Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Б.А нь эцэг Ш.Баярхишигийн нас барсны дараа өвлөн авсан орон сууцны хууль ёсны өмчлөгч болохыг тогтоолгож, тус орон сууцанд амьдарч буй Д.Аг албадан гаргуулахаар нэхэмжилсэн. Хариуцагч Д.А нь орон сууцыг худалдаагүй, хамтран зээл авсан гэж маргаж, 2011 оны 04 дүгээр сарын 08-ны өдрийн "Орон сууц худалдах-худалдан авах гэрээ"-г хүчин төгөлдөр бусд тооцуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.
• Нэхэмжлэгч: Б.А нь эцгийнхээ Худалдаа хөгжлийн банкны зээлээр худалдан авсан орон сууцны үлдэгдэл зээлийг төлж барагдуулсан тул өөрийгөө хууль ёсны өмчлөгч гэж үзэн, орон сууцнаас Д.Аг албадан гаргуулахыг хүссэн.
• Хариуцагч: Д.А нь орон сууцыг худалдаагүй, харин Ш.Баярхишигтэй хамтран зээл авч, зээлээ хувааж төлөхөөр тохиролцсон байсан тул орон сууц худалдах-худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулахыг хүссэн.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2018-09-13, Дугаар: 142/ШЗ2018/00877
• Шийдвэр: Б.Аын нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, Д.Аын сөрөг нэхэмжлэлийг хангасан.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 106.1-д заасныг баримтлан Б.А-ын нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, Иргэний хуулийн 56.1.3-т заасныг баримтлан орон сууц худалдах-худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцсон.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2018-11-13, Дугаар: 131
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч Б.А
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрсөн.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн "Иргэний хуулийн 56.1.3-т заасныг баримтлан" гэснийг "Иргэний хуулийн 57.1-д заасныг баримтлан" гэж өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 57.1.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2019-01-14, Дугаар: 210/МА2019/00021
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч Б.А
• Гомдлолын шалтгаан: Хоёр шатны шүүхийн шийдвэр, магадлал нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.1-ийг зөрчиж, нотлох баримтыг үнэлээгүй, бусдын эрх ашгийг хохироосон гэж үзсэн.
• Шийдвэр: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Талуудын хооронд үл хөдлөх эд хөрөнгө худалдах-худалдан авах гэрээ байгуулагдсан боловч бодит байдалд гэрээ хэрэгжээгүй, орон сууцны эзэмшил шилжээгүй, худалдах болон худалдан авах хүсэл зорилго байгаагүй нь тогтоогдсон.
• Талуудын хооронд байгуулагдсан "Орон сууц худалдах-худалдан авах гэрээ"-г Иргэний хуулийн 56.1.2-т заасан дүр үзүүлж хийсэн хүчин төгөлдөр бус хэлцэл гэж үзэх үндэслэлтэй.
• Хоёр шатны шүүх хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус гэж үзсэн боловч Иргэний хуулийн өөр өөр зүйл, заалтаар шийдвэрлэж, ямар үндэслэлээр хүчин төгөлдөр бусд тооцсон шалтгаан, үндэслэлээ шийдвэр, магадлалд тусгаагүй нь учир дутагдалтай.
• Анхан шатны шүүх Иргэний хуулийн 56.1.3-т зааснаар өөр хэлцлийг халхавчлах зорилгоор хийсэн хэлцэл гэж үзсэн боловч ямар хэлцлийг халхавчлах зорилготой байсныг дүгнээгүй.
• Давж заалдах шатны шүүх хууль хэрэглээг өөрчилж Иргэний хуулийн 57.1-д зааснаар хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцсон боловч хуулийн аль заалтад хамааруулан хүчин төгөлдөр бус гэж тооцсон нь тодорхойгүй байна.
• Шүүх хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус гэж үзсэн атлаа үр дагаврыг шийдвэрлэлгүй орхигдуулсан нь учир дутагдалтай.
• Нэхэмжлэгч нэхэмжлэлийн шаардлага тус бүрд улсын тэмдэгтийн хураамж төлөх үүргээ биелүүлээгүй байна.
• Хэрэгт цугларсан баримтын хүрээнд дүгнэлт хийж хэргийг эцэслэн шийдвэрлэх боломжгүй байх тул хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаах нь зүйтэй.