Тогтоол №23735

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Банк нь зээлдэгч нараас зээлийн гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй үндэслэлээр зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү, зардлыг гаргуулахаар нэхэмжлэл гаргажээ. Хариуцагч нар нь зээл авч ашиглаагүй, банк нь хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг санаатайгаар нэмэгдүүлсэн, барьцаа хөрөнгөөр үүргийг барагдуулах боломжтой байхад хамтран зээлдэгчээс шаардсан нь үндэслэлгүй хэмээн маргажээ. АНХАН ШАТ: Хариуцагч нараас нийт 20,442,526 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэгч банкинд олгож, улсын тэмдэгтийн хураамжийг хариуцагч нараас гаргуулж, банкинд олгох шийдвэрлэжээ. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, гэрээний хугацааг буруу тогтоосон, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг үндэслэлгүй нэмэгдүүлсэн, гэрээ дууссанаас хойш удаан хугацааны дараа нэхэмжлэл гаргасан, барьцаа хөрөнгөөр үүргийг барагдуулах боломжтой байхад хамтран зээлдэгчээс шаардсан нь үндэслэлгүй хэмээн гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх нь талуудын хооронд байгуулагдсан гэрээг Иргэний хуулийн дагуу зөв тодорхойлж, гэрээ хүчин төгөлдөр байсан гэж дүгнэжээ. Зээлдэгч нар зээлийн төлбөрийг удаа дараа зөрчиж, төлөлтийг хийгээгүй нь тогтоогдсон. Нэхэмжлэгч тал шаардах эрхээ хэрэгжүүлээгүй, хүүг санаатайгаар ихэсгэсэн гэх гомдол үндэслэлгүй. Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхиж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт техникийн алдааг залруулж, шийдвэрийг хэвээр үлдээжээ.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: “Ч ” ХХК нь “У ” ХХК-тай зээлийн шугам нээх болон зээлийн гэрээ байгуулж, нийт 500,000,000 төгрөгийн зээл олгосон. Зээлдэгч үүргээ хугацаанд нь биелүүлээгүй тул нэхэмжлэгч зээлийн үлдэгдэл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү нийт 543,376,673 төгрөгийг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөнөөс үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахыг шаардсан. - **Нэхэмжлэгч**: "Ч" ХХК нь "У" ХХК-аас зээлийн гэрээний үүрэгт 543,376,673 төгрөгийг гаргуулж, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөнөөс хангуулах. - **Хариуцагч**: "У" ХХК нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг эс зөвшөөрч, зээл бүрэн шилжигдээгүй, барьцааны гэрээ хүчин төгөлдөр бус, мөн барьцаа хөрөнгийн үнэлгээ зээлийн дүнгээс давсан тул бүх барьцаагаар хангуулах нь үндэслэлгүй гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-03-30, **Дугаар**: 181/ШШ2018/00732 - **Шийдвэр**: Хариуцагч “У ” ХХК-аас 543,376,673 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэгч “Ч ” банкинд олгож, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөнөөс хангуулахыг Нийслэлийн шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх газарт даалгасан. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 451.1, 452.1, 453.1, 175.1-д заасныг баримтлан шийдвэрлэсэн. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2018-05-16, **Дугаар**: 1135 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Нэмэгдүүлсэн хүүг мэдэгдэлгүйгээр тооцсон нь үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтын “...543,376,673 төгрөг...” гэснийг “...540,981,709 төгрөг...” гэж өөрчлөн, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Зээлийн шугам нээх гэрээний дагуух нэмэгдүүлсэн хүүг нэхэмжлэгч мэдэгдээгүй тул шаардах эрхгүй гэж дүгнэж, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.2-т зааснаар баримтыг үнэлсэн. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2018-10-22, **Дугаар**: 00732 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Нэмэгдүүлсэн хүү 14,642,414 төгрөгийг мэдэгдэлгүйгээр тооцсон нь үндэслэлгүй, тус дүнг нэхэмжлэлийн шаардлагаас хасах. - **Шийдвэр**: Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн 2018 оны 05 дугаар сарын 16-ны өдрийн 1135 дугаар магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн хяналтын журмаар гаргасан гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Талуудын хооронд байгуулагдсан зээлийн болон барьцааны гэрээ нь Иргэний хуулийн 156.1, 156.2, 451.1, 451.2-т заасан шаардлагыг хангасан. - Хариуцагч нь зээлийн төлбөрт 227,519,315 төгрөгийг төлсөн нь тогтоогдсон. - Шүүх төлөгдсөн төлбөрийг үндсэн зээлээс хасч, үлдэх хэсгээс зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг Иргэний хуулийн 216.4-т заасан журмын дагуу тооцсон. - Давж заалдах шатны шүүх "Зээлийн шугам нээх гэрээ"-ний дагуух нэмэгдүүлсэн хүүг нэхэмжлэгч мэдэгдээгүй тул шаардах эрхгүй гэж дүгнэсэн нь үндэслэлтэй. - 2258/01/CC-2014 тоот зээлийн гэрээний нэмэгдүүлсэн хүү төлөх үндэслэлийг нотлох баримт буюу албан тоотууд хэрэгт авагдсан тул 14,642,414 төгрөгийн нэмэгдүүлсэн хүү төлөх үүрэггүй гэсэн хариуцагчийн гомдлыг хангах үндэслэлгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Банкнаас авсан зээлийн гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс үүссэн маргаан. Нэхэмжлэгч банк нь зээлдэгч нараас үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү гаргуулах, барьцаалсан орон сууцыг худалдан борлуулж үүрэг гүйцэтгэлийг хангуулахээр нэхэмжилжээ. Хариуцагчид нь зээлдэгч болон хамтран үүрэг гүйцэтгэгч нар байсан. АНХАН ШАТ: Хариуцагч Э.