Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Цагаатгалын нөхөн олговор авах эрхтэй этгээд мөн эсэх болон нэхэмжлэлийн хандах хугацааг хэтрүүлсэн эсэх тухай маргаан үүсжээ. Нэхэмжлэгч нь улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчтэй садан төрлийн холбоотой боловч нөхөн олговор авах эрхгүй гэж анхан шатны шүүхээс хэрэгсэхгүй болгосон тул давж заалдах шатаар гомдол гаргасан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Цагаатгалын нөхөн олговор авах эрхтэй, учир нь хүндэтгэх үзэх шалтгаанаар шүүхэд хандах хугацаа алдсан.
• Прокурор: Нэхэмжлэгч нь хэлмэгдэгчийн нагац дүү тул нөхөн олговор авах эрхгүй, мөн хугацаа хэтэрсэн тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох ёстой.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож шийдсэн бөгөөд давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээв. Нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь зөв тул, учир нь нэхэмжлэгч нь хэлмэгдэгчийн нагац дүү болох нь нөхөн олговор авах эрхтэй этгээд биш юм. Мөн нэхэмжлэлийг гаргах хугацаа хэтэрсэн тул, учир нь нэхэмжлэгч нь хуулиар заасан хугацаанд шүүхэд хандах нотлох үүргээ биелүүлээгүй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Нэхэмжлэгч нь хэлмэгдэгчийн нагац дүү болох нь нөхөн олговор авах эрхтэй этгээд мөн тул, Улсын Дээд шүүхийн 1998 оны 62 дугаар тогтооллын дагуу нэхэмжлэгч нь нөхөн олговрыг шаардах эрхтэй этгээд юм (Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хууль 10.1.4).
• Нэхэмжлэлийг гаргах эрх нь хууль хүчин төгөлдөр болсон өдрөөс өмнө цагаатгагдсан иргэдийн хувьд 2020 оны 12 дугаар сарын 31-ний өдөр дууссан тул, нэхэмжлэгч хугацаа хэтрүүлсэн байна (Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хууль 12.3).
• Нэхэмжлэгч нь хүндэтгэх үзэх шалтгаанаар хугацаа алдсан гэж тайлбарласан боловч нотлох үүргээ хэрэгжүүлээгүй тул энэ нь хугацааг хэтрүүлсэн гэх үндэслэл болно (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2, 38.1).