Тогтоол №10024

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: С.Д нь 1991 онд "Дөл" хоршоог хувьчилж авсан бөгөөд 1992 онд "Тулга" ББХХ болгон өөрчилж, Д.Л, Ч.О, Л.Дуламжав нарыг хамруулан гэрээ байгуулсан. С.Д нь 1994 онд хоршооноос гарч, хөрөнгөө хуваан авсан. 26 жилийн дараа "Тулга" ББХХ-ийн байрыг "У м" ХХК өмчилж байгааг мэдээд, 1991 оны гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулж, 500,000,000 төгрөг нэхэмжилжээ.
• Нэхэмжлэгч: С.Д нь 1991 оны гэрээг хууль зөрчсөн, буруу бүртгүүлсэн, бусад гишүүд хөрөнгө оруулалт хийгээгүй тул хүчин төгөлдөр бусд тооцуулж, үл хөдлөх хөрөнгийн үнэ болох 500,000,000 төгрөгийг гаргуулахыг шаардсан. Мөн хөөн хэлэлцэх хугацааг эрх зөрчигдсөнийг мэдсэн үеэс тоолох ёстой, дундын өмчид хамаарахгүй гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Ч.О, "У м" ХХК нар нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, хоршооны гишүүд хувь тэнцүү хувьцаа нийлүүлж, С.Д нь хоршооноос гарахдаа хөрөнгөө хуваан авсан, хөөн хэлэлцэх хугацаа өнгөрсөн, "У м" ХХК нь үл хөдлөх хөрөнгийг хууль ёсоор өмчилж байгаа тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг хүсжээ.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2020-06-29, Дугаар: 139/ШШ2020/00484
• Шийдвэр: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56.1, 57.1, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7.1.1.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2020-12-16, Дугаар: 2374
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулж, мөнгөн хөрөнгө гаргуулахыг хүссэн.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтад "1994 оны Иргэний хуулийн 69 дүгээр зүйлийн 69.1 дэх хэсэгт заасныг баримтлан" гэж нэмж өөрчлөн, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
• Үндэслэл: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2021-02-15, Дугаар: 210/МА2021/00234
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалын зарим хэсгийг эс зөвшөөрч, гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцож, нэхэмжлэлийг хангахыг хүссэн.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Нэхэмжлэгч С.Д нь 1991 оны гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулахаар 29 жилийн дараа шаардсан нь тухайн үед үйлчилж байсан 1963 оны БНМАУ-ын Иргэний хуулийн 51 дүгээр зүйл, 1994 оны Иргэний хуулийн 69.1-д заасан 3 жилийн хөөн хэлэлцэх хугацаа өнгөрсөн байна.
• С.Д нь 1994 онд хоршооноос гарахдаа хөрөнгөө хуваан авсан нь баримтаар тогтоогдсон. "Зоог" гуанз, агуулах зэрэг нийт 4,828,329 төгрөгийн хөрөнгийг авч, "Баян-Уул" ББХХ-г байгуулсан.
• Үлдсэн 3 гишүүн нь дэлгүүрийн барилгыг оролцуулан 8,951,771 төгрөгийн хөрөнгийг авч "Ундрам" ББХХ-г (одоогийн "У м" ХХК) байгуулсан бөгөөд "У м" ХХК нь үл хөдлөх хөрөнгийн өмчлөгчөөр 2000 онд бүртгэгдсэн.
• Нэхэмжлэгчийн эрх зөрчигдсөнийг мэдсэн үе буюу Дундговь аймаг дахь сум дундын иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн 2019.05.03-ны өдрийн 180 дугаар шийдвэр гарснаар хөөн хэлэлцэх хугацааг эхэлж тоолох үндэслэлгүй. Учир нь уг шийдвэрээр нэхэмжлэгчийн маргаж буй хөрөнгө "Тулга" ББХХ-ны дундын өмч болохыг тогтоогоогүй.
• Иргэний хуулийн 490.5-д заасан дундын өмчийн эрхийг хүчингүй болгох шаардлагад хөөн хэлэлцэх хугацаа хамаарахгүй гэсэн заалт нь энэхүү маргаанд хамааралгүй, учир нь маргаж буй хөрөнгийн өмчлөх эрх нь Иргэний хуулийн 110.1-д зааснаар хариуцагч "У м" ХХК-д шилжсэн.
• Хариуцагчийг үндэслэлгүй хөрөнгөжсөн гэх үндэслэл байхгүй тул Иргэний хуулийн 492 дугаар зүйл нь хамааралгүй.
• Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт хуулийн зүйл заалт дутуу байсныг давж заалдах шатны шүүх залруулсан нь зөв.