Тогтоол №9496

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: М нь Д-тэй үйлдвэр, үйлчилгээний зориулалттай байрыг түрээслэхээр 2016 оны 01 дүгээр сарын 19-ний өдрийн №16/02 тоот гэрээ байгуулсан. Д нь гэрээний хугацаа дуусахаас өмнө байрыг чөлөөлсөн тул М түрээсийн төлбөр болон алданги нэхэмжилсэн. Д нь гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэл болохыг тогтоолгох сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: М нь Д-ээс түрээсийн төлбөр 49,812,133 төгрөг, алданги 24,906,066 төгрөг, нийт 74,718,199 төгрөгийг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Д нь түрээсийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэл болохыг тогтоолгох, ашиглаагүй хугацааны төлбөр төлөхгүй байх. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-03-01, **Дугаар**: 101/ШШ2018/00727 - **Шийдвэр**: Д-ээс 35,600,131 төгрөг гаргуулан М-д олгож, нэхэмжлэлийн үлдсэн хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. Түрээсийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэл болохыг тогтоосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 492.1.1, 318.4. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2018-04-27, **Дугаар**: 1001 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Д - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрсөн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 166.4. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2018-07-27, **Дугаар**: 00727 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Д - **Гомдлолын шалтгаан**: Түрээсийн зүйлийг ашиглаагүй хугацааны төлбөр 31,740,131 төгрөгийг төлүүлэхээр шийдвэрлэсэн нь үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн хяналтын журмаар гаргасан гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Талуудын хооронд байгуулсан түрээсийн гэрээг улсын бүртгэлд бүртгүүлээгүй тул Иргэний хуулийн 318.4-т нийцүүлэн хүчин төгөлдөр бус хэлцэл гэж дүгнэсэн нь зөв. - Хүчин төгөлдөр бус хэлцлээр шилжүүлсэн зүйлийг харилцан буцааж өгөх боловч, үл хөдлөх эд хөрөнгийг эзэмшиж, ашиглаж байсан байдлыг биет байдлаар буцаах боломжгүй тул Иргэний хуулийн 492.1.1-д заасны дагуу ашигласан хугацааны төлбөрийг тооцсон нь үндэслэлтэй. - Хариуцагч үл хөдлөх эд хөрөнгийг 2017 оны 08 дугаар сарын 10-ны өдөр нэхэмжлэгчид хүлээлгэж өгсөн нь баримтаар тогтоогдсон бөгөөд хариуцагч үүнийг няцааж чадаагүй. - Шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуульд заасан журмын дагуу явуулж, Иргэний хуулийн холбогдох заалтуудыг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн байна.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Ч.Т нь Г.А-д 2014 оны 4 дүгээр сарын 1-нээс 2016 оны 4 дүгээр сарын 1-нийг хүртэл 360 м.кв талбайтай гараашийг сарын 2,000,000 төгрөгөөр амаар түрээсэлсэн. Г.А түрээсийн төлбөрөөс 8,000,000 төгрөг төлсөн бөгөөд үлдэх 40,000,000 төгрөгийг төлөхөөр баталгаа гаргасан боловч төлөөгүй байна. - **Нэхэмжлэгч**: Ч.Т нь Г.А-аас түрээсийн төлбөрийн үлдэгдэл 40,000,000 төгрөгийг гаргуулахыг хүссэн. - **Хариуцагч**: Г.А нь нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, гараашийг 2014 оны 11 дүгээр сарын 1-нээс хойш ашиглаагүй, 40,000,000 төгрөгийн баталгааг хүч хэрэглүүлэн бичүүлсэн тул түрээсийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоолгох сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-05-07, **Дугаар**: 101/ШШ2018/01556 - **Шийдвэр**: Г.А-аас 1,900,000 төгрөгийг гаргуулж Ч.Т-т олгож, нэхэмжлэлийн 38,100,000 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, түрээсийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцсон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 492.1.1, 56.1.8. Түрээсийн гэрээг бичгээр байгуулаагүй, бүртгүүлээгүй тул хүчин төгөлдөр бус. Хариуцагч гараажийг 2014 оны 6 сарын 1-нээс 2014 оны 11 дүгээр сарын 1-нийг хүртэл ашигласан гэж үзсэн. