Баян-Өлгий аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Түрээсийн гэрээ цуцалж, эзэмшил газрыг чөлөөлүүлэх маргаан. Түрээслүүлэгч тал нь түрээсийн төлбөрийг хугацаанд нь төлөөгүй тул гэрээг цуцалж, газрыг чөлөөлүүлэх хүсэлт гаргасан боловч анхан шатны шүүх хэргийн хянан шийдвэрлэх ажиллагааг түдгэлзүүлэх тухай захирамж гаргаж, хэргийг хянан шийдвэрлэх боломжгүй гэж үзсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Түрээсийн төлбөрийг жил гаруй хугацаанд зөрчсөн тул гэрээг цуцалж, газрыг эзэмшлээс чөлөөлүүлэхийг шаардсан.
• Хариуцагч: Төлбөр төлөх чадваргүй болсон нь ковидын саармагжилттай холбоотой тул гэрээг цуцалсан нь үндэслэлгүй, нэхэмжлэгч тал нөхөн төлбөрөө буцаан авсан нь гэрээний нөхцөлийг өөрөө зөрчсөн гэж эсэргүүцсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох тухай захирамж гаргаж, хэргийг хянан шийдвэрлэх боломжгүй гэж үзсэн. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан. Учир нь анхан шатны шүүх хэргийн оролцогчдын давж заалдах эрхийг хязгаарласан нь хэргийн хянан шийдвэрлэх ажиллагааны хууль ёсны, мэтгэлцэх, процессын шударга байдалд нийцээгүй тул Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 168.1.3-т зааснаар хэргийн болон шүүх хуралдаанд оролцогчийн хуулиар олгогдсон эрх ноцтой зөрчигдсөн гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Шүүх хариуцагчаас гаргасан түдгэлзүүлэх тухай хүсэлтийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэх нь хэргийн оролцогчдын давж заалдах эрхийг хязгаарласан тул Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 167.1.5-г үндэслэн анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгох ёстой гэж дүгнэв.
• Шүүх өмнө нь хөдөлбөргүй үнэн гэж тогтоогдсон ямар ч нотлох баримт байж болохгүй гэсэн зарчмыг зөрчсөн тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгох шаардлагатай гэж дүгнэв (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 40.3).
• Анхан шатны шүүх хэргийн оролцогчдын давж заалдах эрхийг хязгаарласан нь хэргийн хянан шийдвэрлэх ажиллагааны хууль ёсны, мэтгэлцэх, процессын шударга байдалд нийцээгүй тул хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаах ёстой гэж дүгнэв (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 168.1.3).