Тогтоол №10399·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: А ХХК нь У ХХК-д нийлмэл бордоо, түлш, хүнс зэрэг бараа материалыг шилжүүлэн өгсөн бөгөөд У ХХК нь үнийг 2021 онд тариалсан хүнсний улаан буудайг нийлүүлж төлбөрийг барагдуулахаар талууд тохиролцсон. У ХХК-ийн нийлүүлсэн улаан буудайны чанар, ангиллын талаар маргаан үүссэн.
- **Нэхэмжлэгч**: А ХХК нь У ХХК-аас 1,143,262,604.88 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. Үүнд, урьдчилан нийлүүлсэн бараа бүтээгдэхүүний үнэ 765,138,950 төгрөг, буудайны ачилт, буулгалт, хатаалтын зардал 157,414,802.74 төгрөг, мөнгөн төлбөрийн үүргээ гүйцэтгээгүйгээс учирсан хохирол 110,354,426.07 төгрөгийг тус тус нэхэмжилсэн.
- **Хариуцагч**: У ХХК нь нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, 1,749,940 тонн улаан буудайг буцаан гаргуулж, ажилчдын цалин, тээврийн зардалд 99,277,184 төгрөг гаргуулахаар сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. Учир нь А ХХК нь нийлүүлсэн буудайг чанарын шаардлага хангахгүй хэмээн үнийг буулгасан гэж үзсэн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-04-24, **Дугаар**: 148/ШШ2023/00240
- **Шийдвэр**: У ХХК-аас 922,553,752 төгрөгийг гаргуулж А ХХК-д олгож, үлдэх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. Мөн А ХХК-аас 858,048,100 төгрөг гаргуулан У ХХК-д олгож, үлдэх сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 262.1-д заасан зээлээр худалдах-худалдан авах гэрээ байгуулагдсан, Иргэний хуулийн 222.7-д зааснаар буудайны ачилт буулгалтын зардлыг үүрэг гүйцэтгүүлэгчээс гарсан зардал гэж үзсэн. Сөрөг нэхэмжлэлийг шийдвэрлэхдээ А ХХК-ийн захирлын тушаалаар тогтоосон үнээр буудайг үнэлсэн.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2023-10-12, **Дугаар**: 208/МА2023/00039
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч болон Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль буруу хэрэглэсэн, хэргийг буруу шийдвэрлэсэн гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг өөрчилж, У ХХК-аас гэрээний үүрэг хохирлын хамт 843,846,351 төгрөг гаргуулж А ХХК-д олгосон. Нэхэмжлэлийн шаардлагаас 299,416,253 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагчаас нийлүүлсэн улаан буудайн үнийн зөрүү 14,653,649 төгрөгийг А ХХК-аас гаргуулж У ХХК-д олгосон. Хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 219.1, 222.7, 227.3, 243.1-д заасан худалдах-худалдан авах гэрээний харилцаа үүссэн гэж үзсэн. Хариуцагч үүргээ зохих ёсоор биелүүлээгүйгээс нэхэмжлэгчид хохирол учирсан, буудайн хадгалалт, хатаалтын зардлыг хариуцагчаас гаргуулах үндэслэлтэй гэж үзсэн. Сөрөг нэхэмжлэлийг гэрээнээс татгалзах хугацааг хэтрүүлсэн үндэслэлээр хэрэгсэхгүй болгосон.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-01-22, **Дугаар**: 001/ХЯ2024/00057
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал нь хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны ноцтой зөрчил гаргасан, хууль буруу хэрэглэсэн. Нэхэмжлэл гаргах эрхгүй этгээдийн гаргасан нэхэмжлэлийг хүлээн авсан, нэхэмжлэлийн шаардлагаас хэтэрч шийдвэрлэсэн, сөрөг нэхэмжлэлийг үндэслэлгүйгээр хэрэгсэхгүй болгосон гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг тус тус хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хоёр шатны шүүх зохигчийн хооронд үүссэн харилцааны эрх зүйн үндэслэлийг өөр өөрөөр тодорхойлж, үндсэн болон сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагын үндэслэлд хууль хэрэглээний зөрүүтэй дүгнэлт хийсэн.
- Сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлага, түүний үндэслэлийг бүрэн тодруулаагүй, талууд ач холбогдол бүхий үйл баримтуудын хүрээнд бүрэн мэтгэлцээгүйгээс шүүхүүд өөр өөр дүгнэлт хийсэн.
- Сөрөг нэхэмжлэлд заасан нийлүүлсэн улаан буудайг буцаан гаргуулах шаардлагыг нэхэмжлэгч зарим талаар зөвшөөрсөн хэдий ч бусад нийлүүлэгчийн буудайтай холилдсон гэж татгалзсан нь төрлийн шинжээр тодорхойлогдох хөрөнгийн хувьд боломжгүй.
- Маргааны гол шалтгаан болох улаан буудайны чанар, ангиллыг хэрхэн тогтоодог болон нийлүүлсэн буудайнд ангилал хийсэн байдлын талаар тухайн үед хариуцагчид хэрхэн мэдэгдсэн нь тодорхой бус буюу хэргийн үйл баримт бүрэн тогтоогдоогүй.
- Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 116.2-т заасан хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх шаардлагыг хангаагүй.
- Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 176.2.5-д зааснаар шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаах нь зүйтэй.
ХуульTech