Тогтоол №10067·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Б.А нь Ц.Д, Б.Да нараас зээлийн гэрээний үүргийн 22,201,650 төгрөг гаргуулахаар нэхэмжилсэн. Хариуцагч нар зээлийн гэрээнүүдийг хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцуулахаар сөрөг нэхэмжлэл гарган маргажээ.
- **Нэхэмжлэгч**: Б.А нь хариуцагч нараас 4 удаагийн зээлийн гэрээний үүргийн нийт 22,201,650 төгрөгийг үндсэн зээл, хүү, алдангийн хамт гаргуулахыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: Ц.Д, Б.Да нар нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, өмнөх зээлүүдийн хүү, алданги нэмэгдэж шинэ гэрээ болсон тул 4 удаагийн зээлийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2022-06-03, **Дугаар**: 131/ШШ2022/00360
- **Шийдвэр**: Хариуцагч нараас 13,486,000 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэгчид олгосон. Нэхэмжлэлийн 8,715,650 төгрөгийн шаардлага болон сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 232.6, 281.1, 282.1-д зааснаар хариуцагч нар нийт 13,486,000 төгрөгийн төлөх үүрэгтэй. Сөрөг нэхэмжлэл болон үлдэх нэхэмжлэлийн шаардлагыг нотлох баримтаар тогтоогдоогүй тул хэрэгсэхгүй болгосон.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2022-10-05, **Дугаар**: 213/МА2022/00020
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, нотлох баримтыг үнэлээгүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам зөрчсөн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг бүхэлд нь хүчингүй болгож, нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Нэхэмжлэгч нэхэмжлэлийн үндэслэл, шаардлага, түүнийг нотлох баримтыг ирүүлээгүй, нотлох үүргээ биелүүлээгүй байхад анхан шатны шүүх талуудын тайлбарт үндэслэн шийдвэрлэсэн нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 116.2, 116.3-т нийцээгүй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-01-13, **Дугаар**: 210/МА2023/00021
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хууль хэрэглээний алдаа гаргасан, анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлтэй байсан.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Иргэний хуулийн 281.1-д зээлийн гэрээгээр зээлдүүлэгч мөнгө буюу эд хөрөнгийг зээлдэгчийн өмчлөлд шилжүүлэх, зээлдэгч нь ижил төрөл, тоо, чанар, хэмжээний эд хөрөнгө буюу мөнгийг буцаан өгөх үүргийг тус тус хүлээнэ.
- Иргэний хуулийн 282.4-т мөнгө буюу эд хөрөнгийг зээлдэгчид шилжүүлэн өгснөөр зээлийн гэрээг байгуулсанд тооцно.
- Нэхэмжлэгч нь 4 удаагийн зээлийн гэрээний үүрэгт 22,201,650 төгрөг гаргуулахаар шаардсан боловч зээлсэн мөнгийг хэзээ, хэрхэн шилжүүлж өгсөн, зээлийн төлбөр, хүү, алдангид төлсөн гэх мөнгийг хэзээ, хэрхэн хүлээн авсан талаарх нотлох баримтыг шүүхэд ирүүлээгүй.
- Нэхэмжлэгч нь нэхэмжлэлийн шаардлага, түүний үндэслэлийг өөрөө нотлох, нотлох баримтаа шүүхэд ирүүлэх үүргээ биелүүлээгүй.
- Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 62.1.4-т зааснаар нэхэмжлэлийн үндэслэл, шаардлага, түүнийг нотлох баримтыг нэхэмжлэлд хавсаргаж ирүүлэх үүрэгтэй.
- Анхан шатны шүүх нь нотлох баримтаар тогтоогдоогүй байхад талуудын тайлбарт үндэслэн шийдвэрлэсэн нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 116.2, 116.3-т заасан "Шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байна", "Шийдвэрийг анхан шатны шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн нотлох баримтын үндсэн дээр гаргана" гэсэн шаардлагад нийцээгүй.
- Давж заалдах шатны шүүх Иргэний хуулийн холбогдох зохицуулалтыг зөв тайлбарлан хэрэглэж, хэрэгт авагдсан нотлох баримтыг хуульд нийцүүлэн үнэлж, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлтэй.