Тогтоол №26021

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Зээлийн гэрээний дагуу мөнгө гаргуулах тухай нэхэмжлэл. Хариуцагч нь зээлдэгч ба барьцаа хөрөнгө эзэмшигч. АНХАН ШАТ: Зээл болон хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг хариуцагчдаас гаргуулж, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаалсан орон сууцыг борлуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн өмгөөлөгч нэхэмжлэлийн шаардлага тодорхойгүй, шүүх хуралдааны мэдэгдэл дутуу хийгдсэн, төлбөрийг хасаагүй зэргээр анхан шатны шийдвэрийг хүчингүй болгуулахаар гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчиж, хариуцагч болон түүний итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчид шүүх хуралдааны товыг хуульд заасан журмаар мэдэгдээгүй тул хариуцагчийн биечлэн оролцох эрх зөрчигдсөн. Иймд анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Зээлдэгч нь зээл авсан боловч гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул зээл, алданги, бусад зардлыг гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах нэхэмжлэлтэй иргэний хэрэг. АНХАН ШАТ: Зээлдэгчээс тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулж, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, төлбөрийг хийгээгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нар анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, зээлийн гэрээ нь бодит байдалд байгуулагдаагүй, давагдашгүй хүчин зүйл үүссэн, талууд тохиролцоонд хүрсэн зэрэг үндэслэлээр гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх нь зээлийн гэрээний эрх залгамжлал, барьцааны гэрээг улсын бүртгэлд бүртгүүлсэн эсэх, барьцаа хөрөнгийн өмчлөгч нарыг гуравдагч этгээдээр оролцуулсан байдал зэрэг нь тодорхойгүй, учир дутагдалтай байсан тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: "А Ф"ББСБ ХХК нь Н.А-тай 2017 оны 12 дугаар сарын 06-нд зээлийн гэрээ байгуулж, 14,000,000 төгрөгийг 1 жилийн хугацаатай, 30 хоногийн 4%-ийн хүүтэй зээлдүүлсэн. Н.А нь зээлийн төлбөрөө төлөөгүй тул зээлийн гэрээг цуцалж, зээл болон хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулахаар нэхэмжилсэн. Зээлийн үүргийн гүйцэтгэлийг А.Сугармаа, А.Доржцэнгэл нарын өмчлөлийн орон сууцаар барьцаалсан. - **Нэхэмжлэгч**: "А Ф"ББСБ ХХК нь Н.А-аас үндсэн зээл 14,000,000 төгрөг, зээлийн хүү болон нэмэгдүүлсэн хүү 4,480,000 төгрөг, нийт 18,480,000 төгрөгийг гаргуулж, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: Н.А нь 2015 оноос хойш тус байгууллагаас зээл авч, нийт 4,596,000 төгрөг төлсөн боловч нэхэмжлэгч хуримтлагдсан хүүгийн өрийн дүнгээр 2 удаа зээлийн гэрээний үнийн дүнг өөрчилж, хүүгийн хүүг давхар тооцон 14,000,000 төгрөгийг хүлээн аваагүй байхад нэхэмжилсэн гэж 4,300,000 төгрөгийг төлөхөөс татгалзсан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-07-17, **Дугаар**: 181/ШШ2018/01574 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, Н.А-аас 18,480,000 төгрөгийг гаргуулан "А Ф"ББСБ ХХК-д олгож, барьцааны зүйл болох орон сууцыг албадан дуудлага худалдаагаар худалдан борлуулж үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахыг дурдсан. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 451.1, 453.1, Банк, эрх бүхий хуулийн этгээдийн мөнгөн хадгаламж, төлбөр тооцоо, зээлийн үйл ажиллагааны тухай хуулийн 22.1, 24.3, Иргэний хуулийн 175.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2018-09-07, **Дугаар**: 1975 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Н.А - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрсөн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2018-11-06, **Дугаар**: 00135/2018 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Н.