Тогтоол №7376·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: "............" ХХК нь "............" ХХК болон иргэн "............" нарт 2015 оны 01 дүгээр сарын 13-ны өдрийн ЗГ/12915/15-2 тоот зээлийн гэрээ, 2015 оны 04 дүгээр сарын 13-ны өдөр БГҮ/12915/15-2 тоот барьцааны гэрээ байгуулж 300,000,000 төгрөгийг жилийн 21.6%-ийн хүүтэй, 36 сарын хугацаатай хөрөнгө оруулалтын зориулалтаар бизнесийн зээл олгосон. Зээлдэгч нь нийт 315,851,370 төгрөг төлсөн боловч зээлийн үүргээ бүрэн гүйцэтгээгүй.
- **Нэхэмжлэгч**: "............" ХХК нь "............" ХХК болон "............" нараас зээлийн гэрээний үүрэгт 124,850,739 төгрөг гаргуулах, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулахыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: "............" ХХК нь зээлийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэл гэж, "............" нь зээл аваагүй, гэрээний тал биш тул нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-05-13, **Дугаар**: 182/ШШ2019/00895
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, "............" ХХК болон "............" нараас 124,850,739 төгрөгийг хувь тэнцүүлэн гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар шийдвэрлэсэн.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 451.1, 452.2, 453.1, 175.1.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2019-07-22, **Дугаар**: 1348
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Зээлийн гэрээ хүчин төгөлдөр бус бөгөөд зээлийн шимтгэл хууль бус, "............" нь зээлийн гэрээний тал биш.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, "............" ХХК-аас 119,517,939 төгрөгийг гаргуулж, "............" нарт холбогдох болон барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 451.1, 452.2, 453.1.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-10-21, **Дугаар**: 00707/210/МА2019/00707
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч болон Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгч нь магадлалыг хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлгүй, шимтгэл тооцсон нь хуульд нийцсэн гэж, хариуцагч нь зээлийн гэрээг бүхэлдээ хүчин төгөлдөр бус гэж маргасан.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын тогтоох хэсгийн 1 дэх заалт, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг өөрчилж, "............" ХХК-аас 122,184,339 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэлээс 2,666,400 төгрөгийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, шийдвэр, магадлалын бусад заалтыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Зээлийн гэрээ, барьцааны гэрээ хүчин төгөлдөр байна. Зээлдэгч "............" ХХК үүргээ зохих ёсоор биелүүлээгүй тул гэрээний үүргийг хангуулах ёстой.
- "............" нь гэрээнд оролцоогүй, зээлийг хүлээн авч, хамтран захиран зарцуулсан гэх байдал тогтоогдоогүй тул үүрэг үүсээгүй, хамтран хариуцах үндэслэлгүй.
- Барьцааны гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэх үндэслэл тогтоогдоогүй тул барьцааны зүйлээс үүргийг хангуулах нэхэмжлэлийг хангасан анхан шатны шүүхийн шийдлийг хэвээр үлдээх нь зүйтэй. Давж заалдах шатны шүүх Иргэний хуулийн 43.2.1, 154.3, 156 дугаар зүйлийг зөрчсөн дүгнэлт хийсэн.
- Зээлдүүлэгч нь зээл олгохдоо шимтгэлд 1,500,000 төгрөгийг суутган авсан болохыг давж заалдах шатны шүүх анхаараагүй тул 1,500,000 төгрөгийг хүүгийн хамт тооцож 2,666,400 төгрөгийг нэхэмжлэлээс хасах нь зүйтэй.
- Зээлийн гэрээг бүхэлдээ стандарт нөхцөл бүхий гэрээ гэж үзэх үндэслэлгүй. Гэрээний гол нөхцөлүүдийг талууд хэлэлцэн тохирдог.
- Хамтран зээлдэгч оролцуулах, зээлийн шимтгэл төлүүлэх тохиролцоо нь гэрээний гол нөхцөл болоогүй тул гэрээний хүчин төгөлдөр байдалд нөлөөлөхгүй. Банк эдгээр нөхцөлийг тулгасан гэдэг нь нотлогдоогүй.
- Иргэний хуулийн 202.1, 202.5-д гэрээний зарим хэсэг хүчин төгөлдөр бус гэж тооцогдсон боловч үлдсэн хэсэг нь уг хэлцлийн зорилтыг хангаж чадахуйц байвал хэлцэл хүчин төгөлдөр хэвээр үлдэнэ гэж заасан нь гэрээний тогтвортой байдлыг хангахад чиглэгдсэн.
- Зээлийн гэрээний 2.4.2.2-т үүрэг гүйцэтгэх дарааллыг "эхлээд нэмэгдүүлсэн хүү, хүү, зээл" гэж тогтоосон, 3.2.5-д зээлээ төлөөгүй тохиолдолд нэр хүндэд халдах талаар заасан стандарт нөхцөл нь Иргэний хуулийн 21, 216.1, 216.4-т заасан зохицуулалтыг зөрчсөн, мөн хуулийн 202.1-д зааснаар энэ нөхцөл нь хүчин төгөлдөр бус боловч гэрээний гол нөхцөл болоогүй тул гэрээний хүчин төгөлдөр байдалд нөлөөлөхгүй.
- Иргэний хуулийн 216.4-т зааснаар үүргийг тооцох боловч гэрээний хугацаа дууссанаас хойш хариуцагчийн зүгээс хийсэн төлөлт байхгүй учир үндсэн зээлээс хасах төлөлт байхгүй.
- Иргэний хуулийн 453.1-д заасан хэтэрсэн хугацааны хүүг гэрээгээр тогтоосон зээлийн хүүгийн хэмжээгээр үргэлжлүүлэн тооцдог нь хуульчилсан зохицуулалт бөгөөд талуудын эрх тэгш байдлыг зөрчсөн гэж үзэх үндэслэлгүй.