Тогтоол №25096

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нь "Түшигт өргөө" ХХК-ийн хувьцааг худалдан авах гэрээний дагуу 200 сая төгрөгийг хариуцагчид шилжүүлсэн боловч гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул мөнгийг буцаан нэхэмжилсэн. - **Нэхэмжлэгч**: "МТМЗ" ХХК, 200,000,000 төгрөг нэхэмжилсэн. - **Хариуцагч**: "Түшигт өргөө" ХХК, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг хүссэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-07-10, **Дугаар**: 210/МА2020/01553 - **Шийдвэр**: "Түшигт өргөө" ХХК-иас 200,000,000 төгрөгийг гаргуулж "МТМЗ" ХХК-д олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангасан. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 243.1, 205.1-д зааснаар худалдах, худалдан авах гэрээний үүрэг биелэгдээгүй тул мөнгийг буцаан олгох ёстой. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2020-08-03, **Дугаар**: 210/МА2020/01553 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хуулийг буруу хэрэглэж, хэргийн нөхцөл байдлыг буруу үнэлсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Иргэний хуулийн 243.1-д зааснаар худалдах, худалдан авах гэрээг бичгээр байгуулсан байх ёстой бөгөөд "Түшигт өргөө" ХХК нь хувьцаа худалдах, худалдан авах гэрээг нотариатаар баталгаажуулаагүй. - Гэрээний үнийг төлсөн баримт байгаа боловч гэрээний зүйл болох хувьцааг шилжүүлсэн баримт байхгүй. - Иргэний хуулийн 205.1-д зааснаар гэрээний үүрэг биелэгдээгүй тохиолдолд мөнгө буцаан олгох үндэслэлтэй. - Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хэргийн баримтад үндэслэсэн бөгөөд хууль зүйн үндэслэлтэй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Гэрлэлт цуцлуулах, хамтран өмчилсөн хөрөнгийг хуваах тухай нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Гэрлэлтийг цуцлан, хамтран өмчилсөн эд хөрөнгийг хуваарилсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхны шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчсөн тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч “Эй Ти Эм” ХХК нь хариуцагч “Тэс Гоёл” ХХК-д холбогдуулан “Барилга угсралтын ажлын гэрээ”-ний үүргийг гаргуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: “Эй Ти Эм” ХХК нь “Тэс Гоёл” ХХК-иас 243,000,000 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: “Тэс Гоёл” ХХК нь нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй, гэрээний үүргийг бүрэн биелүүлсэн, нэхэмжлэгч нь ажлыг гүйцэтгээгүй, чанарын шаардлага хангахгүй байсан тул гэрээ цуцалсан гэж тайлбарласан. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - 2023 оны 06 дугаар сарын 02-ны өдөр “Барилга угсралтын ажлын гэрээ” байгуулж, нэхэмжлэгч нь хариуцагчийн “Тэнгэр” төсөл дээрх барилгын фасадны ажлыг 2,430,000,000 төгрөгөөр гүйцэтгэхээр тохиролцсон. - Гэрээний дагуу нийт үнийн дүнгийн 10 хувь буюу 243,000,000 төгрөгийг урьдчилгаа болгон төлсөн. - Хариуцагч нь 2023 оны 08 дугаар сарын 11-ний өдөр гэрээний үүргийг зөрчсөн үндэслэлээр нэхэмжлэгчид мэдэгдэл хүргүүлж гэрээг цуцалсан. - Нэхэмжлэгч нь гэрээний үүргийг биелүүлээгүй, ажлыг эхлүүлээгүй, ажлын хэсэгчилсэн гүйцэтгэлгүй байхад урьдчилгаа төлбөрийг буцаан олгоогүй гэж маргасан. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2024-01-02, **Дугаар**: 03/ШШ2024/0095 Иргэний хэргийн анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Гэрээний 9.1-д зааснаар талууд гэрээг цуцлахаар тохиролцсон бөгөөд 9.2-д зааснаар нэхэмжлэгч ажлыг эхлүүлэхгүй бол хариуцагч гэрээг цуцлах эрхтэй байсан. - Шүүх хуралдааны явцад нэхэмжлэгч нь гэрээний дагуу ажлыг эхлүүлээгүй, барилгын материалын зураг батлуулаагүй, ажлын гүйцэтгэл гаргаагүй болох нь тогтоогдсон. - Нэхэмжлэгч нь урьдчилгаа төлбөрөө барьцаа болгон барьсан бөгөөд гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул Иргэний хуулийн 207.2-т заасны дагуу уг төлбөрийг буцаан шаардах үндэслэлгүй. - Иргэний хуулийн 207.2-т зааснаар “хэлцлийн гүйцэтгэлийг баталгаажуулж өгсөн мөнгө нь хэлцлийн үүргийг биелүүлээгүй тохиолдолд үүргийг зөрчсөн талд үлдэж болно.” Энэ заалт нь барьцаа мөнгийг үүргийг зөрчсөн тал буцаан шаардах эрхгүй болохыг илэрхийлнэ. - Иймд шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлтэй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн А-ийн нэхэмжлэлтэй, Иргэн Б-д холбогдох гэр бүлээ цуцлуулах, эд хөрөнгийн эрхийн маргааныг хянан шийдвэрлэлээ. АНХАН ШАТ: Гэрлэлтийг цуцлуулж, эд хөрөнгийг хуваалцах шийдвэр гаргав. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь эд хөрөнгийн хуваалтаас татгалзан, гэрлэлтийг цуцлуулах хүсэлтээ гаргасан боловч анхны шийдвэрийг хэвээр үлдээв. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэр бүл салалтын улмаас эд хөрөнгийг хуваалцах асуудал үүсдэг бөгөөд шүүх гэр бүлийн тухай хуулийн холбогдох зүйл заалтыг үндэслэн шийдвэрээ гаргасан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн нь нэхэмжлэгчээс өөртэйгээ хамтран амьдарч байсан бөгөөд улмаар салж, одоо хамтран амьдардаггүй гэх үндэслэлээр гэр бүлээ цуцлуулах, эд хөрөнгийн хуваалцах шаардлага гаргажээ. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүх гэрлэлтийг цуцлах болон эд хөрөнгийг хуваалцах нэхэмжлэлийг хангаж шийдвэрлэсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээв. Эд хөрөнгийг хуваалцахдаа гэрлэлтийн үед хамтран бий болгосон эд хөрөнгийг тэгш эрхтэй хуваах зарчмыг баримталсан.