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2018-07-09, **Дугаар**: 1609 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлгүй, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн хангаагүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтын “1.900.000” гэснийг “15.000.000” гэж, “38.100.000” гэснийг “25.000.000” гэж өөрчлөн шийдвэрийн бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 492.1.1, 56.1.8. Хариуцагч гараашийг 2016 оны 4 дүгээр сарын 1-нийг хүртэл ашигласан талаар маргаагүй, мөн 15,000,000 төгрөг төлөхийг хүлээн зөвшөөрсөн байдал. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2018-10-09, **Дугаар**: 1609 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Г.А - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх Иргэний хуулийн зохицуулалтыг буруу тайлбарлаж, хэрэглэсэн, мөн талуудын тайлбарыг гуйвуулан дүгнэсэн. - **Шийдвэр**: Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн 2018 оны 7 дугаар сарын 09-ний өдрийн 1609 дүгээр магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Түрээсийн гэрээ нь Иргэний хуулийн 318.3-т заасан шаардлага (бичгээр байгуулж, бүртгүүлэх) хангаагүй тул Иргэний хуулийн 56.1.8-д зааснаар хүчин төгөлдөр бус байна. - Үл хөдлөх эд хөрөнгийн түрээсийн гэрээ хэлбэрийн шаардлага хангаагүй нь хариуцагчийг уг зүйлийг ашигласны хөлс төлөхөөс чөлөөлөх үндэслэл болохгүй. - Хариуцагч Г.А нь нэхэмжлэгчийн өмчлөлийн гаражийг эзэмшиж ашиглаж байснаа үгүйсгэж чадаагүй. - Г.А нь 2017 оны 1 дүгээр сарын 16-ны өдөр 1 жилийн дотор 15,000,000 төгрөг төлөхийг хүлээн зөвшөөрсөн. - Давж заалдах шатны шүүх Иргэний хуулийн хэрэглэвэл зохих зүйл, заалтыг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн бөгөөд хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны хуульд заасан журмыг зөрчөөгүй. - Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 176.2.1-д заасныг үндэслэн давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Баянзүрх дүүрэгт 150 м² хагас подвалыг караоке паб зориулалтаар 3 жил түрээслэх гэрээ, төлбөр төлөөгүй тул нэхэмжилсэн. - **Нэхэмжлэгч**: О.О – 14 809 500 төгрөгийн түрээсийн төлбөр гаргуулах. - **Хариуцагч**: А.Г, Ц.У – гэрээ хүчин төгөлдөр бус, 10 586 500 төгрөгийн эд хөрөнгө гаргуулах сөрөг нэхэмж. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-04-06, **Дугаар**: 181/ШШ2018/00788 - **Шийдвэр**: А.Г, Ц.У тус бүрээс 4 500 000 төгрөг гаргуулж, 6 000 000 төгрөгийн эд хөрөнгө гаргуулж, үлдсэнийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 318.1, 319.1 – гэрээ хүчинтэй, төлбөрийн үүрэг биелүүлээгүй. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2018-06-15, **Дугаар**: - **Гомдол гаргагч**: А.Г - **Гомдолын шалтгаан**: Гэрээ бүртгэлгүй, зөвшөөрөл өгөөгүй тул хүчин төгөлдөр бус. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхиж шийдвэрлэв. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Түрээсийн гэрээ Иргэний хуулийн 318.1-ээр хүчинтэй үүссэн, 150 м² хэсэг тул 318.3-ын бүртгэл шаардлагагүй. - Нэхэмжлэгч тусгай зөвшөөрөл шилжүүлэх үүрэггүй, хариуцагч нар үйл ажиллагаа явуулаагүйг нотлоогүй. - Хариуцагч нар 318.5, 292.4-ээр хөлс төлөх үүргээс чөлөөлөгдөхгүй, 9 сая төгрөгийг хувааж төлөх. - Сөрөг нэхэмжлэл 25.2.2, 38.1-ээр баримт дутуу, 7 837 000 төгрөгийн эд хөрөнгө гаргуулах.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Л нь Б тэй байгуулсан түрээсийн гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулж, 21,000,000 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. - **Нэхэмжлэгч**: Л нь түрээсийн гэрээг бүртгүүлэх боломжгүй байсан тул гэрээг анхнаасаа хүчин төгөлдөр бусд тооцож, төлсөн төлбөрийг буцаан авахыг хүссэн. - **Хариуцагч**: Б нь түрээсийн гэрээг бүртгүүлэх эрх нь хоёр талд нээлттэй байсан бөгөөд өөрөө гэрээний хугацаанд бүртгүүлсэн тул гэрээ хүчин төгөлдөр гэж үзсэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-07-23, **Дугаар**: 101/ШШ2020/02633 - **Шийдвэр**: Түрээсийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл гэж үзэж, Б ээс 15,633,318 төгрөг гаргуулж Л д олгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 318.3, 318.4, 492.1.1. Түрээсийн гэрээг үл хөдлөх эд хөрөнгийн бүртгэлийн газарт бүртгүүлээгүй нь хүчин төгөлдөр бус хэлцэл гэж үзсэн. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-09-09, **Дугаар**: 1906 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч, түүний өмгөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хууль зүйн үндэслэлгүй. Гэрээг хугацаанд нь улсын бүртгэлд бүртгүүлсэн тул хүчин төгөлдөр. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Анхан шатны шүүхийн дүгнэлт хууль зүйн үндэслэлтэй байна. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2022-09-29, **Дугаар**: 001/ХТ2022/00881 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн өмгөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал нь үндэслэлгүй, гэрээг хугацаанд нь бүртгүүлсэн тул хүчин төгөлдөр гэж үзэх ёстой. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн өмгөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Зохигчийн хооронд байгуулагдсан түрээсийн гэрээг үл хөдлөх эд хөрөнгийн бүртгэлийн газарт бүртгүүлснээр хүчин төгөлдөр болохоор тохиролцсон нь Иргэний хуулийн 318.3-т нийцсэн. - Гэрээг бүртгүүлээгүй нь Иргэний хуулийн 318.4-т зааснаар хүчин төгөлдөр бус хэлцэл гэж үзэх үндэслэлтэй. - Нэхэмжлэгч Л шүүхэд нэхэмжлэл гаргах үед буюу 2020-04-16-ны өдөр түрээсийн гэрээ улсын бүртгэлд бүртгэгдээгүй байсан. - Хариуцагч Б нь нэхэмжлэл гаргаснаас хойш буюу 2020-05-25-ны өдөр гэрээг улсын бүртгэлд бүртгүүлсэн нь гэрээний хүчин төгөлдөр бус байдлыг өөрчлөхгүй. - Хоёр шатны шүүх гэрээний хүчин төгөлдөр байдалд хэрэгт авагдсан баримтад тулгуурлан зөв дүгнэлт хийсэн. - Шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам зөрчөөгүй, зохигчийн хооронд үүссэн маргааны үндэслэлд хэрэглэвэл зохих хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Л-ын өмчлөлийн үйлчилгээний зориулалттай байрыг хариуцагч П.А-д түрээслүүлсэн боловч гэрээг цуцалсны улмаас түрээсийн төлбөр болон бусад зардлыг нэхэмжилсэн. Хариуцагч нь түрээсийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэн, төлсөн түрээсийн мөнгө болон засварын зардлыг буцаан нэхэмжилсэн. - **Нэхэмжлэгч**: Л нь П.А-аас 24.438.333 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: П.А- нь Л-аас 18.108.500 төгрөг гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-05-01, **Дугаар**: 101/ШШ2018/01490 - **Шийдвэр**: П.А-аас 22.755.000 төгрөгийг гаргуулж Л-д олгож, үлдэх 1.683.333 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. П.А-ын сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 492.1.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2018-08-22, **Дугаар**: 1872 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрсөн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2018-11-20, **Дугаар**: 210/МА2018/01490 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Г.Намуун - **Гомдлолын шалтгаан**: Түрээсийн гэрээг бүртгүүлээгүй нь нэхэмжлэгчийн буруу бөгөөд засварын зардлыг нэхэмжлэгч хариуцах ёстой. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулсан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Талуудын хооронд байгуулагдсан түрээсийн гэрээ нь үл хөдлөх эд хөрөнгийн бүртгэлийн газарт бүртгэгдээгүй тул Иргэний хуулийн 318.3, 318.4, 56.1.8-д зааснаар хүчин төгөлдөр бус хэлцэл болно. - Хэдийгээр гэрээ хүчин төгөлдөр бус боловч хариуцагч байрыг ашигласан тул ашигласны хөлс төлөх үүрэгтэй. - Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийн хийсэн засварын зардлыг үгүйсгээгүй бөгөөд засварын зардалтай холбоотой баримтууд нь нотлох баримтын шаардлага хангасан. - Иргэний хуулийн 496.2-т зааснаар хэн нэг этгээд өөр этгээдийн хөрөнгөнд сайн дураараа зардал гаргасан бөгөөд нөгөө этгээд үүний улмаас хөрөнгөжсөн бол зардал гаргасан этгээд түүнээс зардлаа нөхөн төлөхийг шаардах эрхтэй. - Иймд Л-аас 8.183.500 төгрөгийг гаргуулж П.А-д олгож, сөрөг нэхэмжлэлээс 9.925.000 төгрөгийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.