Тогтоол №8848·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Хариуцагч "Д" ХХК нь 2017 оны 4 дүгээр сараас 2019 оны 7 дугаар сар хүртэлх хугацааны ажиллагсдын нийгмийн даатгалын шимтгэлийг хуулийн хугацаанд төлөөгүй өр үүсгэсэн.
- **Нэхэмжлэгч**: Ч (Нийгмийн даатгалын хэлтэс). Нийгмийн даатгалын шимтгэлийн үндсэн өр 85,108,079 төгрөг, алданги 39,683,321 төгрөг, нийт 124,791,400 төгрөг гаргуулах.
- **Хариуцагч**: "Д" ХХК. Үйл ажиллагааг төрийн байгууллагаас зогсоосон тул төлбөр төлөх боломжгүй байсан, алдангийг зөвшөөрөхгүй, нэхэмжлэл гаргасан этгээд төлөөлөх эрхгүй гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-12-09, **Дугаар**: 101/ШШ2019/03516
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, хариуцагчаас 124,791,400 төгрөг гаргуулахаар шийдвэрлэв.
- **Үндэслэл**: Нийгмийн даатгалын тухай хуулийн 20.1.2-т зааснаар дутуу төлөгдсөн шимтгэлийг нөхөн төлүүлж, алданги тооцох үндэслэлтэй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2020-02-19, **Дугаар**: 406
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Алдангийг үндэслэлгүй тооцсон, нэхэмжлэгч байгууллагыг төлөөлөх эрхгүй этгээд (бүртгэлгүй) нэхэмжлэл гаргасан.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээв.
- **Үндэслэл**: Хариуцагч шимтгэл төлөх үүргээ биелүүлээгүй нь тогтоогдсон, алдангийн хэмжээ хуульд заасан хязгаарыг хэтрээгүй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2021-12-09, **Дугаар**: 001/ХТ2021/01211
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгч байгууллагын дарга улсын бүртгэлд бүртгэгдээгүй тул нэхэмжлэл гаргах эрхгүй, бизнес зогссон нь хүндэтгэн үзэх шалтгаан.
- **Шийдвэр**: Шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхив.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Нийгмийн даатгалын тухай хуулийн 15.1, 16.1-д зааснаар ажил олгогч шимтгэлийг сар бүр тооцож, тухайн сард нь багтаан төлөх үүрэгтэй.
- Тус хуулийн 20.1.2-т зааснаар хугацаа хэтрүүлсэн хоног тутамд 0.3 хувийн алданги тооцох бөгөөд нийт алданги нь үндсэн өрийн 50 хувиас хэтрээгүй тул хууль ёсны гэж үзнэ.
- Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 35.1, 35.2-т зааснаар хуулийн этгээдийг төлөөлж буй этгээд албан тушаалын томилолтын шийдвэрээ танилцуулсан тул нэхэмжлэл гаргах эрхтэй. Улсын бүртгэлд өөрчлөлт ороогүй байгаа нь төлөөлөх эрхийг үгүйсгэх үндэслэл болохгүй.
- Бизнесийн үйл ажиллагаа зогссон, гэрчилгээ сунгагдаагүй зэрэг нь нийгмийн даатгалын шимтгэл болон алдангиас чөлөөлөгдөх хууль зүйн үндэслэл болохгүй.