А - **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгчээс 14,000,000 төгрөгийг хүлээн аваагүй, өмнөх зээлийн хүүг зээл гаргасан мэтээр хуурамчаар бичиг баримт бүрдүүлж, хүүгийн хүүг давхар тооцон нэхэмжилсэн, анхан шатны шүүх хуралд өмгөөлөгч оролцуулах боломжгүй байхад түүнийг эзгүйд шийдвэр гаргасан. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хариуцагчийн эзгүйд хэргийг хянан шийдвэрлэсэн нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 100.3-ыг зөрчөөгүй. - Нэхэмжлэгч нь зээлийн гэрээг цуцалсан үндэслэлээр нэхэмжлэл гаргасан тул гэрээг цуцалснаас хойш гэрээний үүргийг (зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүү) шаардах эрхгүй. - Иргэний хуулийн 225.1-д зааснаар гэрээг цуцалсан бол талууд гэрээний үүргийн гүйцэтгэлийг шаардах эрхгүй. - Нэхэмжлэлийн нэмэгдүүлсэн шаардлагыг хангаж шийдвэрлэсэн нь Иргэний хуулийн 225.1, 451.1-т нийцээгүй. - Иймд хариуцагчаас үндсэн зээл болон гэрээ цуцлагдах хүртэлх хүүгийн төлбөр болох 16,710,000 төгрөгийг гаргуулах нь зүйтэй. - Дээрх үндэслэлээр анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалын тогтоох хэсгийг өөрчилж, 18,480,000 төгрөгийг 16,710,000 төгрөг болгон бууруулж, үлдэх 1,770,000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - Улсын тэмдэгтийн хураамжийг үүргийн хэмжээнд тохируулан 320,550 төгрөгөөс 241,500 төгрөг болгон өөрчилсөн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Зээлдэгч нь зээлийн гэрээний дагуу төлбөрөө хийгээгүйгээс барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэл хангуулах нэхэмжлэлтэй холбоотой маргаан. АНХАН ШАТ: Зээлдэгчээс тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулж, гэрээний дагуу төлөөгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгөөс үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахыг даалгасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь барьцаа хөрөнгө нь хот байгуулалтын төлөвлөлтөнд орсон, эзэмшигч нь өөрчлөгдсөн тул үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах боломжгүй, мөн бусад этгээдүүдийг хэрэгт татан оролцуулах, эвлэрлийн гэрээг шинжлүүлэх зорилгоор хэргийг анхан шатны шүүхэд буцаан өгөхийг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх нь хэрэгт гуравдагч этгээдээр оролцож болох хүмүүсийг хэргийн оролцогчоор татан оролцуулаагүй, тэдний эрхийг хангаагүй нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг зөрчсөн тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаав.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Зээлийн гэрээний дагуу төлөгдөөгүй мөнгөө гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр үүргээ хангуулах тухай нэхэмжлэлтэй иргэний хэрэг. АНХАН ШАТ: Зээлдэгчээс үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү гаргуулж, төлөгдөөгүй бол барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь гэрээний хугацаа дуусаагүй, нэхэмжлэгчээс гэрээг цуцлах талаар урьдчилсан мэдэгдэл аваагүй байхад шүүх гэрээг шууд дуусгавар болгосон нь хуульд нийцээгүй гэж гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Зээлдэгч нь гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй, төлбөр хийхээс татгалзсан, улмаар зээлдэгчийн үйл ажиллагааны байдал нь хөрөнгө оруулалтын удаашрал зэрэг нь зээлээ төлөх боломжгүй нөхцөл байдлыг үүсгэсэн. Үүрэг гүйцэтгүүлэгч нь үүрэг гүйцэтгэгчдэд үүргээ биелүүлэхийг удаа дараа сануулсан бөгөөд энэ нь гэрээнээс татгалзах хуулийн үндэслэлийг хангасан. Нэхэмжлэгч нь үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулах эрхтэй.