Тогтоол №5299·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: М.Б нь "М" ХХК-тай тээврийн хэрэгслийн даатгалын гэрээ байгуулсан бөгөөд 2017 оны 11 дүгээр сарын 04-нд зам тээврийн осол гаргаж, автомашиндаа учирсан хохирлыг нөхөн төлүүлэхээр хүсэлт гаргасан. Хариуцагч "М" ХХК нь даатгалын хураамжийг хугацаанд нь төлөөгүй гэх үндэслэлээр нөхөн төлбөр олгохоос татгалзсан.
- **Нэхэмжлэгч**: М.Б нь даатгалын гэрээний дагуу 44,325,200 төгрөгийн нөхөн төлбөрийг хариуцагчаас гаргуулахыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: "М" ХХК нь нэхэмжлэгчийг даатгалын хураамжийг хуваарийн дагуу төлөөгүй тул гэрээний 4.9, Иргэний хуулийн 437.2-д заасныг үндэслэн нөхөн төлбөр олгохоос татгалзсан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-03-13, **Дугаар**: 181/ШШ2018/00580
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 431.1.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2018-05-02, **Дугаар**: 1036
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, хариуцагчаас 44,325,200 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 431.1.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-07-26, **Дугаар**: 00707
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх даатгалын харилцааг зохицуулсан хууль тогтоомжийг хэрэглээгүй, хохирлын үнэлгээг эрх бүхий бус этгээдээр хийлгэсэн, нотлох баримтыг буруу үнэлсэн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Талуудын хооронд байгуулагдсан даатгалын гэрээ нь Иргэний хуулийн 431.1-д заасан шаардлага хангасан хүчин төгөлдөр хэлцэл байна.
- Даатгагч нь даатгуулагч хураамжаа төлөөгүй тохиолдолд Иргэний хуулийн 437.1-д заасны дагуу 15 хоногийн нэмэлт хугацаа тогтоож, үр дагаврыг бичгээр мэдэгдэх үүрэгтэй. Хариуцагч энэ үүргээ биелүүлсэн баримт хэрэгт авагдаагүй.
- Даатгагч нь даатгуулагч хураамж төлөөгүй үеэс осол гарах хүртэлх хугацаанд гэрээг цуцлаагүй тул гэрээний үүрэг хэвээр хадгалагдана.
- Даатгуулагч даатгалын хураамжийг зохих хэмжээгээр төлсөн, гэрээ цуцлагдаагүй тул Иргэний хуулийн 431.1-д зааснаар даатгагч даатгалын нөхөн төлбөрийг төлөх үүрэгтэй.
- Нэхэмжлэгчид учирсан хохирлын хэмжээний талаар анхан шатны шүүхэд хэрэг хянагдах явцад хариуцагч маргаагүй, нэхэмжлэлийн шаардлагыг үгүйсгэсэн үндэслэлээ баримтаар нотлоогүй, үнэлгээг эрх бүхий байгууллагаар гаргуулах хүсэлт гаргаагүй.
- Шүүх хэрэгт авагдсан баримтын хүрээнд дүгнэж, нэхэмжлэлийг хангасан нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 6.1, 6.6, 116.3-д нийцсэн.