Тогтоол №9015·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: "Х Б" ХХК нь Г С, С Инарт олгосон зээлийн гэрээний үүрэгт 35,194,750 төгрөг гаргуулах, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулах нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нар зээлийн төлбөрийг төлсөн боловч, үүргээ зөрчсөн гэж нэхэмжлэгч үзжээ.
- **Нэхэмжлэгч**: Зээлийн гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул гэрээг цуцалж, үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү нийт 35,194,750 төгрөг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр хангуулах.
- **Хариуцагч**: Зээлийн төлбөрийг зохих ёсоор төлсөн тул гэрээг цуцлах үндэслэлгүй, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шаардлагыг зөвшөөрөхгүй.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-01-24, **Дугаар**: 181/ШШ2020/00281
- **Шийдвэр**: Хариуцагч нараас 34,877,712 төгрөг гаргуулж, үлдэх 317,038 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгож, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 451.1, 452.1, Банк, эрх бүхий хуулийн этгээдийн мөнгөн хадгаламж, төлбөр тооцоо, зээлийн үйл ажиллагааны тухай хуулийн 22.1, 24.1, Иргэний хуулийн 175.1. Зээлийн хүүг 16.5%-иар тооцсон.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2020-04-20, **Дугаар**: 892
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Зээлийн хүүгийн тооцоо болон гэрээг цуцлах үндэслэлгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, 33,343,193 төгрөг гаргуулж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 205.1, 225.1. Нэхэмжлэгч гэрээг цуцалсныг хариуцагч хүлээн зөвшөөрсөн тул гэрээг цуцалсанд тооцсон.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-05-28, **Дугаар**: 210/МА2025/00515
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч болон хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгч зээлийн хүү болон нэмэгдүүлсэн хүүг буруу тооцсон, хариуцагч барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шаардлагыг эс зөвшөөрсөн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, зохигчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Зээлийн болон барьцааны гэрээнүүд нь Иргэний хуулийн 451.1, 451.2, 156.1, 156.2-т заасан шаардлагыг хангасан.
- Хариуцагч нар зээлийн гэрээний үүргээ зөрчсөн бөгөөд нэхэмжлэгч үүргээ гүйцэтгэхийг урьдчилан сануулсаар байхад зөрчлийг арилгаагүй, гэрээг цуцлахыг эсэргүүцээгүй нь Иргэний хуулийн 225.1-д нийцнэ.
- Зээлийн гэрээнд жилийн суурь хүү 16.5%, хувьсах хүү 4% гэж заасан боловч жил бүр тооцох хувьсах хүүгийн хэмжээг тухай бүрт заагаагүй. Банкны суурь хүүгийн хэмжээ хэрхэн өөрчлөгдсөн талаар нэхэмжлэгч хариуцагчид мэдэгдээгүй, энэ талаарх баримтыг шүүхэд гаргаагүй.
- Гэрээний нөхцөл ойлгомжгүй бол гэрээний санал хүлээн авч буй талд ашигтайгаар тайлбарлах зарчмын дагуу зээлийн хүүг жилийн суурь хүү 16.5%-иар тооцсон нь хууль зөрчихгүй.
- Нэмэгдүүлсэн хүү шаардсан нь хариуцагч нар гэрээний аль үүргийг хэзээ, хэрхэн зөрчсөнөөс нэмэгдүүлсэн хүү төлүүлсэн үндэслэлээ нэхэмжлэгч тодорхойлоогүй тул 601 төгрөг гаргуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон нь хуульд нийцнэ.
- Барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах нь Иргэний хуулийн 174.1, 175.1-д зааснаар зөв байна. Хариуцагч нар төлбөрөө сайн дураар төлөөгүй тохиолдолд барьцаанд байгаа үл хөдлөх эд хөрөнгийг албадан дуудлага худалдаагаар худалдаж үнээс үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах нь хууль зөрчихгүй.