Тогтоол №10438

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: “Г” ХК нь “Н” ХХК-ийн баталгааны үүргийг гүйцэтгэж, Х-д 8,880,000,000 төгрөг төлсний дараа “Н” ХХК-ийн хүсэлтээр 2013.02.01-ний өдөр Зээлийн гэрээ байгуулж, дээрх дүнг зээлдүүлсэн. “Н” ХХК нь 2013.07.31-2016.12.26-ны хооронд үндсэн өр, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүгийн нийт 12,911,205,689.55 төгрөгийг төлсөн. Хожим Баянгол дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүх 2020.04.02-ны өдрийн шийдвэрээр уг Зээлийн гэрээг Иргэний хуулийн 56.1.1-д зааснаар хүчин төгөлдөр бус гэж үзсэн.
• Нэхэмжлэгч: "Н" ХХК нь Зээлийн гэрээ хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоосон шүүхийн шийдвэрийг үндэслэн, хариуцагч "Г" ХК-ийг үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжсөн хэмээн үзэж, зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүүгийн төлбөрт төлсөн нийт 4,031,205,689 төгрөгийг буцаан гаргуулахыг шаардсан.
• Хариуцагч: "Г" ХК нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг эс зөвшөөрч, өмнөх шүүхийн шийдвэрүүд Зээлийн гэрээг бүхэлд нь хүчин төгөлдөр бус гэж үзээгүй, мөн нэхэмжлэгч хөөн хэлэлцэх хугацааг хэтрүүлсэн, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.4-ийг буруу тайлбарласан гэж маргасан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2023-10-02, Дугаар: 182/ШШ2023/02739
• Шийдвэр: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, “Г” ХК-аас 4,031,205,689 төгрөгийг гаргуулж, “Н” ХХК-д олгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 495.1-д зааснаар хариуцагч "Г" ХК нь "Н" ХХК-ийн дансан дахь мөнгөн хөрөнгийг үндэслэлгүйгээр, зөвшөөрөлгүй захиран зарцуулж үндэслэлгүй хөрөнгөжсөн.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2023-12-06, Дугаар: 210/МА2023/02110
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх хуулийг буруу хэрэглэсэн.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтын “Иргэний хуулийн 495.1” гэснийг “Иргэний хуулийн 492.1.1” гэж өөрчлөн, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
• Үндэслэл: Зээлийн гэрээ хүчин төгөлдөр бус тул Иргэний хуулийн 56.4, 56.5, 492.1.1-д зааснаар үндэслэлгүй хөрөнгөжсөн гэж үзэх боловч, анхан шатны шүүх Иргэний хуулийн 495.1-ийг буруу хэрэглэсэн.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2024-02-07, Дугаар: 001/ХТ2024/00197
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх хуулийг зөрүүтэй хэрэглэсэн, мөн Улсын дээд шүүхийн албан ёсны тайлбараас өөрөөр тайлбарлаж хэрэглэсэн.
• Шийдвэр: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулж, "Г" ХК-аас 408,401,856 төгрөгийг гаргуулан "Н" ХХК-д олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас үлдэх 3,622,803,833 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Анхан болон давж заалдах шатны шүүх маргааны зүйлтэй холбоотой үйл баримт, тухайлбал баталгааны гэрээг харгалзан үзээгүй, хэрэглэвэл зохих хуулийг хэрэглээгүй, нотлох баримтыг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.1, 40.2-т заасан журмын дагуу үнэлээгүй.
• Зохигчдын хооронд байгуулагдсан 2012.09.05-ны өдрийн Банкны баталгааны гэрээ нь Иргэний хуулийн 457.1-д нийцсэн хүчин төгөлдөр гэрээ бөгөөд "Г" ХК нь үүргээ гүйцэтгэж, 8,880,000,000 төгрөгийг Х-д төлсөн.
• "Н" ХХК баталгааны төлбөрийг буцаан төлөх чадваргүй байсан тул түүний хүсэлтийг үндэслэн баталгааны хэмжээгээр зээл олгож, "Н" ХХК нь гэрээний дагуу зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг төлсөн.
• Зээлийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж үзсэн нь 8,880,000,000 төгрөгийг буцаан төлөх талаарх талуудын тохиролцоог үгүйсгэх үндэслэл болохгүй. Иргэний хуулийн 457.15-д зааснаар талууд банкны баталгааны гэрээний дагуу банкны төлсөн мөнгийг үүрэг гүйцэтгэгчээс буцаан авах нөхцлөө гэрээгээр тохиролцож болно.
• "Н" ХХК нь 8,880,000,000 төгрөгийг буцаан төлөх нөхцлийн талаар хүсэлт гаргаж, үүргийг гүйцэтгэх хугацааг сунгах, хүүгийн хэмжээг өөрчлөх хүсэлтүүд гаргаж байсан нь Иргэний хуулийн 199.1-т зааснаар талуудын хооронд үүссэн гэрээний харилцааг хүчин төгөлдөр гэж тооцох үндэслэлтэй.
• Иймээс "Н" ХХК-ийн төлсөн үндсэн хүү 3,622,803,833 төгрөгийн хэмжээгээр "Г" ХК-ийг үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжсөн гэж үзэх үндэслэлгүй. Иргэний хуулийн 492.1, 492.1.1, 492.1.2-т заасан үндэслэлүүд үүсээгүй.
• Харин Иргэний хуулийн 222.5-д зааснаар мөнгөн төлбөрийн үүргээ хугацаанд нь гүйцэтгээгүй бол үүрэг гүйцэтгэгч хэтрүүлсэн хугацаанд тохирсон хүү төлөх үүрэгтэй байдаг тул нэмэгдүүлсэн хүү 408,401,856 төгрөгийн хувьд талуудын хооронд үүрэг үүсээгүй. Иймд хариуцагчийг энэ хэмжээгээр үндэслэлгүй хөрөнгөжсөн гэж үзсэн.