Тогтоол №20993

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчид 2016, 2017 онуудад нийт 26,000,000 төгрөг зээлдүүлсэн бөгөөд 2020 оны 01 дүгээр сарын 22-ны өдөр зээлийн гэрээг бичгээр шинэчлэн байгуулж, нэмэлт үүрэг, хүү, алданги тооцохоор тохиролцсон. Хариуцагч зээлээ хугацаанд нь төлөөгүй тул нэхэмжлэгч шүүхэд хандсан. - **Нэхэмжлэгч**: "Э А А С" ХХК, хариуцагчаас зээлийн гэрээний үүрэгт 39,910,000 төгрөг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах. - **Хариуцагч**: Д.Г, үндсэн зээл 26,000,000 төгрөгийг төлөхийг зөвшөөрөх боловч хүү, алданги төлөхгүй гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-10-28, **Дугаар**: 182/ШШ2020/02430 - **Шийдвэр**: Хариуцагч Д.Ггоос 26,000,000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгч "Э А А С" ХХК-д олгож, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах болон 13,910,000 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 281.1, 282.1, 232.6, 174.1-д заасныг баримтлан, талуудын хооронд бичгээр байгуулсан зээлийн гэрээг хуулийн зохицуулалтад нийцээгүй, нөхөж байгуулсан гэрээ тул хүү, алданги шаардах эрх үүсэхгүй гэж дүгнэсэн. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2020-12-11, **Дугаар**: 210/МА2025/00XXX - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх талуудын хооронд шинэчлэн байгуулсан зээлийн гэрээг буруу үнэлж, хүү, алданги, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь хууль бус. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсэгт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Талууд 2016, 2017 онд нийт 26,000,000 төгрөгийн ам хэлцлийн зээлийн гэрээ байгуулсан нь Иргэний хуулийн 281.1-д нийцнэ. - Талууд 2020 оны 01 дүгээр сарын 22-ны өдөр зээлийн гэрээг бичгээр шинэчлэн байгуулж, сарын 2.5 хувийн хүү, 0.5 хувийн алданги тооцохоор тохиролцсон нь Иргэний хуулийн 232.6, 282.3, 232.3-т заасан хүү, анзын гэрээг бичгээр хийх хуулийн шаардлагад нийцнэ. - Анхан шатны шүүх бичгээр байгуулсан зээлийн гэрээг хуулийн зохицуулалтад нийцээгүй гэж дүгнэсэн нь буруу. Талууд Иргэний хуулийн 189.1-д заасан гэрээний эрх чөлөөний зарчимд нийцүүлэн гэрээг байгуулсан. - Өмнө нь хийсэн ам гэрээг хожим бичгийн хэлбэрээр байгуулж, төлбөр төлөх хугацаа, хүү, алдангийн хэмжээ тохиролцохыг хуулиар хориглоогүй. - Хариуцагч "цагдаад дуудагдаж, тус гэрээг байгуулсан" гэх тайлбараа нотлоогүй. - Барьцааны гэрээгээр Д.Г болон С.Аюурзана, Д.Г нарын хамтран өмчлөх газруудыг барьцаалсан нь Иргэний хуулийн 174.1, 175.1-д нийцнэ. Харин Д.Тулгамаагийн өмчлөлийн газрыг барьцаалсан талаар баримт авагдаагүй бөгөөд нэхэмжлэлийн шаардлага гаргаагүй тул энэ хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - Иймд хариуцагчаас нийт 39,910,000 төгрөгийг гаргуулж, хоёр барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах нь зүйтэй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: “Г Б” ХХК нь Б.Э-тэй байгуулсан хоёр зээлийн гэрээний дагуу үүргээ биелүүлээгүй тул зээлийн үндсэн төлбөр, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулахаар нэхэмжилжээ. - **Нэхэмжлэгч**: “Г Б” ХХК, Б.Э-гээс 26 180 915.94 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Б.Э, үндсэн төлбөр болон хүүгийн 50%-ийг төлөхийг зөвшөөрч, зээлийн эрх хэтрүүлсний болон хугацаа хэтрүүлсний нэмэгдүүлсэн хүүг төлөхийг эс зөвшөөрчээ. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-09-15, **Дугаар**: 181/ШШ2020/02313 - **Шийдвэр**: Б.Э-гээс 25 970 878 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлээс 210 039 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 451.1, 452.2-т зааснаар зээлийн гэрээний харилцаа үүссэн, хариуцагч үүргээ биелүүлээгүй тул зээл, хүүг төлөх үүрэгтэй. Нэхэмжлэгч зээлийн эрх хэтрүүлсний нэмэгдүүлсэн хүү шаардах эрхгүй. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2020-11-20, **Дугаар**: 210/МА2025/00XXX - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч болон түүний өмгөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх шаардлагыг хангаагүй, зээлийн гэрээнд хүүг 2 өөрөөр заасан нь хуульд нийцэхгүй, хүүгийн тооцоо тодорхойгүй байна. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Талуудын хооронд Иргэний хуулийн 451.1, 452.2-т заасан хүчин төгөлдөр зээлийн гэрээний харилцаа үүссэн. - Хариуцагч Б.