Тогтоол №8908·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Д.Өлзийжаргал нь Ч.Болорчулууны эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулсны улмаас Ч.Болорчулуун БНСУ-д эмчлүүлж, хөдөлмөрийн чадвар алдсан тул учирсан хохирлыг нэхэмжилжээ.
- **Нэхэмжлэгч**: Ч.Болорчулуун Д.Өлзийжаргалаас гэм хорын хохиролд 45,770,649 төгрөг, хөдөлмөрийн чадвар алдсаны төлбөрт сар бүр 813,794 төгрөг гаргуулахыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: Д.Өлзийжаргал нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг хүссэн ба учирсан хохирлыг хангалттай төлсөн, нэхэмжлэгчийн эмчилгээг Монгол Улсад хийх боломжтой байсан, нотлох баримтууд нь эх хувь биш гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2021-02-05, **Дугаар**: 102/ШШ2021/00365
- **Шийдвэр**: Д.Өлзийжаргалаас 45,770,649 төгрөгийг гаргуулж Ч.Болорчулуунд олгож, хөдөлмөрийн чадвар алдсаны төлбөрт сар бүр 813,794 төгрөг гаргуулах хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 497.1, 505.1, 509.1.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2021-05-19, **Дугаар**: 786
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч, Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгч нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон, хариуцагч шийдвэрийг бүхэлд нь эс зөвшөөрсөн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн 1 дэх заалтыг өөрчилж, Д.Өлзийжаргалаас 43,565,539 төгрөг, сар бүр 813,794 төгрөгийг гаргуулж Ч.Болорчулуунд олгож, үлдэх 2,205,110 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 497.1, 505.1, 507.1, 509.1.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2021-11-09, **Дугаар**: 001/ХЯ2021/01073
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Д.Өлзийжаргал
- **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгчийн нотлох баримтууд нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн шаардлага хангаагүй, эмчилгээг Монгол Улсад хийх боломжтой байсан, Иргэний хуулийн 505 дугаар зүйлийг үндэслэн шаардах үндэслэлгүй гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн 786 дугаар магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Д.Өлзийжаргал нь Ч.Болорчулууны эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулсан нь Эрүүгийн хэргийн анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрээр тогтоогдсон. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.4-т зааснаар уг үйл баримтыг дахин нотлохгүй.
- Иргэний хуулийн 497.1-д зааснаар бусдын эрүүл мэндэд гэм хор учруулсан этгээд гэм хорыг хариуцан арилгах үүрэгтэй. Нэхэмжлэгчийн эмчилгээний зардал болон бусад хохирол нь хариуцагчийн үйлдсэн гэмтэлтэй шалтгаант холбоотой болох нь тогтоогдсон.
- Иргэний хуулийн 505.1-д зааснаар бусдын эрүүл мэндэд гэм хор учруулсан этгээд хохирогчийн хөдөлмөрийн чадвар алдсанаас дутуу авсан цалин хөлс, түүнтэй адилтгах орлого, эмчилгээ, сувилгаа, хиймэл эрхтэн хийлгэх зэрэг зайлшгүй бүх зардлыг төлөх үүрэгтэй.
- Нэхэмжлэгчийн БНСУ-д эмчлүүлсэн зардал, онгоцны билет, орчуулгын зардал, авч чадаагүй цалин, цалингийн зөрүү нь гэм хор учирсантай холбоотой гарсан зайлшгүй зардалд хамаарна.
- Хариуцагч нэхэмжлэгчийн гадаадад хийлгэсэн эмчилгээг Монгол Улсад хийлгэхэд гарах зардлыг нотолсон баримт ирүүлээгүй тул шүүхээс харьцуулан дүгнэх боломжгүй.
- Нэхэмжлэгчийн нотлох баримтууд, түүний дотор гадаад хэл дээрх баримтуудыг албан ёсны орчуулгатай харьцуулан үнэлсэн нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 7.4-т нийцсэн.
- Улсын Дээд шүүхийн 2009 оны 15 дугаар тогтоолын 6.1.3-т гэмт хэргийн улмаас эрүүл мэндэд гэм хор учирсан бол Иргэний хуулийн 505, 506 дугаар зүйлүүдэд зааснаар хохирлыг нөхөн төлөхөөр тайлбарласан нь энэ хэрэгт хамаарна. Хариуцагчийн гомдолд дурдсан уг тогтоолын 5.1-д заасан тайлбар энэ маргаанд хамааралгүй.
- Хоёр шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуульд заасан журмын дагуу явуулж, нотлох баримтыг тал бүрээс нь бодитойгоор үнэлж, зөв дүгнэлт хийсэн.