Тогтоол №6660·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Б.Х нь хариуцагч Б.Ттай 2015 оноос 2017 он хүртэл сүү, цагаан идээ худалдах, худалдан авах аман гэрээ байгуулж хамтран ажилласан. 2017 оны 10 дугаар сарын 14-ний өдрөөс 2017 оны 11 дүгээр сарын 03-ны өдрийг хүртэл худалдан авсан цагаан идээний үнийг Б.Т төлөөгүй байна гэх маргаан үүссэн.
- **Нэхэмжлэгч**: Б.Х нь Б.Т-ээс 2017 оны 10 дугаар сарын 14-ний өдрөөс 11 дүгээр сарын 03-ны өдрийг хүртэл хугацаанд нийлүүлсэн цагаан идээний үнэ болох 1,073,000 төгрөг, нэмэгдсэн шаардлагаар унааны зардал 85,000 төгрөг, дутуу тооцсон цагаан идээний үнэ 125,580 төгрөг, нийт 1,276,580 төгрөгийг гаргуулах.
- **Хариуцагч**: Б.Т нь нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй. 2017 оны 10 дугаар сарын 14-нөөс 11 дүгээр сарын 03-ны хооронд нийлүүлсэн цагаан идээний үнэ 1,316,000 төгрөгийг Б.Хын дансанд шилжүүлж төлсөн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-02-13, **Дугаар**: 156/ШШ2019/00073
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 262.1-д заасан зээлээр худалдах, худалдан авах гэрээний үнийг гаргуулах шаардлагыг хангаагүй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2019-04-18, **Дугаар**: 226/МА2019/00005
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч Б.Х
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх нотлох баримтыг бүрэн үнэлээгүй, дэвтрийг эх хувиар нь эсвэл нотариатаар гэрчлүүлсэн хувийг шаардаж, үзлэг хийх зэргээр нотлох баримтыг үнэн зөвөөр үнэлээгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг бүхэлд нь хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан.
- **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 59.3-д заасан.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-06-20, **Дугаар**: 210/МА2019/00005
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Б.Т
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх нотлох баримтыг гүйцэд шинжлэн судлаагүй, орхигдуулсан.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Давж заалдах шатны шүүх зохигчийн эрх зүйн харилцааг зөв тодорхойлсон атлаа шийдвэрийг хүчингүй болгосон нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 168.1.1-д нийцээгүй.
- Иргэний хуульд заасан худалдах-худалдан авах гэрээний ойлголтыг үндэслэлтэй дүгнэсэн тул шийдвэрт өөрчлөлт оруулах боломжтой байсан.
- Б.Т нь 2017 оны 10 дугаар сарын 14-нөөс 11 дүгээр сарын 03-ны хооронд Б.Хын дансанд шилжүүлсэн 1,316,000 төгрөг нь аль цагаан идээний үнэ болох нь нотлогдоогүй, нэхэмжлэгчийн тэмдэглэлийн дэвтрийн хуулбар нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 44.2-т заасан шаардлагыг хангаагүй.
- Нэхэмжлэгч Б.Х нь 350,000 төгрөгийг өмнөх авлага гэж тайлбарласан боловч хэзээ, хэдэн төгрөгийн бараа хүлээлгэн өгснөө нотлоогүй.
- Нэхэмжлэлийн шаардлага нь 2017 оны 10 дугаар сарын 14-нөөс 11 дүгээр сарын 03-ны хугацаанд худалдсан цагаан идээний үнэ гэж тодорхойлогдсон тул шүүх нэхэмжлэлийн хүрээнд дүгнэлт хийх ёстой.
- Зохигчдын хувийн тэмдэглэлийн дэвтэр нь хоёр талаасаа тооцоо нийлж, гарын үсгээр баталгаажуулаагүй тул нотлох ач холбогдолгүй.
- Б.Х нь 2017 оны 10 дугаар сарын 14-нөөс 11 дүгээр сарын 03-ны хооронд нийт 2,454,580 төгрөгийн цагаан идээ хүлээлгэн өгсөн гэх баримтгүй, хариуцагч Б.Т нь 1,316,000 төгрөгийн цагаан идээ хүлээн авснаа зөвшөөрсөн тул энэ хэмжээнд барааны хэмжээ нотлогдсон.
- Хариуцагч нь хүлээн авсан барааны үнийг төлсөн тул нэхэмжлэлийг хангах үндэслэлгүй.
- Анхан шатны шүүхийн нотлох баримтын үнэлгээ нь хэрэгт байгаа баримтад тулгуурласан бөгөөд нэхэмжлэлийг хангах үндэслэл тогтоогдоогүй талаарх дүгнэлт нь зөв.
- Зохигчийн хооронд үүссэн эрх зүйн харилцааг анхан шатны шүүх үндэслэлтэй тодорхойлж чадаагүй тул шийдвэрт өөрчлөлт оруулах нь зүйтэй.
- Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 176.2.3-т заасныг удирдлага болгож, давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх хэсэгт "262 дугаар зүйлийн 262.1" гэснийг "243 дугаар зүйлийн 243.1" гэж өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.