Э нь гэрээний дагуу авсан мөнгөн хөрөнгө болон түүний хүүг буцаан төлөх үүргээ биелүүлээгүй тул зээлдүүлэгч Иргэний хуулийн 451.1, 453.1-т зааснаар зээл, зээлийн хүүг шаардах эрхтэй. - Хариуцагч зээлийн хүүг 2 өөрөөр тогтоосон нь хуульд нийцээгүй гэж маргасан боловч нэхэмжлэгчийн гаргасан тооцооллыг баримтаар няцаагаагүй. - Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 25.2.2, 38.1-д зааснаар хариуцагч татгалзал, тайлбараа баримтаар нотлох үүрэгтэй. - Зээлийн гэрээний 3.6-д зааснаар төлбөр эргэн төлөгдөх хугацааг зөрчсөнөөс хойшхи нэмэгдүүлсэн хүүг тооцсон нь үндэслэлтэй. - Нэхэмжлэгч зээлийн эрх хэтрүүлсний нэмэгдүүлсэн хүү шаардсан нь Иргэний хуулийн 452.2-т заасантай нийцээгүй тул анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн энэ хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон нь зөв. - Анхан шатны шүүх зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулсан нь Иргэний хуулийн 451.1, 452.2-т нийцсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Б.Д нь "*******" ХХК-аас хоёр удаагийн зээлийн гэрээгээр нийт 8,000,000 төгрөг зээлсэн боловч эргэн төлөх үүргээ биелүүлээгүй. - **Нэхэмжлэгч**: "*******" ХХК нь Б.Д-ээс үндсэн зээл, хүү, алданги, нотариатын зардал нийлсэн 14,409,311 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: Б.Д-ийн өмгөөлөгч нь үндсэн зээлийг төлөхийг хүлээн зөвшөөрсөн боловч гэрээний хугацаа дууссанаас хойшх хүү, алдангийг төлөхөөс татгалзсан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-07-27, **Дугаар**: 145/ШШ2020/00637 - **Шийдвэр**: Хариуцагч Б.Д-ээс 13,728,763 төгрөгийг гаргуулж "*******" ХХК-д олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагын үлдэх хэсэг болох алдангийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 222.7, 451.1, 452.2-т зааснаар зээлийн гэрээ хүчин төгөлдөр байгуулагдсан, хариуцагч үүргээ биелүүлээгүй тул үндсэн зээл, хүү, нотариатын зардлыг төлөх ёстой. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2020-08-11, **Дугаар**: 210/МА2025/00XXX - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн өмгөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Зээлдүүлэгч барьцаа хөрөнгийг борлуулж, гэрээний биелэлтийг хангах үүргээ биелүүлээгүй тул гэрээний хугацаа дууссанаас хойшх хүүг бодсон нь үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн өмгөөлөгчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нэхэмжлэгч "*******" ХХК нь банк бус санхүүгийн үйл ажиллагаа эрхлэх тусгай зөвшөөрөлтэй, зохигчдын хооронд Иргэний хуулийн 451.1-д зааснаар хүчин төгөлдөр зээлийн гэрээ байгуулагдсан. - Нэхэмжлэгч зээлийн гэрээний дагуу мөнгийг хариуцагчид шилжүүлсэн нь баримтаар нотлогдсон. - Хариуцагч нь гэрээнд заасан үндсэн зээл болон хүүг буцаан төлөх үүргээ биелүүлээгүй, гэрээгээр хүлээсэн үүргээ ноцтой зөрчсөн. - Хариуцагч нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй байгаа талаарх баримтыг шүүхэд гаргаж өгөөгүй. - Иргэний хуулийн 222.7-д зааснаар нотариатын зардал хариуцагчаас гаргуулах үндэслэлтэй. - Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын алданги хэсгийг Иргэний хуулийн 452.2-т зааснаар хэрэгсэхгүй болгосон нь зөв. - Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй гарсан тул давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхих нь зүйтэй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нь хариуцагч нартай зээлийн гэрээ байгуулж, зээл олгосон боловч зээлдэгч нар гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул зээлийн үндсэн төлбөр, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг нэхэмжилсэн. - **Нэхэмжлэгч**: **финанс ББСБ ХХК** нь зээлийн гэрээний үүрэгт нийт 40,140,091 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: **Б.П, Ж.Г** нар нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй, хөөн хэлэлцэх хугацаа хэтэрсэн гэж татгалзсан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-08-25, **Дугаар**: 102/ШШ2020/02976 - **Шийдвэр**: Хариуцагч нараас 17,204,800 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож, үлдсэн 2,108,000 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 222.2, 282.2, 451.1, 452.1, 452.2, 453.1 дэх хэсгийг баримтлан шийдвэрлэсэн. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2020-10-27, **Дугаар**: 210/МА2020/01888 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Б.П - **Гомдлолын шалтгаан**: Хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан, шүүх Санхүүгийн зохицуулах хорооны журмыг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн тул нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгох. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтад Иргэний хуулийн 222.2, 282.2 гэснийг хасаж, бусад хэсгийг хэвээр үлдээж, давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Талуудын хооронд Иргэний хуулийн 451.1-д заасан банк, зээлийн үйл ажиллагаа эрхлэх эрх бүхий хуулийн этгээдээс зээл олгох гэрээний харилцаа үүссэн нь тогтоогдсон. - Хариуцагч нар 2017 оны 09 дүгээр сарын 15-ны өдрөөс 2019 оны 01 дүгээр сарын 02-ны өдөр хүртэл хугацаанд үндсэн зээл, зээлийн хүүг төлсөн нь Иргэний хуулийн 79.1-д заасны дагуу хөөн хэлэлцэх хугацаа тасалдсан гэж үзэх үндэслэл болсон. - Зээлдэгч авсан зээлээ хугацаанд нь төлөөгүй тохиолдолд Иргэний хуулийн 453.1-д зааснаар хэтэрсэн хугацааны хүү, нэмэгдүүлсэн хүү төлөх үүрэгтэй тул хариуцагчийн хөөн хэлэлцэх хугацаа өнгөрсөн гэх гомдлыг хангах үндэслэлгүй. - Анхан шатны шүүх Иргэний хуулийн 282.2-г хэрэглэн зээлийн хүүгийн хэмжээг багасгасан нь буруу боловч нэхэмжлэгч давж заалдах гомдол гаргаагүй тул уг шийдлийг хэвээр үлдээсэн. - Анхан шатны шүүх шийдвэрийн тогтоох хэсэгт Иргэний хуулийн 222.2, 282.2 дахь хэсгийг хэрэглэсэн нь талуудын маргаанд хамааралгүй хуулийн зохицуулалт байсан тул давж заалдах шатны шүүхээс уг алдааг залруулж, өөрчлөлт оруулсан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: СЖЭББСБ ХХК нь Д.Г-тэй 2013-2014 онд нийт 3 удаагийн зээлийн гэрээ байгуулж, нийт 130 сая төгрөгийн зээл олгосон. Зээлийн үүргийн гүйцэтгэлийг барилга барьцаалж хангасан. Зээлдэгч зээлээ хугацаанд нь төлөөгүй тул СЖЭББСБ ХХК нь үндсэн зээл 119 сая, зээлийн хүү 186.8 сая, нийт 306.07 сая төгрөг нэхэмжилсэн. - **Нэхэмжлэгч**: СЖЭББСБ ХХК нь Д.Г-ээс зээлийн гэрээний үүрэгт 306.070.800 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: Д.Г нь зээлээ төлж чадаагүй ч нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-02-25, **Дугаар**: 183/ШШ2019/00445 - **Шийдвэр**: Хариуцагч Д.Г-ээс 178.561.600 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэгчид олгож, үлдэх 127.509.200 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 451.1, 452.1, 452.2. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2019-04-12, **Дугаар**: 664 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлгүй, хөөн хэлэлцэх хугацааг буруу тооцсон. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн мөнгөн дүнг өөрчилж, хариуцагчаас 146.320.000 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэлийн бусад шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 59.3. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2019-07-04, **Дугаар**: 664 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Д.Г - **Гомдлолын шалтгаан**: Хөөн хэлэлцэх хугацааг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, нотлох баримтыг буруу үнэлсэн. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтад мөнгөн дүнг бичгээр нэмж өөрчлөн, магадлалын бусад заалтыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хоёр шатны шүүх зохигчийн хооронд Иргэний хуулийн 451.1-д заасан зээлийн гэрээ байгуулагдсан, хүчин төгөлдөр болохыг хуульд нийцүүлэн дүгнэсэн. - Анхан шатны шүүх зээлийн хүүгийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгохдоо нэхэмжлэгч гэрээний хугацаа дууссанаас хойш зээлийн үүргийг шаардаж байсан нь баримтаар нотлогдоогүй гэсэн дүгнэлт хийсэн нь үндэслэл муутай. - Нэхэмжлэгч шаардлага гаргаагүй атал нэмэгдүүлсэн хүү гаргуулсан нь хуульд нийцэхгүй. - Давж заалдах шатны шүүх дээрх алдааг залруулж, зээлийн гэрээ тус бүрээр хариуцагчийн гүйцэтгэвэл зохих үүргийг тодорхойлж, нэмэгдүүлсэн хүү гаргуулах үндэслэлгүйг зөв дүгнэсэн. - Хариуцагч төлбөрийн үүргийг төлөх хугацааг хойшлуулах хүсэлт гаргасан нь хөөн хэлэлцэх хугацаа түр зогсож, үргэлжлүүлэн тоолох үндэслэл болсон тухай давж заалдах шатны шүүхийн дүгнэлт Иргэний хуулийн 75, 78.1.1, 78.1.2-т заасантай нийцсэн. - Давж заалдах шатны шүүх шийдвэрт өөрчлөлт оруулахдаа мөнгөн дүнг тооноос гадна бичгээр бичсэнийг өөрчлөөгүй тул энэ үндэслэлээр магадлалд өөрчлөлт оруулсан.