тул Л.Д мөнгийг Б.Н-ээс нэхэмжилжээ.
• Нэхэмжлэгч: Л.Д нь Б.Н-ээс 5,204,000 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. "…пропертиз" ХХК-д холбогдох нэхэмжлэлээс татгалзсан.
• Хариуцагч: Б.Н нь нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, Л.Д гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул түрээсийн төлбөрийг барьцааны мөнгөнөөс хасч тооцон үлдэх 879,000 төгрөгийг төлөх хүсэлтэй байгаагаа илэрхийлсэн.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2019-01-16, Дугаар: 182/ШШ2019/00124
• Шийдвэр: Б.Н-ээс 5,204,000 төгрөг гаргуулан Л.Д-д олгож, "…пропертиз" ХХК-д холбогдох нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 281.1, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106.5. Зохигчийн хооронд зээлийн гэрээний харилцаа үүссэн, Б.Н 5,204,000 төгрөгийг авсан боловч татгалзлаа нотлоогүй.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2019-03-27, Дугаар: 567
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч Б.Н
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлгүй.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтад “281 дүгээр зүйлийн 281.1” гэснийг “496 дугаар зүйлийн 496.1” гэж өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 496.1. Б.Н-ээс барьцааны мөнгийг гаргуулсан нь үндэслэлтэй боловч зээлийн гэрээ байгуулагдсан гэж үзсэн нь буруу.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2019-05-03, Дугаар: 1547
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч Б.Н
• Гомдлолын шалтгаан: 2015-09-01-нээс 2015-09-25-ны өдөр хүртэлх түрээсийн төлбөрийг Л.Д-гийн барьцаа мөнгөнөөс хасч тооцон үлдэх 879,000 төгрөгийг төлөх хүсэлтэй.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын нэг дэх заалт, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн нэг дэх заалтын “281 дүгээр зүйлийн 281.1” гэснийг “492 дугаар зүйлийн 492.1.1” гэж өөрчлөн, шийдвэр магадлалын бусад заалтуудыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Л.Д нь караокены тохижилт, эд хөрөнгийг Б.Н-т 2015-09-04-ний өдөр гэрээ байгуулан худалдаж, мөн өдрөө гэрээний зүйлийг хүлээлгэн өгсөн нь тогтоогдсон.
• Түрээсийн байрыг Л.Д нь 2015-06-25-нд Ч.Мөнхтуяад, Ч.Мөнхтуяа нь 2015-08-30-нд Б.Н-т тус тус шилжүүлэн өгсөн.
• Б.Н 2016-04-01-нд хүсэлт гаргаж гэрээг цуцалсан.
• Л.Д "…пропертиз" ХХК-д байршуулсан барьцааны мөнгийг Б.Н-ээс хожим авахаар зохигч нар 2015-09-04-нд гэрээ байгуулахдаа тохиролцсон.
• Барьцааны мөнгийг Б.Н авч түрээсийн төлбөртөө суутгуулсныг хариуцагч зөвшөөрсөн бөгөөд энэ талаар маргаангүй байна.
• Улсын Дээд шүүхийн 2017-12-05-ны өдрийн 1547 дугаар тогтоолоор “барьцааны мөнгийг түрээслүүлэгч эсвэл хариуцагчаас шаардах эрх нээлттэй” гэж дүгнэсэн.
• Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас 5,204,000 төгрөгийг шаардах эрхтэй гэж хоёр шатны шүүх үзсэн нь буруу биш байна.
• Давж заалдах шатны шүүх Иргэний хуулийн 496 дугаар зүйлийг үндэслэсэн нь оновчгүй.
• Нэхэмжлэлд заасан 5,204,000 төгрөг нь түрээсийн гэрээний барьцааны мөнгө бөгөөд хариуцагч үгүйсгээгүй.
• Л.Д түрээсийн гэрээний дагуу хүлээсэн үүргээ гүйцэтгэхээр барьцааны мөнгийг түрээслүүлэгчид төлсөн, уг мөнгийг хариуцагч төлбөртөө тооцон суутгуулсан нь тогтоогдсон.
• Нэхэмжлэгч нь хариуцагчид эд хөрөнгө буюу мөнгө барьцаалах ямар нэг үүрэг үүсээгүй байна.
• Иймд Иргэний хуулийн 492.1.1-д заасныг үндэслэн шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулсан.