Тогтоол №10803·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгчийн нөхөр нас барсны дараа, даатгалын компаниас нөхөн төлбөр авахаар хандсан боловч даатгалын тохиолдол биш гэж үзэн татгалзсан.
- **Нэхэмжлэгч**: "П" ХХК-иас даатгалын нөхөн төлбөрт 118,635,727 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. Нөхөр нь даатгалын гэрээнд заасан "зүрх гэнэт зогсох" нэмэлт эрсдэлээр нас барсан тул нөхөн төлбөр олгох ёстой гэж үзсэн.
- **Хариуцагч**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг эс зөвшөөрсөн. Даатгуулагч нь "уушгины хатгаа" өвчний улмаас нас барсан бөгөөд энэ нь гэрээнд заасан даатгалын тохиолдолд хамаарахгүй тул нөхөн төлбөр олгохгүй гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-11-12, **Дугаар**: 182/ШШ2024/04666
- **Шийдвэр**: Хариуцагч "П" ХХК-аас 118,635,727 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч Н.О-т олгосон.
- **Үндэслэл**: Нэхэмжлэгчийн нөхөр "зүрх зогсох" оношоор нас барсан нь даатгалын гэрээний 3.1.2.1-д заасан нэмэлт эрсдэлд хамаарна. Талийгаачийн нас барсны шалтгааны оношийг залруулж, "зүрх гэнэт зогсох" болгон улсын бүртгэлд өөрчлөлт оруулсан. Иргэний хуулийн 431.1, Даатгалын тухай хуулийн 4.1.4, 4.1.6, 10.1.1-д нийцсэн.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2025-01-24, **Дугаар**: 210/МА2025/00193
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч "П" ХХК
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хэргийг нэг талыг баримтлан шийдвэрлэсэн, даатгалын тохиолдлыг буруу тайлбарласан, нотлох баримт бүрдүүлэх хүсэлтийг хангаагүй зэрэг.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Даатгалын гэрээний 3.1.2-т заасан "зүрх гэнэт зогсох" нь бусад өвчнөөс хамааралгүй байх ёстой гэсэн хариуцагчийн тайлбар нь гэрээг хэт хумьж байгаа тул Иргэний хуулийн 201.1-д зааснаар даатгуулагчид ашигтайгаар тайлбарлах нь зүйтэй. Нотлох баримт бүрдүүлэх хүсэлтийг хангаагүй нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 92.6-г зөрчөөгүй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2025-05-14, **Дугаар**: 001/ШХТ2025/00384
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч "П" ХХК
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх хэргийг шийдвэрлэхдээ нэг талыг баримталсан, даатгалын тохиолдлыг буруу тайлбарласан, нотлох баримт бүрдүүлэх хүсэлтийг хангаагүй зэрэг.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хоёр шатны шүүх даатгалын гэрээ хүчин төгөлдөр болох талаар зөв дүгнэсэн.
- Даатгалын гэрээний 3.1.2.1-д заасан "зүрх гэнэт зогсох" нэмэлт эрсдэл бий болсон эсэх асуудлаар маргасан. Даатгуулагч Г.Г-ын нас барсан шалтгааны онош нь эмнэлгийн болон улсын бүртгэлийн гэрчилгээнд зөрүүтэй байсан.
- Эмнэлгийн баримт болон гэрчүүдийн мэдүүлгээр Г.Г нь эмнэлгийн бус нөхцөлд үүссэн уушгины хатгаагаар эмчлүүлж байгаад амьсгал тасалдах хам шинжийн улмаас зүрх зогсож нас барсан нь тогтоогдсон.
- Даатгалын гэрээ нь стандарт нөхцөл бүхий гэрээ бөгөөд "зүрх гэнэт зогсох" гэсэн нөхцөлийн утга санаа тодорхойгүй байсан тул Иргэний хуулийн 201.1-д зааснаар даатгуулагчид ашигтайгаар тайлбарласан нь зөв.
- Уушгины хатгаа өвчний хүндрэлээс бус, амьсгал дутагдлын улмаас гэнэтийн үйл явдал болж зүрх зогссон нь даатгалын тохиолдолд хамаарна.
- Даатгалын гэрээний 8.1.6-д заасан нөхөн төлбөр олгохгүй байх үндэслэл тогтоогдоогүй.
- Нөхөн төлбөрийн хэмжээг гэрээний 4.2.1, 7.8-д заасны дагуу зээлийн үлдэгдлийн 70%-иар тооцсон нь Иргэний хуулийн 431.1-д нийцсэн.
ХуульTech