У-ээс 57,043,039.09 төгрөг гаргуулах, үүрэг гүйцэтгэлээ барьцаа хөрөнгөөр хангуулахээр шийдвэрлэсэн. Хариуцагч Э.Уч-д холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч Э.У- нь зээлийн гэрээнд нэмэгдүүлсэн хүүг 0.4% гэж тохиролцоогүй, хуулийн дагуу гэрээний хугацаа дуусаагүй байхад нэмэгдүүлсэн хүү тооцох боломжгүй, мөн зээл олгосны шимтгэл 500,000 төгрөгийг буцаан авах талаар гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын байгуулсан зээлийн болон барьцааны гэрээнүүд хуулийн шаардлага хангасан, хүчин төгөлдөр болохыг тогтоосон. Зээлдэгч үүргээ биелүүлээгүй нь Иргэний хуулийн заалтыг зөрчсөн. Зээлийн гэрээнд заасан нэмэгдүүлсэн хүүгийн хэмжээ нь хуульд нийцсэн. Банкнаас зээл олгохдоо авсан 1%-ийн шимтгэл нь хуульд нийцсэн байна. Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй гэж дүгнэн, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Хас банк ХХК нь Хүчит зам ХХК-тай зээлийн гэрээ, баталгаат ипотекийн гэрээ байгуулсан. Зээлдэгч гэрээний үүргээ зөрчиж, төлбөрөө хугацаандаа төлөөгүй тул банк гэрээг цуцалж, үүргийн гүйцэтгэлийг шаардсан. - **Нэхэмжлэгч**: Хас банк ХХК нь Хүчит зам ХХК, Ө.Нямцэвээн нараас үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү нийт 245,966,902 төгрөг гаргуулах, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулахыг хүссэн. - **Хариуцагч**: Хүчит зам ХХК, Ө.Нямцэвээн нар нь бизнесийн хүндрэлээс болж төлбөрөө хийж чадаагүй, зээлийн хоцрогдлоо төлж, гэрээгээ үргэлжлүүлэхийг хүссэн. Д.Алдартөгс нь нэхэмжлэлийн бүрдүүлбэр хангаагүй, банк зээлийн ашиглалтыг шалгаагүй тул барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахыг эсэргүүцсэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-08-12, **Дугаар**: 101/ШШ2019/02209 - **Шийдвэр**: Хариуцагч Хүчит зам ХХК, Ө.Нямцэвээн нараас 237,773,552.97 төгрөг гаргуулж, Хас банк ХХК-д олгох, үл биелүүлбэл барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 451.1, 453.1, 158.1, 175.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2019-11-04, **Дугаар**: 1865 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчлөхгүйгээр хэвээр үлдээсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтад Иргэний хуулийн 225.1-д заасныг нэмж өөрчлөн, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 166.4. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2021-07-05, **Дугаар**: 2055 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч нарын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүх тооцоололд алдаа гаргасан, 1,044,843.49 төгрөгийг илүү гаргуулахаар шийдвэрлэсэн, Иргэний хуулийн 453.1-ийг буруу хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагч нарын гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Зээлийн гэрээний харилцаа үүссэн, зээлдэгч үүргээ зөрчсөн нь баримтаар нотлогдсон. - Зээлдэгч гэрээний үүргээ ноцтой зөрчсөн тул гэрээг цуцлах үндэслэлтэй. - Нэхэмжлэгч гэрээний 5.1.1-д заасны дагуу гэрээг цуцалж, төлбөр шаардах эрхтэй. - Хариуцагч нарыг гэрээний үүргээ ялимгүй зөрчсөн гэж үзэх боломжгүй. - Хоёр шатны шүүх Иргэний хуулийн 225.1, 453.1-ийг зөв хэрэглэж, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангасан нь үндэслэлтэй. - Үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулах шаардлагыг Иргэний хуулийн 175.1-ийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн. - Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрт Иргэний хуулийн 225.1-ийг нэмж өөрчилсөн нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 166.4-т заасан үүргээ хэрэгжүүлсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Банкны эрх хүлээн авагч нь зээлдэгчээс зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү, нотариатын зардлыг гаргуулах, хангагдаагүй бол барьцаалсан хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч зээл, хүүгийн тооцоо, нэмэгдүүлсэн хүү тооцсон байдал, нэг зээлдэгч дээр нэхэмжлэл гаргасан байдал, өмнөх хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон зэрэг үндэслэлээр гомдолтой байсан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас зээлийн үлдэгдэл, зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүү, нотариатын зардал гаргуулж, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаалсан үл хөдлөх хөрөнгөөр хангуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анх авсан зээл, төлсөн хэмжээ, хүүгийн тооцоо, нэмэгдүүлсэн хүүгийн үндэслэл, өмнөх хэргийг хэрэгсэхгүй болгосонтой холбогдуулан гомдол гаргасан. Нэхэмжлэгч тал зээлийн гэрээ, хүү тооцох аргачлал, нэмэгдүүлсэн хүүгийн хуулийн заалт, зээлдэгчийн төлбөрийг хуваарийн дагуу хийгээгүй зэрэг үндэслэлүүдийг тайлбарласан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хуульд нийцсэн, үндэслэл бүхий бөгөөд зээлдэгч гэрээнд заасан үүргээ биелүүлээгүй нь тогтоогдож, Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтуудад нийцсэн гэж үзсэн. Зээлдэгч 2019 оны 3 дугаар сараас хойш төлбөр хийгээгүй бөгөөд зээлийн үлдэгдэл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү төлөх үүрэгтэй. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.